In dorpen binnen de gemeente Westerkwartier zijn diverse centrumgebieden te herkennen. De belangrijkste zijn de centra van de voorzieningendorpen Grijpskerk, Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn. In vier van deze dorpen, Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn, is een deel van het centrum te kwalificeren als een kernwinkelgebied (het belangrijkste gedeelte van het centrum met de grootste dichtheid en aanbod van winkels). In de kernwinkelgebieden van deze dorpen is het realiseren van woningen op de begane grond niet mogelijk, tenzij het bestemmingsplan in deze gebieden hiervoor in de regels een mogelijkheid heeft opgenomen. Vaak zijn dit locaties waar van oudsher al een woonfunctie op de begane grond heeft gezeten. Met het toestaan van een woonfunctie op de begane grond kan de detailhandelsfunctie en daarmee de centrumfunctie van een kernwinkelgebied worden ondermijnd. Voor centrumgebieden van voorzieningendorpen geldt dat terughoudend wordt omgegaan met de realisatie van woningen op de begane grond. In de kernwinkelgebieden is het belangrijk om de publieke functie van de begane grond te behouden voor een veerkrachtig centrum. Op basis van de huidige bestemmingsplannen is splitsing, transformatie of het toevoegen van wooneenheden niet altijd te voorkomen, omdat de bestemmingplanregels het transformeren van panden of splitsen naar meerdere wooneenheden niet altijd verbiedt.
De centrumgebieden in de voorzieningendorpen Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn zijn beoordeeld en kunnen worden verdeeld in maximaal twee zones, kernwinkelgebied en centrum. Hiervoor wordt de gebiedsindeling gehanteerd zoals deze is opgenomen in bijlage I.
In het gebied “centrum” worden de huidige gebruiksmogelijkheden gehandhaafd en verbreed met het splitsen van woningen. Het verkleinen van winkelvloeroppervlakte kan tot de mogelijkheden behoren. Per locatie wordt afgewogen of wordt meegewerkt aan het toestaan van woningen op de begane grond.
In het “kernwinkelgebied” blijft de publieks-aantrekkende centrumfunctie behouden. Het is daarom niet toegestaan om woningen op de begane grond te realiseren. Het verkleinen van winkelvloeroppervlakte kan wel tot de mogelijkheden behoren maar betreft maatwerk. Het splitsen van woningen (op de verdieping) is wel toegestaan.
Voor overige dorpen zal per locatie, in samenhang met de uitgangspunten uit de Detailhandelsvisie over het behouden van voorzieningen, een afweging moeten worden gemaakt in hoeverre transformatie bijdraagt aan het woon- en leefklimaat van deze dorpen.
Hoofdstuk 1. › Paragraaf 1.5
Artikel 1.5.3
Centrumgebieden Westerkwartier
Onderdeel van Beleidskader woningsplitsingen, transformatie gebouwen naar wonen en andere wooninitiatieven