Criminelen zetten legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. Het is een maatschappelijk vertakte criminele 'industrie' die zich manifesteert in de bovenwereld. Dit tast de maatschappelijke structuren en het vertrouwen daarin aan. Ondermijning doet zich voor op vele maatschappelijke terreinen en in vele vormen. Hierdoor vervaagt de grens tussen de legale bovenwereld met de illegale onderwereld. Gouda intensiveert de aanpak van de ondermijnende criminaliteit met hierbij de focus op kwetsbare branches, drugscriminaliteit, criminele families en netwerken en jonge aanwas.
De aanpak van ondermijnende criminaliteit is zeer complex en vraagt om forse gemeentelijke inzet. Gouda pakt vermoedens van ondermijnende activiteiten op, verricht vergaande verfijnde analyses uit en monitoren casuïstiek. Dit kan leiden tot diverse interventies, waaronder bijvoorbeeld integrale controles en –handhaving (denk aan sluiting drugspanden, weigeren vergunningaanvragen na Bibob-onderzoek of integrale bespreking in het interventieteam). Het Interventieteam werkt in die aanpak nauw samen met Stadsmarinier, de politie, met stadstoezicht, met het sociaal domein en met de ODMH. In specifieke casuïstiek worden externe partners zoals het openbaar ministerie, HEIT (Haags Economisch Interventieteam), het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum), de NLA (arbeidsinspectie) en de belastingdienst betrokken.
De integrale horeca-, panden- en garageboxencontroles worden maandelijks voortgezet en uitgebreid met controles op bedrijventerreinen. De kwetsbare branches in winkelpanden worden onderzocht en waar nodig onderdeel van de integrale controles. In directe samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis wordt voor kwetsbare groepen (denk aan verwarde personen, criminele families, drugscriminelen en jonge personen die het criminele pad opgaan) een aanpak afgesproken en uitgevoerd.
Mensenhandel is ook een vorm van ondermijning. Mensenhandelaren gebruiken slachtoffers door geweld en bedreiging, door misleiding of door misbruik te maken van een kwetsbare positie, met als doel persoonlijk gewin (seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en gedwongen orgaandonatie). Mensenhandel speelt zich voornamelijk af onder de radar en is veelal niet zichtbaar. Gouda heeft sinds april 2021 een aandachtsfunctionaris mensenhandel. Deze functionaris richt zich in de aanpak vooral op het 1-signaleren, 2-inzetten op bewustwording en preventie, 3-hulp en opvang bieden aan slachtoffers, 4-handhaven en 5-samenwerken met o.a. ketenpartners.
De gemeente Gouda werkt verder aan het vergroten van de bewustwording van de ondermijnende activiteiten van de maatschappij èn bewustwording in de bestuurlijke- en ambtelijke werkomgeving. Dit gebeurt door brede voorlichting, door presentaties op bijvoorbeeld scholen en in wijken en door bewustwordingscampagnes. Hierin speelt mede het Interventieteam, het RIEC en het HEIT een belangrijke ondersteunende rol met hun kennis- en expertise.
Ambities binnen dit thema
het team ondermijning is zichtbaar binnen de gemeentelijke organisatie en zet in op -bewustwording en preventie van- en vergroting weerbaarheid tegen ondermijning,
het team weegt de ondermijningssignalen en pakt casuïstiek integraal op zowel intern via het interventieteam, als extern met ketenpartners in RIEC-verband (o.a. met HEIT, Z&VH, Politie, belastingdienst, Arbeidsinspectie, AVIM, OM en de ODMH),
het proces rondom de in- en externe meldroutesignalen ondermijning (w.o. mensenhandel) is geborgd en bekend,
het informatie gestuurd werken van het team wordt versterkt en verbeterd, processen doorlopend aangescherpt en doorontwikkeld (vaststellen DPIA, implementeren registratiesysteem en analysetools en opstellen weging/criteria voor ondermijningssignalen),
de periodieke integrale controles (horeca, panden, garageboxen en bedrijventerreinen) worden geïntensiveerd en gestructureerd,
er wordt deelgenomen aan de pilot Bestuurlijke Handhaving (optimalisering Bestuurlijke rapportage en samenwerking stadstoezicht),
Inzet en toepassingsbereik van de Wet Bibob: De Wet Bibob is van toepassing op aangevraagde èn reeds verleende gemeentelijke vergunningen. Onderzocht wordt of de Wet Bibob naast Alcohol- en exploitatievergunningen binnen de gemeente Gouda ook ingezet kan worden op andere beschikkingen, zoals vastgoedtransacties waarbij de gemeente partij is, WMO aanbestedingen, Wabo-vergunningen of in geval van kwetsbare branches mits vergunning-plichtig,
er worden samenwerkingsafspraken met de woningbouwcorporaties gemaakt over het proces rondom criminele activiteiten,
de criminele familieaanpak wordt in samenwerking met het Z&VH verder doorontwikkeld,
de ketenaanpak mensenhandel wordt versterkt door te blijven investeren in verbinding en samenwerking met partijen (en professionals) als Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA), afdeling Vreemdelingenpolitie (AVIM), politie, Openbaar Ministerie (OM), Veilig Thuis e.a.,
wij blijven inzetten op bewustwording op ondermijning:
gerichte campagnes voor de inwoners (en specifieke doelgroepen)
investeren in het trainen van gemeentemedewerkers (vergroten bewustwording) t.a.v. mensenhandel en zorgen ervoor dat trainingen geborgd zijn binnen de organisatie en mensenhandel een terugkerend thema blijft.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.1
De aanpak op ondermijning
Onderdeel van Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027