Art. 2.4.3. Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2023-2026 gemeente Dijk en Waard

De bouwtoezichthouders hebben naast het controleren van verleende vergunningen ook een belangrijke taak bij het opsporen van illegale bouwwerken en activiteiten. Vaak wordt daarbij geacteerd naar aanleiding van klachten, meldingen of een formeel verzoek om handhaving. Daarnaast worden ook constateringen gedaan door de toezichthouder zelf. Dit kan bijvoorbeeld illegaal gebruik of strijdigheid met de regels voor bestaande bouw of vergunningsvrij bouwen betreffen. Bij geconstateerde overtredingen hebben gemeenten een beginselplicht tot handhaven (ECLI:NL:RVS:2019:1216). Bij ons handhavend optreden werken wij ook risico-gestuurd. Omdat capaciteit om overtredingen aan te pakken niet oneindig is, is het belangrijk en geoorloofd om het werk te prioriteren. Mits de prioritering gebaseerd is op een afweging van het risico dat een negatief effect optreedt indien er overtreding plaatsvindt. Overtredingen met een: ´(Zeer) Hoog´ risico worden direct opgepakt; ‘Gemiddeld’ risico worden binnen 15 werkdagen opgepakt;. ´(Zeer) Laag´ risico worden alleen opgepakt indien er een formeel verzoek om handhaving is ingediend. Tijdens de beoordeling van een ontvangen klacht, melding of verzoek om handhaving wordt gekeken naar de aard en de ernst van de onder ogen gebrachte situatie. Indien uit de boordeling blijkt dat de situatie ernstiger, onveiliger en/of gevaarlijker dan wel minder ernstig, minder onveilig en/of minder gevaarlijk blijkt kan er een herprioritering plaatsvinden. De volgende uitgangpunten worden hierbij in acht genomen: Bij het bepalen van de beste aanpak is ruimte voor de menselijke maat; maatwerk waar mogelijk en/of acceptabel is. De concrete feiten en omstandigheden zijn daarvoor bepalend; Het toezicht voeren we ‘slim’ uit om de toezichtlast voor de gecontroleerde(n) zoveel mogelijk te beperken. Dat wil zeggen: Doelmatig, Efficiënt en Effectief. We gebruiken zoveel mogelijk informatie (data) voor het uitvoeren van het toezicht en voeren het toezicht waar mogelijk integraal uit; Overtredingen die tijdens de uitvoering of bij oplevering worden geconstateerd worden de Toezichtmatrix (zie bijlage F). Duidelijke en transparante communicatie. (over het gevoerde beleid en over de rol van de overtreder); Bij constateringen van overtredingen met acuut gevaar wordt direct opgetreden. Slecht gedrag wordt daadkrachtig aangepakt, goed gedrag wordt beloond. Ons optreden wordt pas afgesloten nadat de overtreding is opgeheven. Goed naleefgedrag heeft effect op controlefrequentie. Vanzelfsprekend wordt er geen onderscheid gemaakt tussen optreden tegen externe partijen en (eigen) overheidsinstanties. Indien het interveniëren van de toezichthouder niet leidt tot beëindiging van de overtreding worden er handhavingsinstrumenten ingezet. Het inzetten van handhavingsinstrumenten heeft als doel de (illegaal) ontstane situatie terug te brengen naar een situatie die wel voldoet aan de (wettelijke) regels en (vergunning) voorschriften. Door de inzet van bestuursrechtelijke maatregelen, strafrechtelijke maatregelen of een combinatie van beide wordt normconform gedrag afgedwongen. Om de strategie van sanctie-instrumenten te bepalen hanteert Dijk en Waard de Handhavingsstrategie Dijk en Waard en bijbehorend protocol overtredingen als richtlijn voor ons handhavend optreden (zie bijlage G). De Handhavingsstrategie Dijk en Waard en bijbehorend protocol overtredingen wordt in beginsel gehanteerd bij overtredingen op het gebied van de Wabo (vanwege uitstel Wkb), het omgevingsrecht, de Woningwet, de APV en de bijzondere wetten. Voor de handhaving van overtredingen van een aantal bijzondere wetten zijn of worden specifieke sanctiestrategieën opgesteld. Verzoeken om handhaving o.b.v. prioritering Voor verzoeken om handhaving worden prioriteiten zoals opgenomen in de Omgevingsanalyse (zie bijlage C) als leidraad genomen. Op grond van jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2014:1982) is het prioriteren van verzoeken om handhaving toegestaan om in het kader van een doelmatige handhaving onderscheid te maken in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de handhavingstaak (ECLI:NL:RVS:2021:1961). Zo kan prioritering bepalend zijn voor de mate waarin toezicht wordt gehouden op de naleving van voorschriften. Dit betekent echter niet dat tegen overtredingen met een lage prioriteit nooit wordt opgetreden. Bij de beoordeling van een verzoek om handhaving wordt gekeken of er ondanks de prioritering in het concrete geval toch handhavend moet worden opgetreden. Gemotiveerd tijdelijk afzien van handhaving Gelet op het algemene belang dat gediend is met handhaving, moet de gemeente in de regel van haar handhavende bevoegdheid gebruik maken wanneer een wettelijk voorschrift wordt overtreden (beginselplicht tot handhaven). Er kunnen zich echter uitzonderlijke situaties voordoen waarbij het wenselijk of nodig is om tijdelijk af te zien van handhavend optreden. Dit betekent dat we in uitzonderlijke gevallen de keuze kunnen maken om tijdelijk niet actief op te treden tegen een geconstateerde overtreding. Dit doen we zeker niet zomaar, zonder gedegen motivering. De keuze voor tijdelijk afzien van handhavend optreden wordt alleen gemaakt indien sprake is van zwaarwegende (persoonlijke) belangen en/of omdat handhavend optreden in de betreffende situatie onredelijk is. Het persoonlijke contact met de overtreder en de eventuele verzoeker is hierbij van belang. Indien zich een uitzonderlijke situatie voordoet waarbij sprake is van onredelijkheid en/of zwaarwegende (persoonlijke) belangen, hecht de gemeente er waarde aan om in goed overleg tot een (tijdelijk) gewenste situatie te komen. Bij de inzet van maatregelen worden de volgende uitgangspunten in acht genomen: Bij het bepalen van de beste aanpak is ruimte voor de menselijke maat; maatwerk waar mogelijk en/of acceptabel is. de concrete feiten en omstandigheden zijn daarvoor bepalend; Gelijke gevallen worden procesmatig gelijk behandeld. consequent toepassen vaste procedures en processtappen; We beoordelen continu of mediation, buurtbemiddeling of andere gespreksvormen kunnen bijdragen aan het normaliseren van de situatie; Bij constateringen van overtredingen met acuut gevaar wordt direct opgetreden. Een passende reactie op overtredingen wordt gebaseerd op de ernst van de overtreding en het gedrag van de overtreder. goed (naleef-)gedrag wordt beloond; Behalve bij spoedeisende omstandigheden is bestuursrechtelijke handhaving het sluitstuk van een (informeel) voortraject.

Risico-gestuurd handhaven

Rechtspraak bij dit artikel