Onder de oude wetgeving werd het ‘groepsrisico’ gehanteerd als instrument om risico’s in beeld te brengen rondom activiteiten met gevaarlijke stoffen. Dit groepsrisico werd als een technisch en abstract begrip ervaren en was moeilijk uit te leggen aan bestuurders en burgers. Daarom is onder de Omgevingswet besloten hiervoor een toegankelijker en begrijpelijker model te ontwikkelen: de aandachtsgebieden. In de wet worden drie soorten aandachtsgebieden onderscheiden. Deze aandachtsgebieden vormen samen 'schillen' met verschillende afstanden tot de risicobron:
De binnenste schil is het brandaandachtsgebied, omdat het effect van een brand vaak minder ver reikt dan de effecten van een explosie of gifwolk. Bij hogedruk aardgasleidingen is het brandaandachtsgebied echter relatief groot en gelden geen andere aandachtsgebieden;
Daaromheen ligt het explosieaandachtsgebied;
De buitenste schil is het gifwolkaandachtsgebied.
Dit zijn de gebieden rondom een activiteit met EV-risico’s waarin mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van een ongeval met gevaarlijke stoffen.
Aandachtsgebieden:
Figuur 2. Aandachtsgebieden voor brand, explosie en gifwolk
De aandachtsgebieden maken inzichtelijk in welk gebied zich bij een incident met gevaarlijke stoffen nog levensbedreigende gevolgen voor personen in gebouwen kunnen voordoen. Het gaat hier om het resterend risico van risicovolle activiteit. Binnen het aandachtsgebied moet worden nagedacht over het ontwerpen van een veilige omgeving. Deze aandachtsgebieden zijn in een aantal gevallen kleiner (zie bijlage 2) dan "invloedsgebieden", waarbinnen op grond van de huidige EV-regelgeving een verantwoording van het groepsrisico moet plaatsvinden bij het toelaten van nieuwe (beperkt) kwetsbare objecten. In hoofdstuk 2 is uitgewerkt hoe de gemeente in de toekomst met ontwikkelingen binnen de aandachtsgebieden om wil gaan.
In bijlagen 2 en 3 en op de online EV-signaleringskaart is aangegeven welke risicobronnen relevant zijn en welke externe veiligheidszones van toepassing zijn op grond van de huidige en nieuwe regelgeving. Daarnaast zijn daar de consequenties van de nieuwe regelgeving en van de nieuwe ambities van deze beleidsvisie beschreven.
Opgemerkt wordt dat bepaalde zaken in het nieuwe omgevingsveiligheidsbeleid vrijwel ongewijzigd zijn gebleven. Dit betreft onder meer de wettelijke norm voor het plaatsgebonden risico (PR 10-6/jaar). Deze norm geldt ter plaatse van (zeer) kwetsbare gebouwen/locaties als grenswaarde en moet zodoende in acht moet worden genomen. Ter plaatse van beperkt kwetsbare gebouwen en locaties geldt deze norm als richtwaarde of standaardwaarde. De online EV-signaleringskaart is vooralsnog niet openbaar en uitsluitend toegankelijk voor medewerkers van de deelnemende gemeenten, omgevingsdienst en veiligheidsregio. Een groot deel van de kaartbeelden in de online EV-signaleringskaart is voor een ieder te raadplegen via https://www.risicokaart.nl/kaarten/openbare-risicokaart.
Hoofdstuk 1 › Paragraaf 1.8
Artikel 1.8.1
Aandachtsgebieden in plaats van groepsrisico
Onderdeel van Beleidsvisie externe veiligheid Zaltbommel en Maasdriel 2023 – 2027