Bij de aanpak voor het oplossen en voorkomen van grondwaterproblemen, wordt onderscheid gemaakt in drie fasen:
De bestemmingsplanfase
Als een bestemmingsplan wordt gewijzigd, dient er een Watertoets uitgevoerd te worden. Bij elk nieuw bestemmingsplan wordt de grondwatersituatie meegenomen in de waterparagraaf.
De benodigde maatregelen om grondwaterproblemen te voorkomen worden daarbij vastgelegd in regels voor diverse bestemmingen. Het gaat daarbij niet alleen om regels ten aanzien van zetting en drooglegging, maar ook ten aanzien van drainagesystemen en ontwateringsdiepte.
De (her)inrichtingsfase
Nieuwbouw- of herstructureringsplannen moeten voldoen aan het geldende bestemmingsplan, het Bouwbesluit en de gemeentelijke bouwverordening. Aanvragen voor omgevingsvergunningen worden getoetst aan de hand van deze documenten. Als in het bestemmingsplan voorwaarden opgenomen zijn voor grondwater, wordt hier dus automatisch op getoetst. Als er in een bestemmingsplan nog geen voorwaarden voor grondwater opgenomen zijn, dan worden deze, voor zover relevant, apart opgenomen in de bouwvergunning.
De beheerfase
In de beheerfase richt de gemeente zich vooral op het beperken van grondwateroverlast in bestaand gebied. Het gaat daarbij om het aanpakken van structurele grondwaterproblemen. Binnen de gemeente is sprake van structurele grondwateroverlast indien de problematiek ernstig is (gezondheidsrisico’s of -klachten, serieuze funderingsschade of ernstige belemmering van het gebruiken van de grond waarvoor deze bestemd is), het probleem enige omvang heeft (speelt op buurtniveau) en/of de problematiek aantoonbaar wordt veroorzaakt door (verandering in) de grondwaterstand.
Als er structurele grondwaterproblemen worden geconstateerd, dan wordt er door de gemeente nader onderzoek gedaan naar de oorzaak. De oorzaken worden ingedeeld in geohydrologische oorzaken en bouwtechnische oorzaken. Geohydrologische oorzaken kunnen zijn, niet goed functionerende drainage en/of vervanging van lekkende riolen. Bij bouwtechnische oorzaken moet worden gedacht aan lekkende kelders door scheurvorming of verkeerde aansluitingen (kabels en leidingen) en oorzaken die niet grondwater gerelateerd zijn, maar die wel als zodanig bestempeld worden (bijvoorbeeld lekkende drinkwater- of afvalwaterleidingen of instromend regenwater).
Bij het onderzoek naar passende maatregelen voor het oplossen van de problemen wordt onderscheid gemaakt tussen particulier terrein (maatregelen te nemen door particulieren, zoals bouwkundige aanpassingen of aanleg van drainage op het perceel) en openbaar gebied (maatregelen te nemen door gemeente, zoals aanleg van drainage in openbaar gebied, ophogen van grond of sloten graven / verbreden).
De uitvoering en de kosten voor maatregelen op particulier terrein komen voor rekening van de eigenaren van dit terrein. De uitvoering en de kosten voor maatregelen in openbaar gebied komen voor rekening van de gemeente, tenzij het doelmatiger is dat de provincie (grootschalige onttrekkingen) maatregelen neemt ter beperking van grondwaterproblemen.
Bij het nemen van maatregelen in openbaar gebied worden dezelfde doelmatigheidsuitgangspunten gehanteerd als bij onderhoud en vervanging van riolering. In het geval dat overlast in openbaar gebied wordt veroorzaakt door een particulier, dan wordt het probleem gezamenlijk opgelost. Maatregelen worden zoveel mogelijk gecombineerd met andere werkzaamheden in de openbare ruimte.
Indien particulieren bij structurele overlast hun drainagewater niet op eigen perceel kunnen verwerken of kunnen lozen op oppervlaktewater, is de gemeente verplicht het drainagewater te ontvangen, mits dit technisch haalbaar en doelmatig is. Er zal dan een aansluiting gerealiseerd moeten worden op een gemeentelijk drainagesysteem of op een regenwaterstelsel. Het afvoeren van drainagewater naar de zuivering is echter ongewenst. Aansluiting van drainageleidingen op afvalwaterleidingen (inclusief regenwaterstelsels van verbeterd gescheiden stelsels), is daarom in principe niet toegestaan.
Hoofdstuk 3 › Paragraaf 3.7
Artikel 3.7.3
Aanpak grondwaterproblemen
Onderdeel van GRP Ameland 2020 – 2025