De Polder Hattem maakt onderdeel uit van het grote, uitgestrekte poldergebied dat zich rond de noordelijke uitloper van het Veluwemassief bevindt. In het poldergebied treedt plaatselijk kwel op in de sloten en de Oude Middelwetering. In het gebied komen kwelafhankelijke soorten voor, zoals waterviolier, kalmoes en grote boterbloem. De zandafgravingplas wordt omzoomd door bomen. In het noorden, tegen de gemeentegrens aan ligt de Gelderse Kolk.
Weidevogels zijn inmiddels vrijwel verdwenen uit de Polder Hattem als gevolg van decennia van voortdurende intensivering van het agrarisch beheer. Dit heeft onder meer geleid tot steeds vroeger en massaler maaien, steeds vaker doodspuiten, scheuren en herinzaaien van de grasmat, steeds meer maisteelt en vele slootdempingen. De volgende figuur laat de sloten zien die sinds 1980 zijn gedempt. Juist in deze sloten en oevers waren vaak veel natuurwaarden aanwezig en in de slootkanten waren jonge weidevogels veilig voor de maaibalk. Vergelijking met volgende figuur laat de forse uitbreiding van het maisareaal zien.
Het schuifje natuurwaarde bestaat uit 2 onderdelen: natuurinclusief bouwen en groene inrichting en beheer van het erf of de openbare ruimte. Per type plan wordt hier afzonderlijk naar gekeken bij de toetsing:
Eén of enkele woon- of bedrijfskavels, zonder openbare ruimte:
Voor een plan waarbij 1 of enkele woningen of (uitbreiding van) bedrijfsgebouwen worden gerealiseerd en geen openbare ruimte wordt toegevoegd, geldt alleen een minimumscore op het onderdeel natuurinclusief bouwen (standaardniveau - 0 punten). Een hoger niveau kan worden bereikt, indien hoger gescoord wordt op het onderdeel natuurinclusief bouwen of als punten gescoord worden op ‘ontwikkelen weidevogelgebied’ op het erf of terrein.
Gebiedsontwikkeling:
Voor grotere ontwikkelingen (gebiedsontwikkeling), waarbij ook openbare toegankelijke ruimte wordt gerealiseerd, geldt het volledige schuifje natuurwaarde.
Natuurinclusief bouwen
Voor alle plannen, groot of klein, geldt dat er sprake moet zijn van een mate van natuurinclusief bouwen. Hiermee bedoelen we het zo goed mogelijk geschikt maken van een gebouw als onderdeel van het leefgebied voor weidevogels. Onderstaande onderdelen beoordelen we bij het natuurinclusief bouwen. Daarbij geldt de aangegeven maatregel per bebouwingseenheid (woning/bedrijfsruimte). Alle maatregelen zijn ter beoordeling door een ecologisch deskundige.
Voorwaardelijk: een vogelschroot op een plaats waar een vogelvide mogelijk is, bijvoorbeeld bij de onderste rij schuine dakpannen is niet toegestaan. Dit leidt tot weigering van het initiatief.
Natuurinclusief bouwen
Punten:
Toepassen van nestgelegenheid voor vogels, waarbij geldt:
Nestgelegenheden voor Huismussen, minimaal 3 mussennestkasten, aan de noordoostzijde veilig voor predatie.
4
Nestgelegenheden voor Gierzwaluwen, minimaal 3 per woning, aan de noordoostzijde, hoger dan vier meter geplaatst én met een vrije aanvliegroute.
4
Nestplaatsen voor Huiszwaluwen, Spreeuwen en Boerenzwaluw, minimaal 3 per woning
2
Nestkast kerk- of steenuil
3
Plasdrasoevers en andere maatregelen die aantoonbaar waarde hebben voor weiden vogels. Hierbij moet een aantoonbare significante verbetering van de huidige situatie plaatsvinden.
5
Toepassen van vleermuiskasten, waarbij geldt:
Inbouwkasten voor vleermuizen minimaal 3 per woning
4 (5 bij kasten voor grotere soorten)
Vleermuiskasten aan buitenzijde gevel minimaal 3 per woning
2
Groen dak of gevel, waarbij geldt:
Groen dak toepassen met streekeigen soorten
4
Groene gevel van streekeigen soorten
3
Bruin dak met zand en stenen (tbv bv scholekster)
3
Overige voorzieningen
Natuurvriendelijke openbare verlichting als verlichting noodzakelijk is. Het niet aanbrengen van openbare verlichting kan ook worden gezien als natuurvriendelijke verlichting
2 (4 in combinatie met vliegroutes en vleermuiskasten)
Insectenvoorzieningen (per 0,50 x0,50 m) inbouwen aan de gevel, aan de zuidwestzijde
2
Overige maatregelen die aantoonbaar (volgens ecologisch deskundigenoordeel) waarde hebben voor het Poldergebied
2
Behoud bestaande bomen (minimaal 15 cm diameter)
2 (3 +30 cm diameter)
Puntentelling natuurinclusief bouwen
Minimaal moeten 6 punten behaald worden voor natuurinclusief bouwen. Anders volgt een weigering van het plan. Zijn er meer dan 6 punten behaald: deze punten doen mee in de totale score voor het schuifje natuurwaarde (zie hierna).
Schuifje natuurwaarde
De onderdelen natuurinclusief bouwen en inrichting en beheer erf en openbare toegankelijke ruimte vormen samen het schuifje natuurwaarde.
Schuifje natuurwaarde
Punten:
Het plan scoort tussen 6 en 12 punten op natuurinclusief bouwen
1
Het plan scoort meer dan 12 punten op natuurinclusief bouwen
2
Minimaal 50% van het groen binnen het plangebied bestaat uit inheemse soorten en wordt natuurvriendelijk beheerd
3
Het natuurlijke groen (zie 3) in het plangebied is onderling of met ander natuurlijk groen in de omgeving, verbonden.
1
In het plan is sprake van beleefbare natuur en recreatieve meerwaarde is gecreëerd.
2
Continuïteit van alle natuur inclusieve maatregelen op de langere termijn(minimaal 15 jaar) wordt gewaarborgd ook bij bestemmingswijzigingen.
3
Weigering
Er moeten minimaal 6 punten behaald worden voor het onderdeel natuurinclusief bouwen. Anders volgt een weigering van het plan. Dit geldt voor alle plannen, groot en klein.
Scores op het schuifje natuurwaarde:
1 of enkele woon- of bedrijfskavels, zonder erf en openbare ruimte
Inrichting en beheer erf en openbare ruimte
Uitstekend (+1)
Het plan scoort minimaal 3 punten
Het plan scoort minimaal 6 punten
Standaard (0)
Het plan scoort minimaal 6 punten op het onderdeel natuurinclusief bouwen
Het plan scoort minimaal 4 punten
Basis (-1)
n.v.t.
Het plan scoort minimaal 2 punten
Ontwikkeling weidevogelgebied
Bij elke intensivering van de agrarische bedrijfsvoering moet minimaal het halve equivalent van het grondgebied natuurvriendelijk worden beheerd. Bij een uitbreiding van de veestapel met bijvoorbeeld 20% moet dus 10% van het bestaande grondeigendom natuurvriendelijk worden beheerd of voor dat doel worden bijgekocht/gepacht.
Maisteelt en peilverlaging gelden ook als intensivering. Bij slootdemping geldt het areaal van het nieuwe samengevoegde perceel als intensivering.
De peildatum voor intensivering is gelijk aan het moment van het van kracht worden van het Chw bestemmingsplan Buitengebied.
De locatie van de vereiste extensivering en het op te stellen beheerplan zijn ter beoordeling aan een ecologisch deskundige.
Voorwaarden voor ecologisch beheer zijn minimaal;
verbod op werkzaamheden in het broedseizoen (1 maart t/m 15 juni)
verbod op scheuren en herinzaai grasland
verbod op gebruik kunstmest en bestrijdingsmiddelen
verhoging voorjaarspeil met minimaal 10 cm
maximale veedichtheid 1,5 koe per hectare
Deze extensivering is blijvend en gekoppeld aan de percelen.
Nieuwe niet-agrarische neveninkomsten (zorgboerderij, boerderijwinkel, bed & breakfast, mini-camping etc.) gelden niet als intensivering.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.6
Natuurwaarden - Poldergebied
Onderdeel van Beleidsregel afwegingskader buitengebied Hattem