Het hoofddoel van route 1 is een sterke sociale basis. Om dat te realiseren is een versterking nodig van de eigen kracht van inwoners, hun sociale netwerken en van de samenkracht van organisaties en gemeenschappen.
Doelstelling 1:
Versterken van de eigen kracht van inwoners en hun sociale netwerk
Inwoners bewust maken van hun eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden.
Inwoners ondersteunen in hun bestaanszekerheid.
Inwoners stimuleren tot een gezonde en actieve leefstijl.
Inwoners stimuleren mee te doen en zich te ontwikkelen.
Faciliteren van sociale infrastructuur met een vitaal verenigingsleven.
Eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden
De inwoners van Dijk en Waard zijn eerst zelf aan zet. Veelal kan men zelf of samen met hun netwerk een probleem oplossen. Ook kan men zich voorbereiden op toekomstige ontwikkelingen, zoals het ouder worden en het krijgen van een kind. Belangrijk is dat inwoners meer bewust zijn van wat men zelf kan en wat er aan voorliggende voorzieningen zijn. We denken mee in nieuwe voorzieningen (innovatie), ondersteunen initiatieven vanuit inwoners en brengen inwoners en organisaties met elkaar in contact.
Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid in het gezond en veilig laten opgroeien en opvoeden van kinderen. In Dijk en Waard beschikken de meeste ouders over een eigen ondersteunend netwerk. Wanneer ouders vragen hebben ten aanzien van opgroeien en opvoeden, ontvangen zij ondersteuning bij die vragen of komen zij in contact met anderen, zodat zij weer op eigen kracht verder kunnen. Om dit te faciliteren zet de gemeente in op het stimuleren van beschermende factoren en op het verkleinen van risicofactoren rondom ouders, kinderen en jeugdigen. Op deze manier groeien alledaagse opvoed- en opgroeivragen niet uit tot problemen.
Maar ook het tijdig anticiperen op toekomstige situaties hoort tot de eigen verantwoordelijkheid van inwoners. ‘Langer thuis wonen’ betekent niet dat je in hetzelfde huis waarin je altijd woonde blijft wonen. Anticiperen op veranderende woonbehoeften, bijvoorbeeld bij het ouder worden, zien we als normale verantwoordelijkheid van onze inwoners. Als gemeente, maar ook samen met partners zullen we deze bewustwording stimuleren. In de verordeningen en nadere beleidsregels zullen we handvatten bieden om dit zo goed mogelijk te ondersteunen.
Bestaanszekerheid
Onze inwoners kunnen rekenen op een stabiel en voldoende besteedbaar inkomen, uit werk of uit een vangnet wanneer dat nodig is. Zo krijgen inwoners ruimte om mee te doen in de samenleving en om zichzelf te ontwikkelen. Om bestaanszekerheid te bieden en schulden te voorkomen, willen we inwoners die het financieel moeilijk hebben zo vroeg mogelijk ondersteunen met voorzieningen van het armoedebeleid. Deze voorzieningen gericht zijn op voldoende bestaanszekerheid, participeren en om inwoners in beweging te brengen. Zodoende worden inwoners ondersteund in hun zelfredzaamheid en versterking van henzelf, waardoor hun weerbaarheid en daadkracht wordt verhoogd.
Gezonde en actieve leefstijl
Graag zien we dat de inwoners van Dijk en Waard gezond en vitaal zijn, zowel fysiek als mentaal. Gezamenlijk zorgen we voor de randvoorwaarden waardoor inwoners gezonde keuzes maken voor zichzelf en voor anderen. Dit heeft een preventieve werking, draagt bij aan dat men zich in brede zin beter voelt en ook in staat is om mee te doen. Armoede, schulden, problemen rondom huisvesting en/of leefomgeving, eenzaamheid, een beperking, werkloosheid en/of geen zinvolle dagbesteding hebben allemaal invloed op hoe gezond je bent en hoe fit je je voelt. Een gezonde leefstijl is daarin cruciaal en wordt gestimuleerd via onder andere de projecten binnen het Lokaal preventie akkoord en een beweegvriendelijke leefomgeving.
Meedoen en ontwikkelen
Belangrijk is dat iedereen meedoet. Of dat nu is via werk, als vrijwilliger of deelnemer bij een vereniging, als mantelzorger of het volgen van een opleiding. Degenen die het nodig hebben bieden wij ondersteuning op het gebied van taal, digitale en sociale vaardigheden. Dit start al vanaf de geboorte en blijft levenslang doorgaan. Zo ontmoeten inwoners elkaar, worden talenten ontwikkeld en zorgen wij voor kansen.
Sociale infrastructuur met vitaal verenigingsleven
Sport, kunst en cultuur zijn van groot belang voor onze inwoners. Het draagt bij aan het welzijn van inwoners, het ontwikkelen van vaardigheden en talenten en is onderdeel van de identiteit van de gemeente. Ook brengt het mensen samen, versterkt het de sociale cohesie en geeft het zingeving van jong tot oud, ongeacht hun achtergrond of verschillen. De gemeente Dijk en Waard faciliteert een sociale infrastructuur met een vitaal verenigingsleven, zodat inwoners een sociaal netwerk opbouwen. Door het aanbieden van sport- en culturele programma’s voor bepaalde doelgroepen, zoals kinderen, jongeren of ouderen, stimuleren we dat mensen die anders eenzaam zijn of zich buitengesloten voelen, betrokken raken bij de gemeenschap en nieuwe sociale contacten opdoen. Daarmee is het een verbindende kracht. Sport, kunst en cultuur dragen bij aan de gezondheid, welbevinden, sociale contacten, zelfvertrouwen en creatief denken van inwoners. Daarnaast werkt het preventief ten opzichte van de vraag om formele hulp en ondersteuning.
Doelstelling 2:
Versterken van de samenkracht van organisaties en gemeenschappen
Inzetten op vroegsignalering en preventie om formele hulp en ondersteuning voor te zijn.
Zorgdragen voor meer samenwerking tussen organisaties en gemeenschappen in verbinding met sport, cultuur, onderwijs en welzijn.
Faciliteren van een breed aanbod van voorzieningen en waar mogelijk transformeren van maatwerk naar algemeen toegankelijk.
Versterken van leefbare wijken en kernen met een thuis voor iedereen.
Vroegsignalering en preventie
We versterken de samenwerking met partners die een rol spelen in vroeg-signalering en preventie, zodat er een compleet aanbod ontstaat voor inwoners. Ook weten organisaties elkaar beter te vinden, zodat sneller op- of afgeschaald wordt en passende ondersteuning geboden wordt (zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig). Steeds wordt nagegaan of er mogelijkheden zijn in de sociale basis als alternatief voor formele hulp en ondersteuning.
Meer samenwerking
Om de sociale basis van inwoners te versterken en te ondersteunen werken allerlei organisaties samen. Denk hierbij ook aan huisartsen in samenhang met preventie en vroegtijdig signaleren van vraagstukken. Per doelgroep zorgen we gezamenlijk voor een netwerk en weten organisaties elkaar te vinden. Samen kijken we breed naar wat nodig is en wat mogelijk aan nieuwe vormen van ondersteuning wenselijk is. Zo stimuleren we dat inwoners actief werken aan hun fysieke en mentale veerkracht.
We werken aan de afschaling van formele naar informele ondersteuning. Dit doen we door de beweging te maken van afhankelijkheid naar eigen kracht en van geïndiceerde hulp naar ondersteuning vanuit de sociale basis. We koppelen informele netwerken, algemene voorzieningen en formele zorg aan elkaar, zodat hun diensten aanvullend op elkaar het totale aanbod voor de cliënt verzorgen. Belangrijke partners zijn onder andere welzijnsorganisaties, zorgaanbieders en Zaffier.
De samenwerking met sport, cultuur, onderwijs en welzijn wordt intensiever. Via het subsidiebeleid (sport, welzijn, participatie, cultuur, jeugd en buurthuizen) wordt de sociale basis en de samenwerking gestimuleerd. Samen kijken we naar alternatieven en vormen van preventie voor formele hulp en ondersteuning. Van belang is dat iedere inwoner en ook organisaties weten wat er in de gemeente beschikbaar is en welke activiteiten er zijn.
Breed aanbod voorzieningen
Om een breed aanbod van voorzieningen te faciliteren, doen we onderzoek naar de vraag en mogelijkheden. Samen met partners ontwikkelen wij een breed aanbod en transformeren wij waar mogelijk maatwerkvoorzieningen naar algemeen toegankelijke voorzieningen. In de ene situatie is het bijvoorbeeld voor een inwoner passend om in de eigen wijk naar een algemeen toegankelijke dagbesteding te gaan en is dat ontlastend voor de mantelzorg. Maar in een andere situatie is een maatwerkvoorziening beter passend bij de belevingswereld van de inwoner. Soms zal een mix van een divers aanbod beter passend zijn. Ontwikkeltafels zijn een geschikt middel om ideeën daarvoor samen met aanbieders te ontwikkelen.
Leefbare wijken
Wij stimuleren een vitaal verenigingsleven, wijksteunpunten, inwoners- participatie en betrokkenheid bij de buurt, sport, kunst en cultuur en bibliotheken. Het is inspirerend en stimuleert creativiteit. Maatschappelijke voorzieningen zoals buurthuizen zijn voor iedereen toegankelijk en bereikbaar. Deze voorzieningen faciliteren ontmoeting en zingeving. Wij stimuleren inwoners mee te (blijven) doen en om activiteiten te organiseren voor en met elkaar. Ook is er laagdrempelige ondersteuning, zoals jongeren- en opbouwwerk. En er zijn activiteiten en ondersteuning voor ouderen en kwetsbare groepen om langer of weer zelfstandig te wonen. Denk hierbij aan het voorkomen van eenzaamheid, het ondersteunen van mantelzorgers en wonen met dementie.
Het fysiek domein en het sociaal domein werken samen met woningcorporaties en zorgaanbieders aan het realiseren van voldoende passende woonvormen en woningen voor alle inwoners. Waar mogelijk zorgen we voor spreiding van kwetsbare groepen en streven we in alle buurten naar een goede mix van inwoners. Daarbij is samen met inwoners aandacht voor de leefbaarheid, veiligheid en ontmoeting.
Nieuwkomers en mensen die vanuit een instelling uitstromen in de wijk, voelen zich welkom en worden gestimuleerd om in brede zin mee te doen. Zo vroeg mogelijk wordt men ondersteund om zelfredzaam te worden (taal, werk/opleiding, vrijwilligerswerk). Ook buiten en na een inburgerings- of begeleidingstraject zet de gemeente in op ondersteuning die laagdrempelig en dichtbij is. Daarnaast verbeteren wij de warme overdracht van maatschappelijke begeleiding naar welzijnsorganisaties en zorgaanbieders, zodat hulpvragen niet blijven liggen.
De gemeente Dijk en Waard is een inclusieve gemeente. Er is ruimte om jezelf te zijn. We zien elkaar én luisteren naar elkaar. Iedere inwoner is waardevol. Dit is onderdeel van alles wat wij doen. Maar er is ook gericht aandacht voor het tegengaan van discriminatie en voor LHBTIQ+.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.2
Doelstellingen
Onderdeel van Integraal beleidskader sociaal domein 2023-2027