De gemeente is geen wetenschappelijk onderzoeksinstituut. Wetenschappelijke analyses van uitgevoerde onderzoeken zijn echter onontbeerlijk om tot kenniswinst over de geschiedenis van de gemeente te komen. Binnen de organisatie van de archeologische monumentenzorg maken wetenschappelijke basisrapportages deel uit van de uit te besteden werkzaamheden. Het integreren van deze verschillende stukjes van de legpuzzel tot een samenhangend beeld van de geschiedenis van een gemeente is echter een additionele taak die niet op gemeentelijk niveau kan plaatsvinden gelet op het gebrek aan capaciteit hiervoor. Van belang is wel dat deze integratie van de archeologische informatie plaatsvindt. Een oplossing kan gevonden worden in een gezamenlijke voorziening binnen de regio. Een goed inzicht in de stand van kennis over het lokale verleden vormt de basis voor de evaluatie, en verdere ontwikkeling, van het lokale archeologiebeleid.
De eeuwenlange bewoning heeft in de bodem van de gemeente Leusden talloze sporen nagelaten. Door haar ligging op de overgang van hoog (de Heuvelrug) naar laag (Gelderse Vallei), is het bodemarchief zeer uiteenlopend.
Eén van de aanbevelingen in de vorige Beleidsnota Archeologie van de Gemeente Leusden was het opstellen van een gemeentelijke onderzoeksagenda. In de actualisatie van de Archeologische Verwachtings- en Beleidskaart van Leusden 2017 is een lokale onderzoeksagenda (LOA) geformuleerd. Aan de hand van diverse lokale thema’s zijn onderzoeksvragen geformuleerd die koeten leiden tot een gerichte vermeerdering van de kennis van het verleden van Leusden. De onderzoeksvragen komen voort uit reeds uitgevoerde onderzoeken, specifieke vragen van de Gemeente Leusden en de vragen uit de Nederlandse Onderzoeksagenda Archeologie.27www.archeologieinnederland.nl; Scholte Lubberink, Keunen en Willemse 2015. De vragen gaan over de thema’s landschappelijke inbedding en inrichting, infrastructuur, bewoning, materiële cultuur, graven/grafritueel en conflictarcheologie.