Voor wat betreft de reserves ligt er een nadrukkelijke relatie met het weerstandsvermogen en het risicoprofiel van onze gemeente.
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om financiële
tegenvallers op te vangen (wendbaarheid) om haar taken te kunnen continueren en
waarin de gemeente niet op een andere wijze (verzekering/voorziening) kan voorzien. Het bestaat uit twee componenten, de risico’s en de weerstandscapaciteit. Door een goed inzicht in het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller onmiddellijk dwingt tot bezuinigingen.
In de paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing in de begroting en de jaarstukken wordt jaarlijks inzicht gegeven in de omvang van de weerstandscapaciteit en het solvabiliteitsratio.
Weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente Leudal beschikt of kan beschikken om tegenvallers te dekken zonder dat de begroting direct aangepast hoeft te worden. Omdat voorzieningen vreemd vermogen zijn, behoren deze niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
Incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaande beleid.
Binnen de gemeente Leudal bestaat de incidentele weerstandscapaciteit uit de algemene reserve en het incidentele begrotingssaldo.
Structurele weerstandscapaciteit wordt gevormd door de middelen die permanent kunnen worden ingezet om (mogelijke) tegenvallers in de lopende exploitatie te dekken, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van programma’s. Binnen de gemeente Leudal bestaat de structurele weerstandscapaciteit uit de resterende belastingcapaciteit, de in de begroting opgenomen raming voor onvoorziene uitgaven en het structurele begrotingssaldo.
Benodigde weerstandscapaciteit
De benodigde weerstandscapaciteit is de financiële capaciteit die nodig is om risico’s te dekken die voortvloeien uit de risico analyse.
De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door:
de kwaliteit en volledigheid van de risico-inventarisatie;
de verwachte risicokans;
de verwachte risico omvang;
de risicobereidheid of acceptatiehouding bij het afdekken van risico’s;
de mate waarin risico’s zijn afgedekt door de administratieve organisatie en interne controle (AO/IC);
het zekerheidspercentage bij de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
De basis hiervoor is beschreven in de nota risicomanagement van de gemeente Leudal.
Weerstandsvermogen en solvabiliteitsratio
Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft in welke mate de gemeente in staat is om risico’s op te vangen. Dit getal wordt berekend door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de benodigde weerstandscapaciteit. Binnen de gemeente Leudal wordt zowel het incidentele als het structurele weerstandsvermorgen berekend.
Weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit
Doorgaans wordt onderstaande waardering aangehouden voor het beoordelen van het weerstandsvermogen.
Waardering
Ratio
Betekenis
A
>2,0
Uitstekend
B
1,4-2,0
Ruim voldoende
C
1,0-1,4
Voldoende
D
0,8-1,0
Matig
E
0,6-0,8
Onvoldoende
F
<0,6
Ruim onvoldoende
In Leudal is de afgelopen jaren de norm gehanteerd om minimaal aan C te voldoen. Er zijn geen argumenten om deze waardering bij te stellen.
Financiële positie
De aanwezigheid van reserves en voorzieningen en de wijze waarop de gemeente daarmee wenst om te gaan, is niet alleen bepalend voor het weerstandsvermogen en de weerstandscapaciteit, het is ook bepalend voor de financiële positie van de gemeente Leudal. Omdat de gemeente Leudal periodiek inzicht wenst te hebben in haar financiële positie stelt zij voor naast de weerstandsratio ook de solvabiliteitsratio te hanteren als criterium voor de beoordeling van haar financiële positie.
Solvabiliteit is in het algemeen gedefinieerd als de mate waarin een organisatie in staat is op lange termijn te voldoen aan haar financiële verplichtingen. Meestal wordt hiervoor de verhouding eigen vermogen tot het totaalvermogen genomen. Ook hierbij
Waardering
Percentage
Betekenis
A
>50%
Goed
B
>20 < 50%
Voldoende
C
< 20%
Onvoldoende
Het streven is om de solvabiliteitsratio minimaal bovenin categorie B te hebben op circa 40%.
Artikel 6
Weerstandsvermogen
Onderdeel van Nota Reserves en Voorzieningen gemeente Leudal 2023 - 2026