Groenstroken die mogen worden uitgegeven zijn van ondergeschikte betekenis voor het straatbeeld of de beleving van de openbare ruimte en vormen geen verkeersgeleiding. De groenstrook – of een deel daarvan – kan verkocht worden zonder dat het woongenot voor de omgeving vermindert of de kwaliteit van de openbare ruimte of ecologie verslechtert. Deze percelen grond zijn niet nodig voor de uitoefening van de gemeentelijke taak en worden vaak aangeduid als snippergroen. Het meeste groen binnen onze gemeente is wel degelijk waardevol en komt niet voor uitgifte in aanmerking. Hieronder zijn de meest belangrijke soorten groen toegelicht. De inrichting van de groenstrook en of bewoners dit wel of niet mooi vinden, is niet van belang bij de vraag of het wel of geen waardevol groen is.
Het vigerende Groenstructuurplan en Uitvoeringsprogramma benoemen verschillende groenzones, kwaliteiten openbaar groen en de gewenste ontwikkelingen daarvan. Gronduitgifte hoort daar niet bij. De verschillende groenstructuren worden vastgelegd in de Omgevingsvisie.
Structureel groen
Onder structureel groen wordt verstaan de openbare groenstroken die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke structuur van een gebied of wijk. De hoofdgroenstructuur is structureel groen van de hoogste orde omdat het belangrijk is voor de hele gemeente. Het bestaat uit vier zones: Centrale Zone, Spoorzone, Loo-zone en Vlietzone. Denk hierbij bijvoorbeeld aan parken, de groene ruggengraat langs de Noordsingel en de Bernhardlaan of het groen rondom de wijken.
Vaak betreft dit een grotere groenstructuur die belangrijk is voor de beeldkwaliteit (het aanzicht), de gebruikskwaliteit (bijvoorbeeld om te recreëren en te spelen) en de biodiversiteit. Daarnaast is deze grotere groenstructuur een belangrijke schakel in de ecologische infrastructuur (een leefgebied voor dieren en planten vanwege de natuurwaarde of een voor de belevingswaarde waardevol gebied).
Het structureel groen heeft niet per definitie een grotere oppervlakte omdat ook kleinere groenelementen essentieel kunnen zijn, zoals de groene afscherming van een speelveldje. Binnen de woongebieden ligt ook structureel groen dat het karakter van de buurt bepaalt en van belang is voor het woongenot. Ook groen dat in mindere mate van betekenis is voor het groene karakter, kan voor de direct aanwonenden toch essentieel zijn voor het woongenot, bijvoorbeeld doordat het bijdraagt in het creëren van een aantrekkelijke speelomgeving.
Structureel groen of onderdelen daarvan worden niet verkocht, omdat anders het karakter van Leidschendam-Voorburg als groene woongemeente wordt aangetast.
Groenkwaliteit
De toetsingscriteria voor een groene kwaliteit zijn de volgende:
. Samenhang:
Beplanting kan door de vorm, herhaling en beplantingskeuze een bindend element vormen met de bebouwing. Het zorgt voor een samenhangend beeld tussen verhardingen en bouwmassa’s of een aantrekkelijke overgang naar particuliere tuinen. Verkoop van dit soort waardevolle beplanting of een deel daarvan leidt tot een versnipperd en onrustig beeld waardoor de beleving van de openbare ruimte wordt aangetast;
Karakteristiek:
Plantvakken kunnen belangrijk zijn voor de eigen identiteit van de wijk, de buurt of de straat door hun vorm en/of bijzondere soortkeuze. Het vergroot dan de mogelijkheid tot herkenning en oriëntatie. Een plantvak dat een wezenlijke bijdrage levert aan de identiteit van zijn omgeving wordt niet verkocht. Denk hierbij aan ‘groenkoppen’ bij de entree van een wijk;
Functionaliteit:
Veel groen heeft ook een functionele rol. Rond bijvoorbeeld een speelplaats zorgt het voor beschutting en/of afscherming tegen overlast. Langs wegen en bij kruispunten is het openbaar groen vaak verkeersgeleidend en zorgt het voor een geleidelijke overgang van openbaar naar privé. Een grasstrook functioneert soms als toegang naar watergangen voor het onderhoud, of het geeft de mogelijkheid om een transformatorhuisje te plaatsen. Groen dat een essentiële bijdrage levert aan het functioneren van de openbare ruimte kan niet worden verkocht. Ook voorkomt voldoende groen het zogenaamde hittestress en kan het dienen als waterberging bij stortbuien;
Duurzaamheid:
Duurzaamheid staat voor stabiliteit en levensduur. Beplanting in oudere wijken heeft veelal tot volle wasdom kunnen komen. Vooral bomen hebben generaties nodig om uit te groeien maar ook veel soorten struiken worden steeds waardevoller met de jaren. De biodiversiteit en daarmee de ecologische waarde van beplanting neemt toe naarmate de beplanting ouder wordt, ook omdat het ontwikkelen van een rijk bodemleven tientalen jaren duurt. Groen met oudere en beeldbepalende of anderszins waardevolle beplanting wordt niet uitgegeven
Karakteristieke stukjes grond die beeldbepalend zijn voor de omgeving worden niet verkocht. Percelen die op basis van de hiervoor genoemde toetsingscriteria geen wezenlijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van openbare ruimte, zogenaamd niet-structureel groen (of snippergroen), kunnen, mits voldaan aan de overige criteria, in principe worden verkocht.
Uitgifte verharde percelen
In het geval dat het verzoek niet ziet op gemeentegroen, maar op verharde stukjes gemeentegrond, wordt ook gekeken naar de functie die de grond vervult in het totale straatbeeld. Wanneer de grond van ondergeschikte betekenis is en uitgifte leidt tot een nieuwe logische grens, kan de grond in principe uitgegeven worden. Hier zal slechts in uitzonderingsgevallen sprake van zijn, aangezien verharde delen gemeentegrond vaak een verkeersfunctie (onder andere openbare weg, parkeren en paden) hebben. Gemeentegrond met een verkeersfunctie wordt niet uitgegeven. Dat geldt ook voor niet-verharde wandelpaden.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.1
Waardevol groen
Onderdeel van Notitie gronduitgifte gemeente Leidschendam-Voorburg 2024