Naast de reguliere, geprioriteerde VTH-taken zijn er jaarlijks ontwikkelingen die aandacht vragen van de gemeente en van invloed zijn op de programmering voor de uitvoering. Dit kunnen al lopende ontwikkelingen of nieuwe ontwikkelingen zijn. Hieronder een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen.
Invoering Omgevingswet en Wkb: overdracht van programma- naar de lijnorganisatie
Eén van de belangrijkste doorlopende ontwikkelingen die veel invloed heeft op het gebied van VTH is de invoering van de Omgevingswet. Zoals bekend werd de datum van inwerkingtreding al verschillende keren uitgesteld. Naar het zich nu laat aanzien is er brede steun voor invoering op 1 januari 2024. Het Koninklijk besluit dat de invoering per 1 januari 2024 regelt, doorloopt nu het besluitvormingstraject bij de Eerste en Tweede Kamer.
Ondanks het uitstel zijn we in Assen doorgegaan en hebben veel voorbereidingen getroffen. Het programma(team) Omgevingswet dat zich met deze voorbereidingen bezighoudt stopt in de zomer van 2023. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de activiteiten die in 2023 en volgende jaren door de lijnorganisatie nog verder moeten worden opgepakt.
De invoering van de Wkb is gekoppeld aan de Omgevingswet en daarmee wordt het nieuwe stelsel van private toetsing en toezicht op bouwwerken in de laagste risicoklasse (gevolgklasse 1) ook uitgesteld tot 1 januari 2024. Nog onduidelijk is hoe het zit met de eerder voorgestelde gefaseerde invoering van de Wkb, namelijk het eerste halfjaar alleen van toepassing op nieuwbouw en pas daarna ook op verbouwingen. Deze fasering werd eerder door de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening voorgesteld om tegemoet te komen aan het bezwaar van te weinig kwaliteitsborgers op 1 juli 2023.
Actualisering Landelijke kwaliteitscriteria en Drentse verordening kwaliteit
In het najaar van 2016 is de Drentse verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht ( Drentse verordening) vastgesteld. Met de vaststelling van de Drentse verordening wilden de gemeenten op meer uniforme wijze de kwaliteit van de VTH-taakuitvoering in Drenthe borgen. De concrete invulling van het kwaliteitsniveau bleef een verantwoordelijkheid van het lokaal bevoegd gezag. Er werden explainmodules gemaakt voor de deskundigheidsgebieden die niet voldeden aan de gestelde kwaliteitseisen. Op die manier kon een gemotiveerde verklaring worden gegeven voor afwijking van de deskundigheidseisen.
Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de Wabo als grondslag voor de Drentse verordening. Daarnaast is er een geüpdate versie van landelijke kwaliteitscriteria (versie 2.3) beschikbaar. Dit geeft aanleiding om de Drentse verordening tegen het licht te houden en een nieuwe toetsingsronde van de personele formatie aan de kwaliteitscriteria op te pakken. Eerder was dit een gezamenlijke actie van de Noord-Drentse gemeenten. Ook nu is het voornemen om dit weer in gezamenlijkheid te doen.
Doorontwikkeling uitvoerings- en handhavingsstrategie
Wij zijn verplicht onder de Omgevingswet een uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&H-strategie) vast te stellen als opvolger van het VTH-beleid. De strategie geeft invulling aan de strategische doelen en beschrijft uitvoeringskaders. In 2021 maakten wij hiermee samen met de andere Noord-Drentse gemeenten een start met als resultaat een gemeenschappelijk “basis” beleidsdocument. Onder andere het herhaaldelijk uitstellen van het invoeringsmoment van de Omgevingswet en de krapte binnen de personele formatie, leidden tot een andere prioriteitstelling. Hierdoor is dit traject bij de gemeenten stil komen te liggen. In de eerste helft van 2023 wordt het proces om te komen tot afronding van de U&H-strategie vervolgd, zodat uiterlijk op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet deze strategie is vastgesteld.
De verbinding tussen beleidsdoelen en activiteiten in het uitvoeringsprogramma is nog een ontwikkelpunt. Dit vraagt om meetbare doelen dan wel het benoemen van meetindicatoren.
Dit krijgt aandacht in de nieuwe U&H-strategie. Hierdoor worden de beleids- en uitvoeringscyclus meer met elkaar verbonden. Met de verantwoording van de VTH-taakuitvoering in het jaarverslag en eventuele bijstelling van het beleid maken we de VTH-cyclus sluitend.
Woningbouwversnelling
Uit het bestuursakkoord “Dichtbij en daadkrachtig” volgt een grote woningbouwambitie voor Assen en woningbouwversnelling in deze collegeperiode. Dit betekent een gemiddelde woningbouwambitie van circa 300-500 woningen per jaar en het hiervoor verlenen van de vereiste omgevingsvergunningen. Voor de vergunningverleners kost dit de nodige uren. Vanwege de versnelde toename van omgevingsvergunningen heeft dit ook direct effect op toezicht en handhaving. Mogelijk leidt dit ook tot meer juridische procedures (voorlopige voorziening, bezwaar en beroep), omdat er meer besluiten worden genomen.
Vervallen bouwvrijstelling berekening stikstofuitstoot
De bouwvrijstelling - een vrijstelling waarmee de bouwsector geen vergunning voor de tijdelijke uitstoot van stikstof nodig had - verviel op 2 november 2022. De Raad van State oordeelde toen dat de stikstof die bij bouwprocessen vrijkomt gewoon moet meetellen. Er moet nu vooraf bij bouwprojecten een berekening voor de stikstofuitstoot worden gemaakt om aan te tonen dat het geen negatieve effecten heeft in beschermde natuurgebieden.
Energielabel C-verplichting kantoorgebouwen
Per 1 januari 2023 treedt de ‘Energielabel C-verplichting’ in werking en moeten alle kantoorgebouwen groter dan 100 m² verplicht energielabel C of hoger hebben. De norm voor het energieverbruik van deze gebouwen is maximaal 225 kWh per vierkante meter per jaar. Voldoet het gebouw niet aan de eisen, dan mag het formeel per 1 januari 2023 niet meer als kantoor worden gebruikt. Er zijn kantoren die in aanmerking komen voor een uitzondering (vanwege oppervlakte, monumenten, terugverdientijd).
De gemeente dient handhavend op te treden bij overtreding van de Energielabel C-verplichting.
Dit is een nieuwe taak voor het werkveld toezicht en handhaving.
Periodieke beoordeling constructieve veiligheid voor grote publiekstoegankelijke gebouwen
Er is een verzamelwijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving en Omgevingsregeling in voorbereiding, waarbij eigenaren van grote publiekstoegankelijke gebouwen verplicht worden om voor hun gebouwen periodiek de constructieve veiligheid te beoordelen volgens de Nederlandse Technische Afspraak (NTA). Zowel besluit als regeling zullen naar verwachting in 2023 van kracht worden. In 2023 zullen wij de ontwikkelingen op dit onderwerp actief blijven volgen.
Duurzaamheid/energietransitie
Naarmate er meer aandacht is voor verduurzamingsmaatregelen, zoals zonneparken en windmolens, leidt dit naar verwachting tot meer aanvragen omgevingsvergunning en heeft daarmee ook een impact op VTH.
Het aanbrengen van zonnepalen of isolerende maatregelen is in de regel niet vergunningplichtig. Voor monumenten geldt dat dit soort maatregelen vaak wel vergunningplichtig zijn. Dit kan in de praktijk leiden tot meer aanvragen omgevingsvergunning
Gebruik gemeentegrond
Door bedrijven en particulieren wordt dagelijks gebruik gemaakt van de openbare ruimte, bijvoorbeeld voor het plaatsen van een afvalcontainer, steiger, keet of complete inrichting van een bouwplaats. Dit is dan nodig voor bijvoorbeeld de uitvoering van bouwwerkzaamheden, schilderwerkzaamheden of het aanleggen van een tuin. Dit gebruik van de openbare ruimte kan kort of langdurig zijn en impact hebben op de verkeersveiligheid, hinder of overlast veroorzaken of schade toebrengen aan gemeentelijke eigendommen.
Voor dit gebruik is een omgevingsvergunning nodig. Er zal beleid komen over hoe de gemeente wenst om te gaan met de verschillende vormen van gebruik van de openbare ruimte en de wijze van regulering ervan.
Hoofdstuk
Artikel 2.2
Ontwikkelingen van invloed op de VTH-taakuitvoering
Onderdeel van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH)-Uitvoeringsprogramma 2023 gemeente Assen