De Gemeente Opsterland hanteert bij haar verstrekkingenbeleid een aantal algemene uitgangspunten. Deze uitgangspunten zijn ingegeven door de visie op de rol die de gemeente Opsterland wil spelen binnen het kader van de Wmo. De ervaringen met het Wvg-verstrekkingenbeleid zijn meegenomen in deze visie. Ook is meegewogen dat het Wmo-budget gelimiteerd is: het geld kan maar één keer worden uitgegeven, hetgeen betekent dat een verstrekking aan de ene burger de ruimte voor verstrekkingen aan andere burgers beperkt. Zorgvuldigheid bij het toekennen van voorzieningen is dus geboden. De onderstaande algemene uitgangspunten zijn richtinggevend geweest bij de verdere uitwerking van het verstrekkingenbeleid in dit Verstrekkingenboek en in het Financieel Besluit en vormen de basis voor de handelwijze van de medewerkers van het Informatiepunt Wmo.
De gemeente Opsterland gaat bij de uitvoering van de Wmo uit van de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Iedere inwoner van Opsterland die beperkingen ondervindt, moet in principe zelf zorgen voor een oplossing of moet een oplossing zien te vinden via zijn/haar sociale netwerk. Wanneer er geen oplossing voor handen is, kan de burger zich melden bij het Informatiepunt Wmo. Voordat het tot een aanvraag kan komen, vindt eerst een gesprek plaats met de cliënt waarin de vraag c.q. het probleem verhelderd wordt. Tijdens dat gesprek wordt besproken welke resultaten bereikt moeten worden, de oplossingen die daar in die specifieke situatie een bijdrage aan kunnen leveren (individueel maatwerk) en wie voor welke oplossing gaat zorgen. Dat kan resulteren in het gebruik maken van een algemene voorziening, maar zonodig ook in compensatie via de Wmo met een individuele voorziening. In de uitvoering van de Wmo gaat het dus niet meer om het recht dat iemand heeft, maar om het resultaat dat bereikt moet worden om iemand die beperkingen heeft te compenseren.
De gemeente Opsterland wil een verruiming van het aanbod aan algemene voorzieningen stimuleren en ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers faciliteren. Algemene voorzieningen zijn zonder aanvraag vooraf, direct toegankelijk voor iedereen die daar behoefte aan heeft. Het is het streven om door middel van het ontwikkelen van algemene voorzieningen de vraag naar individuele voorzieningen te laten afnemen. Er zal bij het verstrekken van een individuele voorziening nadrukkelijk worden gekeken of er alternatieven voorhanden zijn.
Bij het toekennen van een voorziening wordt de noodzaak en het effect van de individuele verstrekking bezien in combinatie met andere zorg- en ondersteuningsmogelijkheden, zowel binnen als buiten de Wmo. De individuele verstrekking kan onderdeel uitmaken van een breder ondersteuningsarrangement.
Een arrangement als bedoeld in het vorige punt vereist goede afstemming, enerzijds om efficiëntie en effectiviteit te bevorderen en anderzijds om te voorkomen dat de cliënt last heeft van het feit dat er meerdere aanbieders betrokken zijn bij het oplossen van zijn probleem. De Gemeente Opsterland ziet voor zichzelf (via het Informatiepunt Wmo) de regierol weggelegd.
De persoonlijke ondersteuningsvraag van de individuele burger staat centraal bij het beoordelen van de noodzaak tot het verstrekken van een voorziening. De specifieke situatie waarin de burger zich bevindt, inclusief omgevingsfactoren, speelt een rol bij het toekennen van een voorziening, die zoveel mogelijk ‘op maat’ wordt ingevuld.
Alhoewel geen bepaling in de Wmo (maar een begrip uit de ‘oude’ Wvg), verstrekt de Gemeente Opsterland individuele voorzieningen volgens het principe ‘goedkoopst adequaat’. In het geval van meerdere geschikte oplossingen wordt via de goedkoopste weg aan een ondersteuningsvraag tegemoet gekomen. Bij het vergelijken van verschillende oplossingsrichtingen wordt zorgvuldig gekeken naar de meerwaarde van duurdere oplossingen.
De Gemeente Opsterland houdt bij de beoordeling van ondersteuningsvragen rekening met wat ‘algemeen gebruikelijk’ is. Dit betekent dat er voorzieningen zijn die weliswaar het probleem van de burger verlichten of wegnemen, maar die niet verstrekt zullen worden, aangezien dergelijke voorzieningen normaal gesproken ook door burgers zelf worden bekostigd. Bij de toekenning van huishoudelijke zorg wordt rekening gehouden met de richtlijnen in het ‘Protocol gebruikelijk zorg’ (zie Hoofdstuk 5.2). Bij de toekenning van verhuiskostenvergoedingen of woningaanpassingen wordt de ‘natuurlijke levensloop’ in ogenschouw genomen. Hiermee worden verhuizingen wegens gezinsuitbreiding, om als jongvolwassene zelfstandig te gaan wonen of ‘voorspelbare’ verhuizingen van senioren uitgesloten.
De Gemeente Opsterland acht een eigen bijdrage voor individuele verstrekkingen noodzakelijk. Een eigen bijdrage past in het denkkader van ‘eigen verantwoordelijkheid’ en stimuleert het zoeken (van Informatiepunt Wmo en burger gezamenlijk) naar alternatieve oplossingen. Het kunnen deelnemen aan het maatschappelijk verkeer en het ontvangen van compensatie voor knelpunten die de deelname beperken, is echter het recht van elke burger van Opsterland. De eigen bijdrage mag hierin geen onoverkomelijke belemmering vormen. Om die reden is de eigen bijdrage inkomensafhankelijk.
De Gemeente Opsterland wil een goede beheerder zijn van het Wmo-budget. Er zal daarom worden gezocht naar doelmatig gebruik van voorzieningen. Zo mogelijk zullen er hulpmiddelenpools worden ingericht. Na verstrekking van een hulpmiddel zal de Gemeente Opsterland (via het Informatiepunt Wmo) het daadwerkelijke gebruik van de hulpmiddelen monitoren.
De beoordeling van ondersteuningsvragen van burgers wordt zoveel mogelijk door de gemeente zelf (door het Informatiepunt Wmo) gedaan. Dat betekent dat de loketmedewerkers zowel de burgers begeleiden bij het vinden van een passend ondersteuningsaanbod, als individuele verstrekkingen toekennen of afwijzen. Er is echter altijd de mogelijkheid om een externe (medische) indicatieadvies aan te vragen. Dit gebeurt in ieder geval bij complexe aanvragen en wanneer er een geschil is tussen een loketmedewerker en een burger.
De Gemeente Opsterland wil de ondersteuning vanuit de Wmo zo toegankelijk mogelijk maken en realiseert zich dat ingewikkelde procedures, zeker voor de doelgroepen binnen de Wmo, een drempel opwerpen om gebruik te maken van ondersteuningsmogelijkheden. De Gemeente Opsterland hanteert daarom het beginsel dat ‘bureaucratie’ binnen de Wmo zoveel mogelijk wordt vermeden. Procedures zijn eenvoudig en formulierenstromen beperkt. Daar waar complexiteit dreigt, ondersteunt de Gemeente Opsterland (het Informatiepunt Wmo) burgers bij het nemen van administratieve hindernissen.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.1.
Kaders en uitgangspunten van het Verstrekkingenboek Wmo
Onderdeel van Verstrekkingenboek maatschappelijke ondersteuning Opsterland 2011