Om in de gemeente Maashorst als monumentale boom op de bomenkaart geplaatst te worden, moet een boom ten eerste voldoen aan de volgende twee hoofdcriteria:
Een doorsnede van 50 cm of meer (gemeten op 1,30 m boven het maaiveld).
Bij meerstammigheid geldt de gezamenlijke omtrek van alle stammen.
Een minimale levensverwachting van 10 jaar (de boom moet dus in goede conditie zijn)
Daarnaast moet de boom voldoen aan minimaal één van de volgende vier specifieke kenmerken:
Beeldbepalende waarde. De boom is onvervangbaar voor het karakter van de omgeving. Om beeldbepalende waarde te hebben moet een boom aan alle volgende eisen voldoen:
De kroon is vanuit de openbare ruimte voor minimaal 50% zichtbaar, vanuit minimaal twee windrichtingen en de boom is duidelijk groter dan de bomen in directe omgeving van de boom, en;
het wegvallen van de boom wordt niet gecompenseerd door ander groen in de directe omgeving van de boom.
Cultuurhistorische waarde. Om cultuurhistorische waarde te hebben, moet de boom voldoen aan één van de volgende eisen:
Er is formeel vastgelegd dat de boom is geplant ter gelegenheid van een bijzondere gebeurtenis (bijvoorbeeld herdenkingsboom, koningsboom);
De boom is minimaal 40 jaar oud en de planlocatie en snoeiwijze van de boom laten zien dat deze oorspronkelijk is geplant voor een historisch nut (bijvoorbeeld bakenboom bij rivier, grensboom agrarisch gebied, kruis- of kapelboom);
De boom is onderdeel van een monumentale omgeving of van een cultuurhistorisch waardevol object; in combinatie met het bijbehorende pand is de boom cultuurhistorisch waardevol.
Natuur- en milieu(wetenschappelijke) waarde. Om aan dit specifieke kenmerk te voldoen, moet de boom aan één van de volgende eisen voldoen:
De boom heeft grote milieukundige waarde vanwege zijn beïnvloeding op het microklimaat door bijvoorbeeld het wegvangen van stof, het zuiveren van de lucht, het nivelleren van luchtverplaatsingen en het breken van wind rond gebouwen;
De boom heeft een ecologische waarde vanwege zijn positie in het (plaatselijke) ecosysteem, door bijvoorbeeld plaats te bieden aan zeldzame dier- of plantensoorten (zoals vleermuizen);
De boom heeft een grote klimaatadaptieve waarde, bijvoorbeeld door koelende werking bij hittestress;
Er is sprake van wetenschappelijke waarde wanneer de boom een bijzonder zuivere vertegenwoordiger van één soort betreft (genenreservoir).
Bijzondere waarde. Een boom heeft bijzondere waarde als hij voldoet aan één van de volgende eisen:
Zeldzaamheid. Dit zijn bijvoorbeeld bomen van een bijzonder of historisch fruitras, bomen die dendrologisch van grote waarde zijn vanwege de soort of variëteit in combinatie met leeftijd en grootte;
Bijzondere snoeivorm (bijvoorbeeld een etagelinde) of groeiwijze;
Een boom ‘met een verhaal’;
De boom staat op de lijst van de bomenstichting.
Hoofdstuk 1:
Artikel 1.1
Criteria monumentale bomen
Onderdeel van Uitvoeringsregels bomen gemeente Maashorst