De gemeente Meierijstad heeft gronden in eigendom die een functie in het kader van openbaar groen of verkeer hebben. De gemeente voert het beheer en onderhoud van deze gronden uit. De meeste van deze gronden hebben een duidelijke functie, zoals plantsoenen, parken, parkeerplaatsen, wegen of waterpartijen. Er zijn ook groen- of reststroken of overige gronden waar een duidelijke functie ontbreekt of waarbij het geen probleem vormt om de grond niet meer als openbaar gebied te gebruiken. Inwoners, bedrijven of andere partijen in Meierijstad kunnen verzoeken om deze stroken grond aan te kopen. Na toetsing van de verzoeken blijkt of de grond al dan niet verkocht kan worden. Gronden die niet verkocht kunnen worden, kunnen mogelijk worden verhuurd. Dit is afhankelijk van de beperkingen die de grond of omgeving met zich meebrengt. Naast verkoop en verhuur is adoptie ook een manier om afspraken te maken over gemeentegrond. De drie categorieën worden hieronder verder toegelicht.
Adoptie openbaar groen
Wanneer blijkt dat de grond een openbare functie moet blijven behouden, is verkoop of verhuur niet aan de orde. In sommige gevallen is het dan wel mogelijk dat met inwoners afspraken worden gemaakt over het beheer en onderhoud van openbaar groen. Er is in dat geval een mogelijkheid tot groenadoptie, waarbij inwoners vrijwillig het onderhoud van een groenstrook op zich nemen. De openbare functie van de strook blijft behouden en de strook blijft eigendom van de gemeente. Een voordeel voor de adoptant hiervan kan zijn dat hij het onderhoud intensiever kan uitvoeren.
Verkoop en verhuur
Voor de uitgifte van groen- en reststroken en overige gronden worden twee vormen gehanteerd, verkoop en verhuur. De hoofdregel is dat, indien er een mogelijkheid is om de grond te verkopen, deze wordt verkocht. Een groen- of reststrook zal alleen worden verhuurd als de openbare functie van de strook kan vervallen, maar het vanwege een of meerdere redenen niet mogelijk of wenselijk is om het eigendom over te dragen.
Toetsingscriteria verkoop en verhuur
Om een juiste en uniforme afweging te maken welke gronden wel en welke gronden niet verkocht of verhuurd kunnen worden, is het van belang om generieke toetsingscriteria te hanteren. Bij verkoop en verhuur van een groen- of reststrook of van overige gronden wordt getoetst aan de volgende criteria:
De strook moet grenzen aan het eigendom van de verzoeker;
Er zijn geen kabels, leidingen, rioleringen of zakelijke rechten in of op de strook aanwezig;
De strook grond mag geen functie hebben in het kader van: groen, parkeren, infrastructuur, bereikbaarheid, speelveld/speelvoorzieningen, stedenbouw, water, ecologie, flora en fauna, archeologie of cultuurhistorie;
De strook mag geen onderdeel uit (gaan) maken van toekomstige (planologische) ontwikkelingen;
Verkoop van de strook mag geen nadelige gevolgen voor onderhoud van de omgeving opleveren;
Er wordt beoordeeld of er meerdere gegadigden kunnen zijn voor het aankopen van de strook. Indien dit niet het geval is, wordt de voorgenomen verkoop aan de betreffende gegadigde gepubliceerd. Mochten er onverhoopt toch andere gegadigden zijn, dan kunnen die zich alsnog melden. Indien op voorhand blijkt dat er meerdere gegadigden kunnen zijn, wordt de grond openbaar verkocht. Dit wordt gepubliceerd, zodat alle potentiële gegadigden zich kunnen melden en in aanmerking kunnen komen voor de verkoop indien zij voldoen aan de criteria. Dit geheel wordt dan afgewogen.
Indien aan alle bovenstaande criteria wordt voldaan, kan de grond worden verkocht. Mocht aan één of meerdere criteria niet worden voldaan, dan kan overwogen worden of verhuur een mogelijkheid is.
Prijs verkoop groen- en reststroken bij een woning
Bij het bepalen van de systematiek voor de grondprijs voor de groen- en reststroken bij een woning is een aantal elementen meegewogen:
de actuele bouwgrondprijzen;
het feit dat het geen vrij in te richten kavel is, maar een toevoeging aan een bestaande situatie;
de hoogte van de prijs is afhankelijk van de mate van waarde toevoeging aan het bestaande perceel. Hoe verder de te verkopen strook grond van de woning gelegen is, hoe lager de waarde toevoeging en hoe lager de verkoopprijs.
In onderstaande figuur wordt weergegeven hoe de prijs van een groen- of reststrook bij een woning wordt berekend.
Uitgangspunten bij voorgaande figuur zijn:
prijzen zijn kosten koper;
als basis dient de indicatieve grondprijs per m² (exclusief BTW) voor het betreffende type woning in de desbetreffende kern van Meierijstad;
definitie hoofdgebouw: een gebouw, of gedeelte daarvan, dat noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de geldende of toekomstige bestemming van een perceel en, indien meer gebouwen op het perceel aanwezig zijn, gelet op die bestemming het belangrijkst is.
Afwijkingen op prijsbepaling voor groen- en reststrook bij een woning
In onderstaande gevallen wordt de prijs van de te verkopen strook niet bepaald met toepassing van bovenstaand figuur, maar wordt de volle bouwgrondprijs in rekening gebracht:
bij een strook grond die wordt verkocht in een wijk die nog in ontwikkeling is;
als er door de verkoop van grond een volledige bouwkavel ontstaat, waardoor er geen sprake meer is van een groen- en reststrook.
Prijs verkoop groen- en reststrook bij een andere functie dan een woning
Indien de te verkopen grond niet is aan te merken als een groen- en reststrook bij een woning, maar als een groen- en reststrook grenzend aan bijvoorbeeld een bedrijf, maatschappelijke instelling of andere organisatie / functie, dan wordt 50% van de indicatieve grondprijs per m² (exclusief BTW) van die betreffende functie gerekend.
Prijs verkoop overige gronden
Mocht er sprake zijn van een dermate specifieke situatie of strook grond, die daardoor niet is aan te merken als een groen- en reststrook, dan kan de prijs door middel van maatwerk worden bepaald. Hiervoor kan worden gekozen vanwege bijvoorbeeld de oppervlakte of de voorgenomen gebruiksfunctie. Indien de waarde door een externe taxateur wordt bepaald, zijn de kosten hiervan voor rekening van de koper.
Verhuur
Indien niet wordt voldaan aan de eerdergenoemde criteria voor verkoop van een groen- of reststrook, kan worden bekeken of de strook kan worden verhuurd. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij grond die in de toekomst nodig is voor herinrichting van de openbare ruimte of een strook grond waar kabels en leidingen in liggen. Er kunnen ook andere gronden worden verhuurd, die niet zijn aan te merken als groen- of reststroken.
Bij verhuur van grond gelden in principe de volgende uitgangspunten:
de duur van een huurovereenkomst is voor onbepaalde tijd en er geldt een opzegtermijn van 3 maanden;
de huurprijs per jaar wordt berekend zoals bepaald in bijlage 3 bij deze nota; de huurprijs wordt jaarlijks geïndexeerd conform de consumentenprijsindex (voor 2023 wordt de cpi per 31 december 2021 gehanteerd, omdat de consumentenprijsindex van 2022 zeer fors uitvalt en deze daardoor niet wenselijk is om te hanteren);
de minimale huurprijs bedraagt € 25 per jaar;
als de huurprijs lager ligt dan € 50 per jaar, dan wordt eenmaal per vijf jaar gefactureerd. Ligt de jaarlijkse huurprijs hoger, dan heeft de huurder de keuze om jaarlijks dan wel voor een langere periode vooruit te betalen;
er vindt geen teruggave plaats indien de huur binnen deze vijf jaar wordt beëindigd.
Maatwerk
Het is mogelijk om maatwerk toe te passen en hiervoor weloverwogen af te wijken van hetgeen hierboven is bepaald ten aanzien van verkoop en verhuur.
Bouwmogelijkheden en bestemmingsplan
Groen- en reststroken die worden verkocht hebben veelal de bestemming groen of verkeersdoeleinden. Deze bestemmingen kennen geen bouwmogelijkheden. Kopers zullen, als ze de aangekochte strook grond willen bebouwen, een aanvraag omgevingsvergunning moeten indienen. Als de verkochte groen- en reststroken bij het woonperceel worden betrokken, worden ze bij de herziening van het bestemmingsplan bestemd als woondoeleinden.
Bestaande overeenkomsten
In de voormalige gemeenten Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel zijn allerlei verschillende overeenkomsten met betrekking tot het verhuren en het in gebruik geven van grond gesloten. Deze overeenkomsten variëren inhoudelijk: ze hebben onder andere verschillende looptijden, kennen meestal geen einddatum of kennen lage prijzen. Deze overeenkomsten worden momenteel geïnventariseerd. Nadat de inventarisatie is afgerond, is een beter totaalbeeld beschikbaar en kan bekeken worden hoe met de bestaande overeenkomsten kan of moet worden omgegaan.
Bij verlenging van een bestaande overeenkomst is het mogelijk dat de in deze nota opgenomen methode voor het bepalen van de prijs een onredelijk groot verschil oplevert met de prijs uit de eerder gesloten overeenkomst. Dit komt omdat het veelal overeenkomsten zijn die (tientallen) jaren geleden gesloten zijn tegen destijds geldende tarieven, terwijl de nieuwe methodiek uitgaat van een marktconforme prijs. Om in deze gevallen te zorgen voor een geleidelijke prijsverhoging, zal de nieuwe prijs met maatwerk worden vastgesteld door het bedrag uit de oorspronkelijke overeenkomst te indexeren met de consumentenprijsindex. Voor 2023 wordt de cpi per 31 december 2021 gehanteerd, omdat de consumentenprijsindex in 2022 zeer fors uitvalt en deze daardoor niet wenselijk is om te hanteren.