Art. 3.8 ENERGIETUINEN VOERENDAAL Een beoordelingskader voor de ontwikkeling van energietuinen in Voerendaal — Eigenaarschap: eerlijk verdelen van lasten en lusten 3.8.1 Uitwerking coöperativiteit

Eigenaarschap De gemeente Voerendaal streeft naar een financiële deelname van 100% lokaal collectief eigenaarschap, waarbij een minimaal percentage van 50% lokaal collectief eigenaarschap gehaald dient te worden. De vorm waarop een initiatiefnemer dit wil realiseren dient te worden onderbouwd met een plan voor financiële deelname. In dit plan wordt aandacht besteed aan welke vorm(en) van financiële deelname er wordt gekozen en waarom. De vorm(en) van financiële deelname dienen aan te sluiten bij wensen van de omgeving. Een uitzondering hierop zijn kleine Energietuinen die op het middenspanningsnet aangesloten kunnen worden (Uitgangspunt is ca. 2 ha per zoekgebied). Hierbij vervalt het collectieve onderdeel van het eigenaarschap, maar dient het om 100% lokaal eigenaarschap te gaan. Wij gaan dus uit van de volgende streefcijfers rond participatie (zie tabel hieronder). Dit kan dus lopen via een coöperatie. Om invulling te kunnen geven aan coöperatief mede-eigenaarschap is het belang te kunnen leunen op een of meerdere energie coöperatie(s) die hierop toegerust is/zijn. Lukt de coöperatieve borging niet of onvoldoende of niet snel genoeg (er is dan eigenlijk sprake van ‘participatiefalen’), kunnen coöperatieve partners van de lokale energie coöperatie een positie innemen, dan wel kan borgen dat het coöperatieve aandeel beschikbaar blijft voor de lokale partners. De opbrengsten uit de energietransitie moeten zo veel mogelijk terugvloeien naar de gemeenschap en worden ingezet voor klimaatdoelen. Grootte Eigenaarschap Groter dan 2 ha Lokaal coöperatief, minimaal 50% zeggenschap en eigenaarschap Tot ca 2 ha (gekoppeld aan het middenspanningsnet) Lokaal, 100% Vaak is de gedachte dat inwoners een zonnepark sneller zullen accepteren als ze financieel kunnen meeprofiteren. Dat is in de praktijk niet zo eenduidig waarneembaar en te verwachten. De aantasting van het landschap of het ervaren woongenot laat zich niet in geld uitdrukken. De sleutel voor (meer) acceptatie ligt vooral in het volgen van een zorgvuldig participatieproces. Bijlage 5 Detaillering Lokaal eigenaarschap. Mogelijke participatie-relaties •. Obligaties Inwoners, bedrijven of organisaties nemen, via de coöperatie, deel aan het zonnepark in de vorm van een achtergestelde lening. Dit is een bancair product, aangeboden in de vorm van een zonnedeel van bijvoorbeeld € 250 of € 50 per zonnedeel. Gedurende veelal 15 jaar wordt annuïtair afgelost en rente uitgekeerd. Een direct stroomrelatie met het park ontbreekt (m.a.w. je kunt niet rechtstreeks stroom afnemen, dit gaat altijd via een provider). Obligatiehouderschap kan uitgelegd worden als eigenaarschap, maar betekent lang niet altijd zeggenschap. Uitgangspunt is dat die twee gelijk opgaan. •. Aandelen Inwoners, bedrijven of organisaties nemen risicovol deel in de onderneming, dit kan al vanaf de ontwikkelfase. Daarmee zijn de participanten zonontwikkelaar. In vergelijk met ‘obligaties’ is er sprake van een groter risico, maar ook meer kans op een groter rendement. Aandeelhouderschap betekent veelal ook zeggenschap. •. Omgevingsfonds Het is denkbaar om initiatiefnemers te vragen een directe bijdrage te leveren aan de omgeving. Dit kan in natura, door bijvoorbeeld aanleg van (groen)voorzieningen, maar ook door storting van bijvoorbeeld een kwaliteitsbijdrage in een omgevingsfonds en/of kwaliteitsfonds van de gemeente. Wettelijke schadevergoedingen in de vorm van planschade worden neergelegd bij de initiatiefnemer en opgenomen in de afspraken behorende bij de vergunning. Naast het 50% lokaal collectief eigenaarschap kan een initiatiefnemer, voor de overige 50%, kiezen voor een financieringsmogelijkheid met obligaties. Dit zijn leningen met een vaste looptijd en een vast rentepercentage. Het rentepercentage wordt uiterlijk vastgesteld bij financial close. Obligaties kunnen in principe verkocht worden aan derden. Overig mogelijkheden Om een breder gedragen plan te realiseren kan een initiatiefnemer aanvullende initiatieven opzetten voor de omgeving. Voorbeelden hiervan zijn: •. Een gezamenlijke inkoopactie voor goedkope zonnepanelen (bij voorkeur samen met de lokale energie-coöperatie) kopen voor het eigen dak. •. Een donatie van een aantal zonnepanelen aan enkele maatschappelijke functies in de kern waar het park is gelegen. Bijvoorbeeld een verenigingsgebouw kan dan over gratis elektrische energie beschikken. •. Een donatie doen in een omgevingsfonds. Hiermee kan natuurontwikkeling in de omgeving worden gestimuleerd. •. Aanbieden van leermiddelen over duurzame energie aan de basisschool. •. Aanbieden van lessen in de Energietuin aan schoolklassen Financieringsmogelijkheden en profijtbeginsel Binnen financiële participatie kan er onderscheid worden gemaakt tussen ‘passieve participatie’ en ‘actieve participatie’. Bij passieve financiële participatie wordt een deel van de opbrengsten van een duurzaam energieproject gebruikt om de omgeving tegemoet te komen. Deze financiële participatie kan op diverse manieren worden ingevuld. Denk aan een gebiedsfonds, korting op de energierekening, uitgiften van aandelen, obligaties of de aanleg van glasvezelkabels. Bij actieve financiële participatie zijn er niet alleen financiële baten, maar is er ook een ondernemend element aan de orde: partijen werken samen in de ontwikkeling, bouw en exploitatie. Een voorbeeld hiervan is de energiecoöperatie. Hierin wordt vanuit de coöperatie ook een investering verwacht, wat betekent dat deze vorm risicodragend is. Dat is de opzet waarin burgers zich verenigen om samen, bottom-up, een energieproject van de grond te krijgen.

Rechtspraak bij dit artikel