De gemeente Bronckhorst heeft ambities. Dat blijkt bijvoorbeeld zowel uit de Woonvisie 2019-2025 als uit de Omgevingsvisie 2035. De Omgevingsvisie heeft in de dit kader veelzeggende subtitel “Bronckhorst twee keer zo mooi”. Om dat te bereiken is in deze Omgevingsvisie een vijftal gemeente brede aandachtsgebieden (strategische opgaven) met doelen benoemd:
Sterke dorpen en leefbaar platteland: voldoende woningbouw, basisvoorzieningen zijn binnen 20 minuten te bereiken, vrijkomende agrarische bebouwing krijgt nieuwe functie en groene ruimtes in dorpen geven ruimte voor opvang regenwater, verkoeling, biodiversiteit en ontmoeting.
Slimme economie en landbouw: Verhouding tussen aantal banen en woningen is in balans, kringlooplandbouw ook voor intensieve veehouderij, kwaliteitsslag recreatie en lokale bedrijven hebben ruimte om te groeien.
Gezonde leefomgeving: zeer weinig luchtvervuiling en geluid, openbare ruimte is beweegvriendelijk en toegankelijk, eerstelijnszorg is voor iedereen bereikbaar binnen 20 minuten en initiatieven voor gezondheidswinst worden ondersteund.
Energie en klimaat: dorpen zijn klimaat robuust met groen in tuinen en openbare ruimte (vanuit ieder huis 3 bomen zichtbaar, 30% is bedekt met bladerdek en binnen 300 meter is een koele plek), energieverbruik in 2030 is met 45% verminderd, bodem houdt voldoende water vast en beperkte overlast door hevige regenbuien.
Landschappelijke kwaliteit: Monumenten worden in stand gehouden, landgoedeigenaren hebben gezond verdienmodel, stimuleren houtwallen, bosschages, bomensingels en beekdalen en aandacht voor landschap en biodiversiteit met gezonde bossen en verbonden natuurgebieden.
Deze strategische opgaven en daaraan gekoppelde doelen of opgaven worden uitgewerkt in concrete projecten. Voor deze Nota Kostenverhaal Bovenwijkse Voorzieningen (hierna Nota Bovenwijks) is het van belang om binnen deze aandachtgebieden bovenwijkse investeringen aan te wijzen waarvoor een bijdrage bovenwijks in rekening wordt gebracht.
Ondanks dat Bronckhorst een plattelandsgemeente is, breidt ze zich steeds verder uit zowel door inbreiding (bouwen binnen de bebouwde kom) als door uitbreiding (nieuwbouw buiten de bebouwde kom). Deze behoefte om uit te breiden blijkt ook uit de Woonvisie van Bronckhorst. Voor de komende 10 jaar is de planning dat er ca 1.750 tot 2.250 woningen bij komen. We gaan hier van de ondergrens van 1.750 woningen. De reden is hiervoor is dat op dit moment in de regio naar verwachting te veel nieuwe woningen op de rol staan.
Naast de nieuwe woningen zal er commerciële en bedrijfsmatige nieuwbouw bijkomen. De omvang van die toevoeging is vrij moeilijk in te schatten, maar we gaan in deze nota uit van 12.000 m² BVO.
Alleen al door deze groei ontstaat een grotere belasting van de openbare ruimte en andere voorzieningen die een relatie hebben met de leefomgeving. Het kan bijvoorbeeld leiden tot een hogere belasting van de infrastructuur. Maar ook kan er meer behoefte ontstaan aan mogelijkheden voor scholing, ontspanning en/of sport. Met andere woorden, de bouwontwikkelingen hebben invloed op de leefbaarheid van de kernen maar ook van Bronckhorst als geheel.
Om Bronckhorst leefbaar te houden of, conform de doelstellingen van de Omgevingsvisie, zelfs twee keer zo mooi te maken, moet geïnvesteerd worden in de leefomgeving. Dergelijke gemeente brede investeringen worden vaak bovenwijkse voorzieningen genoemd. Het vergt grote investeringen om de doelstellingen met betrekking tot de leefbaarheid uit de Omgevingsvisie van de gemeente te bereiken. Om deze investeringen te financieren bestaat naast inzet van eigen middelen en subsidies de wettelijke mogelijkheid om initiatiefnemers van nieuw te ontwikkelen vastgoed hieraan bij te laten dragen. Deze bouwprojecten profiteren immers van investeringen om de kwaliteit van de leefomgeving en leefbaarheid te behouden.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.2
Beleidskader investeringen
Onderdeel van Nota kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen 2023