Op 14 mei 2019 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) aangenomen door de Eerste Kamer. Volgens de planning treedt de Wkb tegelijk met de Omgevingswet in werking, naar verwachting 1 januari 2024. Wkb houdt het volgende in: het bewaken van de kwaliteit van ontwerp en uitvoering zodat het eindresultaat aan de voorschriften van het Bouwbesluit voldoet. In het huidige stelsel toetst de gemeente bouwplannen vooraf en ziet toe op de uitvoering volgens de verleende vergunning. Onder de Wkb ligt de aansprakelijkheid voor de uitvoeringskwaliteit en het voldoen aan de bouwtechnische voorschriften bij de bouwer. Het nieuwe stelsel treedt stapsgewijs in werking. Er wordt begonnen met bouwwerken die vallen onder gevolgklasse 1 (kleinere bouwwerken). Na een evaluatieperiode van 3 jaar wordt besloten of ook hogere klassen onder de Wkb gaan vallen.
De Wkb leidt tot veranderingen in de toetsing en het toezicht op bouwplannen in gevolgklasse I. Plannen in deze categorie worden onder de Wkb niet langer bouwtechnisch getoetst. Ook het toezicht ligt in beginsel bij de kwaliteitsborger die moet worden ingeschakeld door de bouwer. De gemeente wordt wel verantwoordelijk voor de afhandeling van bouwmeldingen. Ook is er enige beleidsvrijheid voor wat betreft het houden van toezicht in aanvulling op het toezicht door de kwaliteitsborger. De impact op de organisatie op Urk wordt op dit moment in beeld gebracht. Daarbij wordt naast een cijfermatige analyse van de impact op de tijdsbesteding voor vergunningverlening en toezicht ook gekeken naar het toezichtsbeleid dat de gemeente wil gaan voeren. Dit toezichtsbeleid zal uiteindelijk worden opgenomen in het beleidsplan VTH (zie paragraaf 5.1.1).
Om ervaring op te doen met de nieuwe werkwijze zijn in 2022 vooruitlopend op de invoering van de Wkb proefprojecten met kwaliteitsborging gestart. Deze projecten lopen door ook in 2023. De proefprojecten hebben als doel ervaring opdoen met instrumenten voor kwaliteitsborging en samenwerking tussen verschillende partijen. Voor de gemeenten is niet alleen belangrijk om ervaring op te doen in de rol van het bevoegd gezag, maar ook als opdrachtgever in de bouw.
Het is voor de gemeente onmogelijk om met alle type bouwwerken ‘zelf’ proef te draaien. Om die reden heeft de gemeente Urk met de buurgemeenten afgesproken om te werken via het zogenaamde ambassadeursnetwerk. Binnen dit netwerk zullen een aantal projecten uitgevoerd worden, verdeeld over verschillende soorten gebouwen.
Daarnaast is de gemeente Urk in het najaar van 2022 een proefproject gestart voor de bouw van 8 zogenaamde kwadrantwoningen. De gemeente mag hierbij meekijken hoe het stelsel van kwaliteitsborging in de praktijk werkt bij een bouwproject in gevolgklasse 1.
Hoofdstuk H2: › Paragraaf 2.1
Artikel 2.1.2
Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen
Onderdeel van Handhavingsuitvoeringsprogramma 2023