Het kan voorkomen dat de boekwaarde van een activum lager is dan de daadwerkelijke economische waarde van dat activum5Het omgekeerde kan ook voorkomen: de economische waarde van een activum is lager dan de boekwaarde. Voor vastgoed met een economische functie dient de boekwaarde dan te worden afgewaardeerd.. Bij herwaardering zou een herwaarderingsreserve ter grootte van het verschil tussen de boekwaarde en de actuele waarde ontstaan. Zonder herwaardering spreken we van een stille reserve. Herwaardering is op grond van artikel 63, lid 1 van het BBV niet mogelijk want gemeenten moeten activeren tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Stille reserves zijn dus niet ongebruikelijk bij gemeenten.
Stille reserves moeten worden onderscheiden van geheime reserves. In tegenstelling tot een stille reserve is een geheime reserve niet uit de balans of de toelichting daarop af te leiden. Het betreffende activum komt dan immers in het geheel niet op de balans voor.
Stille en geheime reserves kunnen ontstaan wanneer de bezittingen van de gemeente niet (geheel) worden gewaardeerd of niet tegen de economische waarde worden gewaardeerd of door wijziging van een bestemming van bijvoorbeeld gronden of panden.
Omdat het BBV strenge eisen stelt aan het activeren van gemeentelijke uitgaven, er mag immers nog slechts bruto geactiveerd worden, zullen geheime reserves nu niet snel meer ontstaan. Onder het BBV is de aanwezigheid van stille en geheime reserves nog steeds toegestaan6Het BBV bevat geen expliciete bepaling voor stille en geheime reserves..
Een bijzondere categorie activa7Een andere bijzondere categorie is de gemeentelijke kunstcollectie. waarin stille reserves aanwezig kunnen zijn, is de categorie financiële vaste activa. Het gaat dan om de aandelen in gemeenschappelijke regelingen, de deelnemingen en het effectenbezit. Onder het BBV moet aan deze deelnemingen aandacht worden geschonken in de paragraaf “Verbonden partijen”.
Artikel 11, lid 2 BBV geeft aan dat de paragraaf “Weerstandsvermogen” een inventarisatie bevat van de weerstandscapaciteit van de gemeente. De gemeentelijke reservepositie speelt hierbij nadrukkelijk een rol. In activa besloten stille reserves staan als zodanig niet op de balans. Voor het weerstandsvermogen kunnen ze echter wel een rol spelen. Met name activa met stille reserves die op korte termijn liquide gemaakt kunnen worden (verkoop)8Activa met economisch nut. zijn van belang omdat deze in voorkomende gevallen kunnen bijdragen aan het oplossen van financiële problemen.
Beleidskeuze Krimpenerwaard:
Jaarlijks een globale inventarisatie maken van de stille reserves en de materieel relevante stille reserves te vermelden de paragraaf “Weerstandsvermogen” van de begroting en de jaarstukken.
Hoofdstuk 4. › Paragraaf 4.2
Artikel 4.2.1.8
Stille reserves & geheime reserves
Onderdeel van Nota reserves & voorzieningen 2023