Kostenverhaal komt ruw weg voor in drie vormen, namelijk bovenplanse verevening, bovenwijkse voorzieningen en de bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen. De praktijk leert dat deze begrippen door elkaar kunnen worden gehaald. Daarvoor is een korte beschrijving van deze soorten relevant.
Bovenplanse verevening
Bovenplanse verevening heeft een planoverstijgend karakter. In het kort kunnen meerdere ruimtelijke projecten een gezamenlijk doel realiseren. Het financiële profijt of verlies is deel van de gezamenlijke reserve. Zo kan een grotere ruimtelijke ontwikkeling ontstaan uit kleinere deelontwikkelingen. Een voorbeeld hiervoor is een bijdrage aan sociale woningbouw. Het streven is om 30% van de woningbouw in de vorm van sociale woningbouw te realiseren. Deelontwikkelingen die hier te weinig aan bijdragen dienen bovenplanse verevening te betalen. Ontwikkelingen die mogelijk meer dan 30% realiseren krijgen hier dan een bijdrage voor terug.
Bovenwijkse voorzieningen
Bovenwijkse voorzieningen zijn openbare voorzieningen waarvan een ruimtelijke ontwikkeling direct of indirect van profiteert. Vaak is dit terug te zien in de aanleg van infrastructuur waardoor een wijk beter bereikbaar is of is ontsloten. De kosten voor deze voorzieningen zijn te verhalen op basis van het profijt dat een bepaalde ontwikkeling heeft van de voorziening. Dit dient proportioneel te zijn ten opzichte van het profijt dat bijvoorbeeld bestaande bebouwing van de voorziening heeft. Belangrijk kenmerk van de berekening van de bijdrage aan bovenwijkse voorzieningen is dat het conform de bovenstaande ppt-criteria onderbouwd is.
Bijdrage ruimtelijke ontwikkeling
De bijdrage ruimtelijke ontwikkeling is een privaatrechtelijke afspraak tussen de gemeente en private ontwikkelaars. Dit betekent dat deze bijdrage wordt vastgelegd in de anterieure overeenkomst en beide partijen het eens zijn over de bijdrage die nodig is voor de ruimtelijke ontwikkeling. Er is dus geen ruimte voor de bijdrage ruimtelijke ontwikkeling in het exploitatieplan. De rol van de gemeente is om concreet te maken welke kosten de ruimtelijke bijdrage moet dekken. Deze bijdrage is niet gedekt door de wet en zal dus in overeenstemming worden gerealiseerd. Hier zou dan ook geen vaste vorm van bestaan, maar juist een uitkomst zijn van onderhandeling.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.1
Definities soorten kostenverhaal
Onderdeel van Nota kostenverhaal Vriezenveen