In de omgevingsvisie van de gemeente Veere staat de ambitie centraal om de gemeente aantrekkelijk te houden met prettige kernen met rust en ruimte. Vanuit de openbare ruimte liggen er grote kansen om bij te dragen aan ‘De acht Veerse opgaven’.
Met het beheer van kunstwerken zal in meer en mindere mate bijgedragen worden aan deze opgaven. Dit verschilt per project, in onderstaande paragrafen wordt ingegaan op welke wijze concreet invulling gegeven kan worden aan de opgaven die beschreven staan in de IVOR.
Vanuit het beheer van kunstwerken zal actief vastgesteld worden of bij projecten invulling gegeven kan worden aan één of meerdere Veerse opgaven. Dit wordt gedaan door middel van een aanvulling op het startdocument dat gebruikt wordt voor het definiëren van het project. Deze aanvulling betreft het opnemen van invulvelden van de verschillende Veerse ambities en antwoord geven of en op welke wijze het project geschikt is voor invulling geven aan de Veerse ambities.
Aantrekkelijk Veere (toerisme, identiteit, cultuurhistorie)
Ambitie: De openbare ruimte draagt bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van de gemeente. De ruimte rond trekpleisters wordt intensief onderhouden en aantrekkelijk ingericht waarbij de cultuurhistorie terug te zien is in het gebruik van het materiaal. Op de plekken waar monumenten, kunstwerken en beschermde stadsgezichten zijn, moeten deze zichtbaar blijven bij onderhoud of herinrichting van de openbare ruimte.
Iedereen, jong en oud, kan genieten van de fraaie kernen in onze gemeente. Dit houdt in dat iedereen zich zelfstandig en veilig kan verplaatsen van en naar iedere bestemming.
Bijdrage: In de basis dienen kunstwerken in de openbare ruimte functioneel te zijn en wanneer dit meerwaarde biedt dienen kunstwerken schoon en heel te zijn voor een goede uitstraling. Kunstwerken vallen in het algemeen op omdat deze een specifieke functie hebben binnen het gebied. Zodra deze objecten zich bevinden in bijvoorbeeld centra van de dorpskernen of bij toeristische voorzieningen zal de uiterlijke staat van het kunstwerk bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de omgeving waar het kunstwerk zich in bevindt.
Leefbaar Veere (participatie, veiligheid)
Ambitie: Ons doel is dat de bewoners in Veere tevreden zijn over de manier waarop wij de openbare ruimte beheren en daarover communiceren. Ook andere gebruikers en bezoekers zijn tevreden over de beleving van de openbare ruimte en voelen zich veilig. De leefbaarheid wordt zoveel mogelijk samen verbeterd.
Bijdrage: Wat betreft kunstwerken heeft de ambitie Leefbaar Veere veel samenhang met de ambitie Aantrekkelijk Veere. Aanvullende op hetgeen beschreven is bij Aantrekkelijk Veere moeten we ons blijven verdiepen in de vraag hoe de bewoners van de gemeente Veere de ‘leefbaarheid’ ervaren.
Bereikbaar Veere (toegankelijkheid, mobiliteit, parkeren)
Ambitie: De openbare ruimte draagt bij aan het goed functioneren van de gemeente. Er is voldoende parkeerruimte met ruimte voor laadpalen, voorzieningen zijn bereikbaar voor alle doelgroepen en ongelukken en ongemak worden voorkomen door tijdig onderhoud. Dorpskernen worden zoveel mogelijk ontlast van doorgaand verkeer en zoekverkeer waardoor het veilige en aangename verblijfsgebieden zijn geworden. We zetten in op lopen en fietsen en zorgen voor een verkeersveilige inrichting en onderhoud, zodat iedereen zich veilig kan verplaatsen.
Bijdrage: Kunstwerken hebben een belangrijke functie voor de bereikbaarheid omdat kunstwerken de mogelijkheid creëren voor het passeren van natuurlijke obstakels zoals bijvoorbeeld watergangen. Tegelijkertijd zorgt de aanwezigheid van een kunstwerk voor een verandering in de omgeving die kan leiden tot onoverzichtelijke situaties. Het is dus van belang dat kunstwerken, en de weg ernaartoe, overzichtelijk en veilig ingericht worden en blijven. Voor het beheer van deze kunstwerken zal daarom in de komende planperiode vastgesteld worden of de omgeving in de directe nabijheid van kunstwerken veilig ingericht zijn, dan wel verbeterd moeten worden. Aandacht voor de toegankelijkheid is hierbij een belangrijk onderwerp.
Ondernemend Veere (recreatie, werken, ondernemers)
Ambitie: De openbare ruimte draagt bij aan een gezonde economie. De openbare ruimte op bedrijventerreinen wordt functioneel ingericht en draagt bij aan een representatief beeld. In samenwerking met ondernemers wordt gekeken naar de beste inrichting en bijpassend onderhoud, dit geldt ook voor centra. Er is op bedrijventerreinen oog voor de werknemer met veilige wandelpaden in en rond de werkgebieden. Recreatie wordt zoveel mogelijk gestimuleerd door goede (fiets)verbindingen met het buitengebied te maken en duidelijke bewegwijzering. De centra zijn goed toegankelijk met veel fietsparkeermogelijkheden en voldoende mogelijkheid om op het terras te genieten van een hapje en/of drankje en te ontspannen.
Bijdrage: Net als bij de ambitie Aantrekkelijk Veere dient een kunstwerk vanuit de ambitie Ondernemend Veere functioneel te zijn en passend in het gebied waar deze geplaatst is. Zo is het van belang dat in bijvoorbeeld een bedrijventerrein de gebruiker optimaal gebruik kan maken van het kunstwerk. Ook hier is direct de relatie zichtbaar met de ambitie Bereikbaar Veere.
Gezond Veere (spelen, bewegen, ontmoeten)
Ambitie: De openbare ruimte stimuleert een gezonde levensstijl. We willen daarom dat de openbare ruimte voldoende aanleidingen biedt voor sport en spel voor jong en oud. Naast beweegvriendelijker wordt de openbare ruimte ook groener. Vanuit iedere nieuw te bouwen woning willen we zicht op groen. Groen maakt gelukkig en draagt bij aan gezonde inwoners.
Bijdrage: Kunstwerken zullen op het gebied van deze ambities in de regel weinig kunnen bijdragen.
Natuurlijk Veere (biodiversiteit, groener)
Ambitie: De openbare ruimte draagt bij aan een toename van de biodiversiteit. Een natuurlijker Veere betekent meer groen en bomen, bijvoorbeeld door overtollige verharding te vervangen door groen in bestaande openbare ruimte en bij herinrichtingen. Daarnaast gaat het ook om groen van een hogere kwaliteit. Dus vooral groen dat gevarieerder is en bijdraagt aan de biodiversiteit. Zoals verschillende soorten bomen in straten om ziekten te voorkomen.
Bijdrage: Kunstwerken zullen op het gebied van deze ambities in de regel weinig kunnen bijdragen.
Duurzaam Veere (grondstoffen, energie)
Ambitie: De gemeente Veere wil in 2050 energieneutraal zijn en er wordt ingezet op circulariteit en het verminderen van nieuwe grondstoffen door bijvoorbeeld afval als grondstof te gebruiken. We hebben daarin een voorbeeldrol om anderen te stimuleren. In het beheer wordt de uitvoering van de werkzaamheden steeds duurzamer en energie neutraler uitgevoerd doordat er minder CO₂ wordt uitgestoten. Bij de aankoop van nieuwe materialen gaan we zoveel mogelijk uit van totale levensduurkosten. De materiaalkosten kunnen daardoor in aanleg hoger liggen, maar worden terugverdiend over de gehele levensduur. Materialen worden daarnaast zoveel mogelijk hergebruikt.
Bijdrage: Het bereiken van een energie neutrale gemeente in 2050 impliceert een grote verandering hoe de huidige processen ingericht zijn.
Een aspect dat invulling geeft aan duurzaamheid, is bij vervanging en/of renovatie van kunstwerken duurzame materialen toe te passen of het hergebruiken van materialen die elders vrijkomen. Bij het vervangen van kunstwerken zal ook nagedacht worden om de constructie of delen van de constructie op een dusdanige wijze te ontwerpen zodat gedeeltelijke vervanging van de constructie eenvoudiger en duurzamer is (IFD-bouwen ).
Op termijn is het landelijk verplicht om van alle objecten een materialenpaspoort vastgesteld te hebben, wanneer dit exact verplicht zal zijn is niet bekend. Het is daarom van belang de implicatie van deze verplichting te kennen en hierop te anticiperen. Dit zal daarom in de komende planperiode opgepakt moeten worden.
Klimaatbestendig Veere (hittestress, wateroverlast, droogte)
Ambitie: De openbare ruimte beperkt wateroverlast door hevige regenval tot een minimum, draagt bij aan de bestrijding van hittestress-gevoelige plekken tijdens de steeds warmer wordende zomers en speelt in op langere periodes van droogte. Dit doen we door onze openbare ruimte zo in te richten dat het bodem-, water- en groensysteem het water en de warmte kan opvangen en bergen als het nodig is en kan vrijgeven als daarvoor ruimte is. Wij zien ieder project in Veere als een bouwsteen naar een klimaatbestendige gemeente. Dit betekent dat in zowel projecten in de bestaande openbare ruimte als in nieuwbouwgebieden aandacht wordt besteed aan klimaat, water (ontharding), en biodiversiteit (vergroenen). We staan open voor initiatieven van externe partijen, zoals agrariërs en particulieren, om gezamenlijk een win-winsituatie te creëren en samen te werken aan klimaat- bestendigheid.
Klimaatbestendig Veere (hittestress, wateroverlast, droogte)
Ambitie: De openbare ruimte beperkt wateroverlast door hevige regenval tot een minimum, draagt bij aan de bestrijding van hittestress-gevoelige plekken tijdens de steeds warmer wordende zomers en speelt in op langere periodes van droogte. Dit doen we door onze openbare ruimte zo in te richten dat het bodem-, water- en groensysteem het water en de warmte kan opvangen en bergen als het nodig is en kan vrijgeven als daarvoor ruimte is. Wij zien ieder project in Veere als een bouwsteen naar een klimaatbestendige gemeente. Dit betekent dat in zowel projecten in de bestaande openbare ruimte als in nieuwbouwgebieden aandacht wordt besteed aan klimaat, water (ontharding), en biodiversiteit (vergroenen). We staan open voor initiatieven van externe partijen, zoals agrariërs en particulieren, om gezamenlijk een win-winsituatie te creëren en samen te werken aan klimaat- bestendigheid.
Bijdrage: Kunstwerken zullen op het gebied van deze ambities in de regel weinig kunnen bijdragen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.1
Ambities Openbare Ruimte
Onderdeel van Beheerplan Civiele kunstwerken 2024-2028