De oppervlakte openbaar groen en bijbehorende voorzieningen die gemeente Landsmeer beheert, bedraagt in de bebouwde kommen van de kernen ruim 45 hectare en 4.600 bomen. Daarnaast is er grenzend aan en in de kernen veel oppervlaktewater en agrarische en natuurgebied dat bijdraagt aan het groene beeld.
De genoemde getallen betreffen een schatting gebaseerd op de gegevens uit het groenbeheersysteem van april 2021. Bij het verwerken van de data in dit plan bleken hier nog een aantal onjuistheden3Bijvoorbeeld een grasveld dat als kunstgras is aangeduid of een berm als sportveld. Alles is wel in beheer / eigendom van de gemeente maar heeft dus niet de juiste benaming. in voorkomen, die hier nog niet in zijn verwerkt.
Het openbaar groen in de bebouwde kommen bestaat onder meer uit de in tabel 2.2 genoemde beheertypen en arealen. Hierbij zijn tevens de arealen uit 2009 weergegeven. De verschillen komen voort uit de areaaluitbreidingen in Luijendijk-Zuid, aanpassingen van de beplantingen (o.a. rozenvakken) zodat deze zonder bestrijdingsmiddelen zijn te beheren en aanpassing van het beheersysteem waardoor de groenarealen zijn aangeduid volgens de huidige situatie en indeling van beheertypen. De hoeveelheden zijn nu voor circa 80-90% correct en actualisatie is dringend gewenst.
Tabel 2.2 – Hoeveelheden openbaar groen per beheertype
Beheergroep
Eenheid
Areaal 2009
Areaal2020
1. Bomen
Stuks
3.770
4.650
2. Bosplantsoen
M2
76.000
91.000
3. Sierheesters
M2
41.100
36.800
4. Hagen
M2
Zie heesters
9.700
5. Vaste planten
M2
-
800
6. Gazons incl. trapvelden
M2
91.270
97.000
7. Bloemrijk gras / ruig gras
M2
94.000
177.500
8. Sportveld gras
M2
44.370
28.900
9. Sportveld kunstgras
M2
-
14.650
10. Rietland4Betreft de rietlanden in Luijendijk en in het sportpark. De eerste is vervallen de laatste valt nu onder bosplantsoen. en Ruigte5Ruigte betreft de groenzone ten oosten van de wijk Noord-Oost. In deze gebieden wordt zeer sporadisch onderhoud gepleegd, waardoor het niet wordt opgeteld bij het te beheren oppervlak.
M2
48.560
11.960
TOTAAL
M2
395.300
456.492 (excl. ruigte)
Om tot een objectieve vergelijking tussen het groen in de verschillende wijken in de gemeente te komen, is er in dit beleidsplan voor gekozen om voor het gemeentelijke kengetal uit te gaan van alleen het openbaar groenareaal in de woongebieden binnen de bebouwde kom (volgens de Wegen- en verkeerswet) en de gras- en kunstgrassportvelden niet mee te tellen (wel het overige groen langs de sportvelden). Ook het water, het Groengebied Purmerland6Veenweidegebied ten noorden in Purmerland dat in eigendom is van de gemeente en waar nieuw bos in geplant. en het groen buiten de kom Beekstraat en IJdoornlaan is buiten de berekening gehouden.
Groenareaal dicht bij de woning
Omgeslagen naar het aantal woningen betekent dit dat er per woning gemiddeld 64 m2 openbaar groen beschikbaar is, zie tabel 2.3. Het landelijke richtgetal bedraagt 75 m2 per woning. Bij het landelijk richtgetal wordt uitgegaan van toegankelijk groen in een straal van 300-500 meter van de woning. Ten opzichte van het gemeentelijk kengetal kennen de wijken Havenzathe en Noord-Oost meer groen en de wijk Luijendijk kent wat minder groen. Het Lint in Landsmeer, Den Ilp en Purmerland zijn minder met groen bedeeld, echter is dit kenmerkend voor het type dorp (lintdorp in een groene veenweide-omgeving). Omdat het buitengebied direct aan de woningen grenst, wordt wel voldaan aan groen in een straal van 300-500 meter om de woning. De toegankelijkheid van het buitengebied is soms wel beperkt.
Tabel 2.3 – Hoeveelheden openbaar groen per wijk/kern
CBS wijknaammet toelichting
Het Lint
Landsmeer centrum, Beekstraat, en begraafplaats
Noord-Oost
Plan centrum Noord
Havenzathe
Plan centrum Zuid incl wijkpark
Luijendijk
Plan centrum West incl sportpark
Den Ilp
Purmerland
(incl beplanting rondom sportveld
TOTAAL
Onderdeel
Totaal m2 groen
30.487
78.790
57.280
90.030
14.915
36.452
307.953
M2 groen per woning
39
66
87
57
37
228
64
M2 groen per inwoner
16
30
36
23
15
101
27
% natuurlijk groen
10%
40%
3%
8%
34%
21%
18%
% cultuurlijk groen
90%
60%
97%
92%
66%
79%
82%
Totaal aantal bomen
531
708
888
1687
132
362
4.308
Bomen per woning
0,7
0,6
1,3
1,1
0,3
2,3
0,9
Bomen per inwoner
0,3
0,3
0,6
0,4
0,1
1,0
0,4
Aantal inwoners
1.870
2.640
1.605
3.838
975
360
11.288
Aantal woningen
790
1185
660
1.575
405
160
4.7757 In 2009 waren dit 4.200 woningen (huishoudens) exclusief 350 huishoudens in Luijendijk-Zuid.
Voldoende bomen?
In september 2020 is door de Raad besloten8Zie https://landsmeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/78c2604f-e99e-477e-989e-d3524bf611eb#fc90d9d2-ee5a-48aa-9040-9c4a9d3b29a6 om voorlopig geen bomen meer terug te planten wanneer gemeentelijke bomen uitvallen om daarmee het (beheer)budget te verkleinen. Het aantal bomen zal daarmee de komende jaren dalen.
Maar wat is op dit moment de status in Landsmeer ten aanzien van het aantal bomen? Hoe doet Landsmeer het vergeleken met andere gemeenten?
In tabel 2.3 is het aantal gemeentelijke bomen in het openbaar groen binnen de bebouwde kom weergegeven. Het kengetal voor bomen wordt uitgedrukt in het aantal bomen per inwoner en bedraagt in Landsmeer 0,4 boom per inwoner (1 boom per 2,6 inwoners). Dat is iets lager dan het landelijk gemiddelde van 0,5 boom per inwoner (1 boom per 2 inwoners). Voor minder stedelijke gemeenten ligt het aantal bomen per inwoner vaak hoger.
Het is goed om hierbij op te merken dat dit uitsluitend de individueel beheerde gemeentelijke bomen (solitaire en straat- en laanbomen) betreft. Naast deze bomen komen er ook bomen voor in singels, bospercelen en bosplantsoen, zijn er bomen in particuliere tuinen en bomen in beheer bij het Hoogheemraadschap, recreatieschap Het Twiske-Waterland, Landschap Noord-Holland en bij Rijkswaterstaat en de provincie, welke niet in de berekening zijn meegenomen. Het buitengebied kenmerkt zich door landschappelijke openheid en weidse uitzichten. Dit maakt dat het aandeel bomen hier logischerwijs lager is en veelal beperkt tot erven, enkele lijnvormige kavelgrensbeplantingen en verspreid staande solitaire bomen of korte bomenrijen.
De kengetallen krijgen in praktisch opzicht vooral betekenis wanneer per wijk of buurt wordt gekeken wat het aanwezige groen per woning of inwoner is. Op grond van de kengetallen kan in geval van ruimtelijke ontwikkelingen gekeken worden of uitbreiding van het groenareaal of het aantal bomen noodzakelijk of gewenst is en meegenomen kan worden.