Als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen (zoals CO2 en methaangas), stijgt de temperatuur op aarde. De gevolgen hiervan worden steeds duidelijker en de verwachting is dat er steeds meer extreme regenbuien en natte perioden zullen voorkomen waarmee de kans op wateroverlast of overstromingen toeneemt. Ook kunnen er periodes van droogte voorkomen die weer zorgen voor verzilting van rivieren of schaarste van drinkwater. De klimaatscenario’s van het KNMI geven aan welke klimaatveranderingen in Nederland in de toekomst plausibel zijn2Meer informatie hierover staat op www.klimaatscenarios.nl .
Om de effecten van de klimaatveranderingen het hoofd te kunnen bieden, heeft de Rijksoverheid een Deltaprogramma opgesteld met daaraan gekoppeld een aantal deltabeslissingen. Deze deltabeslissingen geven richting aan maatregelen rond waterveiligheid en zoetwatervoorzieningen in Nederland. In de deltaplan ‘Ruimtelijke adaptatie’ zijn voorstellen opgenomen om de ruimtelijke inrichting van Nederland klimaatbestendig te maken. Alle overheden en marktpartijen zijn daar samen verantwoordelijk voor.
Belangrijk onderdeel van de deltabeslissing ‘Ruimtelijke adaptatie’ is de ambitie dat alle overheden er samen voor zorgen dat Nederland in 2020 klimaatbestendig en waterrobuust inrichten onderdeel heeft gemaakt van haar beleid en in 2050 zo goed mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust ingericht is. De deltabeslissing rolt uit in het weten-willen-werkenprincipe (zie onderstaand figuur).
Om de neerslagextremen het hoofd te kunnen bieden, gaat Ameland zwaardere normbuien uit de leidraad gebruiken om risicogebieden in de openbare ruimte in beeld te brengen. Daarnaast blijft de gemeente actief aan de slag met verbetermaatregelen en afkoppelen van verhard oppervlak. De maatregelen worden niet alleen gezocht in het rioleringssysteem, de gemeente wil ook de buitenruimte zelf zo klimaatbestendig mogelijk inrichten.
Stresstesten klimaatadaptatie
Met ingang van 2018 zijn alle gemeenten verplicht om stresstesten uit te voeren in het kader van klimaatbestendigheid. De Friese gemeenten hebben dit samen met Wetterskip Fryslân opgepakt binnen het FBWK. Op 19 april 2018 zijn de conceptresultaten van de hittestresskaart en wateroverlast (WOLK) voor alle waddeneilanden gepresenteerd tijdens een Masterclass.
Figuur 3.1 Uitsnede WOLK voor kern Nes
Figuur 3.1 laat een uitsnede zien van de WOLK kaarten die voor Ameland zijn gemaakt.
Het algemene beeld is dat er op een aantal locaties wateroverlast wordt berekend en ervaren.
De WOLK kaarten van de vier kernen zijn toegevoegd in Bijlage 5.
Figuur 3.2 Resultaat hittestresskaart voor Ameland
Zoals te zien is in Figuur 3.2 leidt hittestress niet tot grote problemen binnen de kernen op Ameland. De hitte aan de zuidzijde van het eiland wordt niet zo ervaren omdat de wadplaten vaak nat zijn er wind waait. De gemeente gaat daarom geen specifieke maatregelen nemen om hittestress te verminderen. Waar mogelijk wordt bij het nemen van maatregelen voor wateroverlast gekeken naar maatregelen die gelijktijdig hittestress tegengaan.
Klimaatbestendige leefomgeving
Op basis van de stresstesten klimaatadaptatie wil de gemeente aan de slag met het klimaatbestendig maken van de leefomgeving. Hierbij wil de gemeente burgers en bedrijven betrekken. Onderdeel hiervan is dat ze bij geplande maatregelen, zoals rioolvervanging en wegreconstructie, afkoppelwerkzaamheden uitvoeren. Hierbij wordt het wegoppervlak afgekoppeld van het riool en wordt ook de voorzijde van panden afgekoppeld op kosten en binnen uitvoering van het project van de gemeente. Hierdoor weet de gemeente dat afkoppelen op particulier terrein op de juiste wijze gebeurt.