Sinds 1 januari 2022 zijn de gemeenten Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert en Sint Anthonis samengegaan naar één gemeente: Land van Cuijk. Vijf verschillende gemeenten met ieder eigen beleid op het gebied van grondbeleid, kostenverhaal, pacht en de uitgifte van groenstroken. Herindeling van de gemeenten vraagt om harmonisatie van het vigerende beleid. De benodigde harmonisatie biedt direct de gelegenheid voor actualisatie van het beleid.
In deze nieuwe nota grondbeleid wordt beschreven op welke wijze de gemeente uitvoering geeft aan haar grondbeleid. Het gaat in het bijzonder om de beleidskeuzes die de gemeente maakt. Grondbeleid is daarbij dienend aan de gemeentelijke ambities en doelstellingen. Deze nota moet gezien worden als instrument die de gemeente waar nodig kan inzetten indien regie of betrokkenheid gewenst is. De nota biedt voldoende flexibiliteit om als gemeente tijdig te kunnen acteren dan wel te kunnen schakelen om daadwerkelijk invulling te kunnen geven aan de gestelde ambities en doelstellingen. In het pachtbeleid (bijlage 2) wordt bijvoorbeeld ingegaan op de wijze waarop pachtvormen kunnen worden ingezet om duurzame gronduitgifte te bereiken. Ten behoeve van het ruimtelijke beleid is van belang het koersdocument voor de omgevingsvisie Land van Cuijk en - totdat de omgevingsvisie is vastgesteld - de structuurvisies van de vijf voormalige gemeenten. De nota grondbeleid heeft een nauw verwantschap met deze visies. In hoofdstuk 2 wordt daarom de ruimtelijke context op hoofdlijnen weergegeven.
Verder is door de voormalige gemeenteraden in het voorjaar van 2018 de ‘Regionale woningmarktstrategie van het Land van Cuijk 2018’ vastgesteld waarin het belang van woningbouw is uitgesproken en de noodzaak om deze stevig te verbinden met thema’s als vitaliteit van de kernen, duurzaamheid en energie, klimaatadaptatie en erfgoed. Land van Cuijk staat de komende jaren voor een grote woningbouwopgave, waarbij de noodzaak om voldoende te bouwen in de verschillende kernen groot is. Het spanningsveld tussen woningtekort en betaalbaarheid zal in de toekomst naar verwachting een nog grotere rol gaan spelen. Om deze reden gaat Land van Cuijk de productie versnellen om tot 2030 nog met 4.000 extra woningen te groeien.
Tabel 1: ‘Match prognose en plancapaciteit 2017-2030’, afkomstig uit de ‘Regionale woningmarktstrategie van het Land van Cuijk’.
Bron: Provincie Noord-Brabant, gemeenten, bewerking Atrivé
* In deze aantallen is nog geen rekening gehouden met te slopen woningen, of woningen die anderszins aan de voorraad worden onttrokken.
** Vernieuwde woningbouwprognose in de maak.
In het algemeen is grondbeleid een gemeentelijk beleidsveld. De resultaten van gemeentelijk grondbeleid zijn van invloed op de wijze hoe ruimtelijke plannen uiteindelijk worden gerealiseerd. Het grondbeleid is ook een beleidsterrein waar sprake kan zijn van omvangrijke uitgaven en van aanmerkelijke risico’s. Voor het grondbeleid geldt dan ook bijzondere wet- en regelgeving. Zo vereist het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dat de begroting en jaarrekening zijn voorzien van een paragraaf ‘grondbeleid’ en een paragraaf ‘weerstandsvermogen’.
DISCLAIMER
Omgevingswet
De teksten in deze nota grondbeleid zijn zodanig opgesteld dat ze voldoen aan de eisen van de Omgevingswet. Via de Aanvullingswet grondeigendom worden verschillende instrumenten voor grondeigendom, namelijk onteigening, voorkeursrecht, herverkaveling, kavelruil in het landelijk gebied en stedelijke kavelruil toegevoegd aan de Omgevingswet. Na inwerkingtreding Omgevingswet vervallen de Wet voorkeursrecht gemeenten, de Onteigeningswet, de Wet inrichting landelijk gebied, de Grondexploitatiewet (afdeling 6.4 Wet ruimtelijke ordening) en de Wet agrarisch grondverkeer. Het onderbrengen van alle instrumenten in één wet zorgt ervoor dat de regels en instrumenten ten aanzien van het grondbeleid beter op elkaar zijn afgestemd en dat het gebruik daarvan inzichtelijker wordt.
De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking, vandaar dat de keuze is gemaakt om daar wat betreft terminologie op aan te sluiten.