**3.1 .** Algemene uitgangspunten voor zon en wind
In de klimaatvisie Buren die in mei 2020 is vastgesteld, staan voorwaarden voor het duurzaamheidsbeleid die ook op dit zon- en windbeleid van toepassing zijn. Het gaat dan om:
Iedereen moet meedoen! In dit beleidskader zullen vooral de grote projecten in het oog springen. Bij het ‘meedoen’ gaat het dan om een aantal aspecten die onder de volgende voorwaarde ‘lokaal rendement’ staan. Daarnaast zijn er voor de kleinere ontwikkelingen andere vormen van ‘deelname’. Denk dan aan:
Een lokaal initiatief om gezamenlijk één zonneveld(je) op te zetten, bijvoorbeeld nabij de eigen kern en buiten mogelijke zoekgebieden.
Het bieden van andere mogelijkheden voor zonnepanelen dan daken.
Een duurzaamheidslening voor bijvoorbeeld het plaatsen van panelen.
Mogelijke stimuleringsregelingen of het vergunning/leges vrij maken van activiteiten.
Hier gaat het ook om het informeren en het betrekken van omwonenden/inwoners.
De 50% lokale betrokkenheid in de vorm van lokaal rendement
Om ervoor te zorgen dat minimaal 50% van de opbrengsten van het nieuwe energielandschap ten goede komt aan voorzieningen, inwoners of ondernemers zijn er verschillende mogelijkheden (lokaal rendement) waar aan gedacht kan worden:
Planschade
Gebiedsfonds
Duurzaamheidsfonds
Omgevingsfonds
Financieel deelnemen ‘lokale participatie’ of ‘lokaal eigendom’
Sociale grondvergoedingen
Regelingen voor omwonenden
Bijdrage aan het verbeteren van natuur
Participatiekader en Omgevingsfonds BurenDe voorkeuren en uitgangspunten voor lokaal rendement van Buren staan in het participatiekader. We gaan uit van vergoedingen voor omwonenden/grondeigenaren, lokaal eigendom aan de hand van een coöperatie en een omgevingsfonds. Dat Omgevingsfonds Buren is op 5 september 2023 officieel opgericht. Zie www.omgevingsfondsburen.nl. Aan de hand van deze instrumenten wordt lokaal eigendom gecombineerd met draagvlak voor duurzame energie en gemeente breed rendement. Het opwekken van duurzame energie heeft op deze manier meerwaarde voor omwonenden en voor de andere inwoners van Buren. Met het deel dat naar het omgevingsfonds gaat kunnen bijvoorbeeld andere leefbaarheidsprojecten in de gemeente gefinancierd worden.
We zijn actief deelnemer en geven als gemeente het goede voorbeeld
Dat betekent concreet dat we als gemeente het plaatsen van zonnepanelen op gemeentelijke eigendommen oppakken in een aanvulling op onze beheerplannen. Daarbij komen ook de scholen in beeld en zullen we onderzoeken hoe we het gemeentehuis energie-neutraal kunnen maken.
** 3.2 .** Realisatie uitgangspunten voor zon en wind
Naast de algemene uitgangspunten zijn er voor zon en wind ook realisatievoorwaarden waar een project aan moet voldoen om straks voor vergunningsverlening in aanmerking te komen:
Inpasbaarheid en landschappelijke inrichting (hoofdstuk 5 gaat hier verder op in).
Situering in het vast te stellen zoekgebied (voor de grotere projecten).
Voorzien van netcapaciteit en afstemming met Liander.
Verdere ruimtelijke aspecten in relatie tot een specifieke locatie.
Duurzaam en betrouwbaar
Uiteraard moeten de aanpak en de oplossingen voldoen aan het uitgangspunt ‘duurzaam en betrouwbaar’. Bij betrouwbaar zijn gaat het om de werking van het project door de jaren heen. Hiermee worden eisen gesteld aan beheer en onderhoud van de investeringen.
De fasering van de ontwikkeling
De ontwikkeling van de zonnevelden wordt voor de periode tot 2030 gemaximeerd, om zo een geleidelijke ontwikkeling in de verschillende RES fases te realiseren. Zo is er ook een basis voor ‘evaluatie’ van de ontwikkelingen en ruimte voor actualisatie op nieuwe inzichten. De ambitie RES 1.0, is geamendeerd vastgesteld als opgave tot 2030 voor Buren en na het raadsinitiatief gemaximeerd voor de diverse categorieën zon op land als:
Grootschalig zon 20 ha
Lokale en innovatieve initiatieven 30 ha
Local4Local 25 ha
Tevens compensatie windmolen Medel 10 ha
Een faciliterende en stimulerende rol voor de gemeente
De rol die een gemeente vervult bij grootschalige projecten kan verschillen. Een duidelijk uitgangspunt voor Buren is dat gelet op de financiële last en het risicoprofiel, ontwikkelen als initiatiefnemer of substantieel mee investeren voor de gemeente Buren geen optie. Daarbij is wel de kanttekening te maken dat het in incidentele gevallen denkbaar is dat Buren een zeer gewenst initiatief wel nét dat ene financiële steuntje geeft om realisatie mogelijk te maken.
Voor Buren gaat het dus om een faciliterende en op onderdelen stimulerende rol. Hierbij staat de gemeente open voor nieuwe plannen en projecten. Ook wil de gemeente waar mogelijk meewerken om belemmeringen voor de realisatie van gewenste projecten weg te nemen. De gemeente wil daarbij planologisch meedenken en vanuit het gemeentelijke projectmanagement voor grotere projecten een lokaal coördinerende rol oppakken.
Verder is gekeken naar eventuele financiële stimuleringsmaatregelen wenselijk/mogelijk zijn. Als gemeente heeft Buren niet de mogelijkheid om hiervoor uit eigen middelen initiatieven te ontplooien als een duurzaamheidsfonds of een Revolving fund. Wel zijn er landelijke mogelijkheden en daarvoor wordt dan ook (actief) naar verwezen. Een uitzondering is mogelijk de legesvrijstelling voor het verduurzamen van monumenten waarvoor de raad naar verwachting voor de leges 2024 een voorstel zal ontvangen.
De gemeente Buren zal dus op eigen initiatief geen projecten ontwikkelen of vergaand initiëren. In voorkomende gevallen is het wel denkbaar dat er verkennend onderzoek gedaan wordt of ondersteund, maar het initiatief tot realisatie zal liggen bij bijvoorbeeld een samenwerkingsverband of externe partij.