Deze beleidsregels worden aangehaald als ‘Beleidsregels energietoeslag gemeente Nunspeet 2023’.
Aldus vastgesteld op 16 oktober 2023.
Algemene toelichting
Grondslag in Participatiewet
Deze beleidsregels staan niet op zich zelf, maar zijn gebaseerd op artikel 35 van de Participatiewet. Dit betekent dat wie niet aan de voorwaarden van de wet voldoet, bijvoorbeeld omdat die persoon op de peildatum geen rechthebbende is of omdat een uitsluitingsgrond geldt, geen aanspraak kan maken op de energietoeslag 2023. Soms kan dat een hardheid inhouden. Daar voorziet artikel 7 in.
Kadering doelgroep
In artikel 2 wordt de doelgroep nader omschreven. Met vermogen wordt geen rekening gehouden. Een ambtshalve toekenning is mogelijk als vaststaat dat de persoon op de peildatum recht heeft. Dit kan worden aangenomen bij huishoudens die algemene bijstand ontvangen, een uitkering IOAW of IOAZ ontvangen, gebruik maken van één of meerdere gemeentelijke inkomensregelingen (minimaregelingen) of gebruik heeft gemaakt van de energietoeslag 2022.
Hardheidsclausule bij korte duur uitsluitingsgrond
Er zijn situaties denkbaar waarbij de aanvrager op de peildatum weliswaar niet voldeed aan de voorwaarden voor de energietoeslag, maar de (enige) uitsluitingsgrond slechts van korte duur was. De gemeente kan overwegen om in dergelijke situaties een toets op hardheid van de voorgenomen afwijzing uit te voeren (zie Artikel 7). De hardheidsclausule artikel 16 van de Participatiewet voorziet hier niet in.
Ophoging energietoeslag 2022 met middelen energietoeslag 2023
Het kabinet heeft gemeenten in staat gesteld om vooruitlopend op de energietoeslag 2023 een bedrag van € 500,-- uit te keren in 2023. Dit kon alleen indien dit bedrag werd toegevoegd aan de energietoeslag 2022. Het college heeft er voor gekozen om gebruik van te maken van deze optie. Zodoende is de energietoeslag 2022 verhoogd naar een totaalbedrag van € 1.800,--. De nabetaling van de ophoging van € 500,-- heeft in februari 2023 plaatsgevonden.
Hoogte energietoeslag 2023
Het college volgt de landelijke richtlijn van een € 1.300,-- voor de energietoeslag 2023 (artikel 3 lid 1). Omdat het bedrag van € 500,-- dat is toegevoegd aan de energietoeslag 2022 feitelijk een voorschot betrof op de energietoeslag 2023, wordt dit bedrag, bij inwoners die de energietoeslag 2022 hebben ontvangen, in mindering gebracht op de energietoeslag 2023 (artikel 3 lid 3). Voor inwoners die geen energietoeslag 2022 hebben ontvangen, bedraagt de energietoeslag 2023 € 1.300,--.
Inkomensstaffel
Het college kiest ervoor om een inkomensstaffel te hanteren, waarbij huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum het volledige normbedrag van € 1.300,-- kunnen ontvangen (eventueel verminderd met € 500,-- indien zij de energietoeslag 2022 al hebben ontvangen). Voor huishoudens met een inkomen tussen 120% en 130% van het sociaal minimum geldt een energietoeslag van 50% van het normbedrag (artikel 3 lid 2), ofwel € 650,-- (=50% van € 1.300,--). Hebben zij de energietoeslag 2022 al ontvangen, dan is de energietoeslag 2023 voor deze groep € 400,-- (=50% van (€ 1.300,-- -/- € 500,--)).
Tijdvakken aanvragen energietoeslag 2023
De energietoeslag 2023 kan worden aangevraagd tot en met 30 juni 2024. De Participatiewet wordt zodanig aangepast dat de energietoeslag 2023 uiterlijk 31 augustus 2024 door het college moet zijn uitbetaald. Om dit te borgen is gekozen voor een uiterlijke aanvraagdatum van 30 juni 2024. Het college heeft immers een wettelijke behandeltermijn van acht weken op grond van de Awb.
Ambtshalve uitbetaling
Het college verricht de ambtshalve uitbetaling uiterlijk in het kalenderjaar 2023.
Inkomen huishoudens in een schuldentraject
Huishoudens die een schuldentraject volgen op grond van de Wsnp of Msnp, worden geacht een inkomen te hebben dat lager is dan 120% van het sociaal minimum. Deze huishoudens hebben mogelijk een feitelijk inkomen dat boven deze grens ligt, maar hebben op basis van hun afloscapaciteit geen financiële ruimte om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Met artikel 2 lid 4 wordt daarom beoogd om deze groep tegemoet te komen in de energielasten om hen zo te ondersteunen het schuldentraject succesvol af te ronden.
Inkomensvaststelling ondernemers
Ondernemers hebben vaak te maken met wisselende inkomsten. Ook is hun maandinkomen vaak niet eenduidig vast te stellen. Om ook ondernemers met een laag inkomen te kunnen ondersteunen is er daarom voor gekozen om het inkomen vast te stellen aan de hand van een gemiddeld maandinkomen over 2022 aan de hand van de aangifte inkomstenbelasting 2022 (artikel 4 lid 2). Er kunnen echter omstandigheden zijn waardoor de aangifte IB 2022 geen reële inkomensweergave geeft van de huidige situatie. In dat geval kan het college ervoor kiezen om het inkomen vast te stellen aan de hand van de Bbz systematiek en tussentijdse cijfers (over een kortere periode dan een jaar) (artikel 4 lid 3).
Nieuwe uitsluitingsgronden in de Participatiewet
In artikel 35 van de Participatiewet worden artikelen toegevoegd waarmee bepaalde groepen worden uitgesloten van het recht op de energietoeslag 2023. Gemeenten hebben hiermee dus geen beleidsvrijheid meer om deze groepen toch een energietoeslag 2023 toe te kennen. Het gaat om:
personen van 18, 19 of 20 jaar;
studenten;
dak- en thuislozen.
Personen van 18, 19 of 20 jaar dienen eerst de onderhoudsplicht van hun ouders te gelde te maken. Indien dit redelijkerwijs niet van de inwoner kan worden verwacht, dan is individuele bijzondere bijstand mogelijk om toch een bijdrage te krijgen in de energielasten.
Studenten zijn uitgesloten voor de energietoeslag 2023, omdat voor hen een specifieke regeling wordt opgezet die voorliggend is op de energietoeslag. DUO zal deze regeling uitvoeren.
Dak- en thuislozen worden uitgesloten van de energietoeslag 2023, omdat zij worden geacht geen energielasten te hebben.
Personen wonend in een instelling/inrichting
Deze groep is in twee groepen op te delen: 1) personen wonend in een instelling die zelf de energielasten betalen, en 2) personen wonend in een instelling waarbij de energielasten inbegrepen zijn in het huur/zorgcontract. Het college wijkt af van de landelijke richtlijn om uitsluitend personen inwonend in een instelling die zelf energielasten betalen in aanmerking te laten komen voor de energietoeslag 2023, door ook de tweede groep in aanmerking te laten komen. Het is namelijk zeer aannemelijk dat energielasten door de instelling via het huur/zorgcontract zullen worden doorberekend aan de bewoner en ook zij zodoende te maken krijgen met stijgende energielasten.