Art. 1.2 Preventievisie gezondheid — Context en afbakenen

De gemeente is verantwoordelijk voor heel veel zaken. We ordenen dit in twee domeinen, met in ieder domein diverse beleidsthema’s. •Ruimtelijk domein Bijvoorbeeld: economie en toerisme, verkeer, wonen, bedrijvigheid, infrastructuur, groenvoorziening. •Sociaal domein Bijvoorbeeld: sport, cultuur, onderwijs, welzijn, Wmo, participatie, inkomensondersteuning. In deze visie beperken we ons tot beleidsthema’s uit het sociaal domein. Waar dat relevant is, benoemen we wel de link met het ruimtelijk domein. Sport en bewegen We weten allemaal dat voldoende bewegen gezond is. Toch wordt er in de gemeente Veere veel te weinig bewogen door ouderen, blijkt uit onderzoek van de GGD. Behalve bewegen is sporten ook voor veel mensen een hobby en een gezellige manier om met anderen in contact te komen. In de gemeente Veere zijn veel mogelijkheden tot sport en bewegen. Zowel individueel als in groepen. Voor individuele sporters verbeteren we beweegroutes. Er zijn daardoor veel fiets- en wandelpaden door de hele gemeente. Voor groepen sporters zijn er veel sportverenigingen, maar ook andere verenigingen, zoals de scouting of een biljartclub, waarin groepen kunnen sporten, bewegen en meedoen. De verenigingen worden in stand gehouden door vrijwilligers. De gemeente ondersteunt op verschillende manieren, onder andere met subsidies en accommodaties. Gezonde leefstijl Een gezonde leefstijl is erg belangrijk voor de gezondheid van mensen. Denk hierbij aan gezond eten, het voorkomen van verslavingen, maar ook mentale gezondheid. Onder andere de GGD speelt een belangrijke rol in de kennis over een gezonde leefstijl en hoe deze te bevorderen. Verder werkt de gemeente Veere volgens de Nota Volksgezondheid “Kerngezond Veere”. Daarin staan een gezonde leefomgeving, gezond en veilig opgroeien, een gezonde leefstijl, mentale gezondheid en gezond ouder worden centraal. Hiervoor wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld om onze inwoners op die gebieden te helpen. De gemeente ondersteunt de organisaties die uitvoering geven aan dit uitvoeringsprogramma door het verstrekken van subsidies. Kunst en Cultuur Mensen die lekker in hun vel zitten en ontspannen zijn, zijn vaker gezond en hebben minder zorg nodig. Bij ontspanning hoort de mogelijkheid tot een fijne vrijetijdsbesteding zoals genieten van kunst of cultuur. Onder kunst en cultuur verstaan we beeldende kunst, muziek, dans en toneel en cultureel erfgoed. Hiervoor ondersteunen wij onze musea. Onder cultuur en culturele voorzieningen vallen media (bibliotheek, lokale omroep) en de vele zang-, dans-, muziek- en toneelverenigingen, maar ook het ringrijden en klederdracht. Zowel in de musea als in de verenigingen werken heel veel vrijwilligers. De gemeente brengt kunst en cultuur onder de aandacht bij de jeugd, de inwoners en de toeristen. Dit doen we in samenwerking met scholen, lokale verenigingen en het Toeristisch Impuls. De gemeente ondersteunt door het verstrekken van subsidies. Onderwijs en volwasseneducatie Scholen zorgen ervoor dat kinderen en jongvolwassenen voldoende kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen, zodat zij als volwassenen goed kunnen meedoen in de maatschappij. Scholen ondersteunen ook door (vroegtijdig) kind en ouders door te verwijzen naar bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk of jeugdhulp (zie verderop). Scholen leggen zo een belangrijke (preventieve) basis. In de gemeente Veere zijn in veel woonkernen één of meerdere basisscholen. Middelbare scholen en vervolgopleidingen zijn in Vlissingen en Middelburg. De meeste kinderen die speciaal onderwijs volgen, gaan in Middelburg naar school. In Middelburg zijn er ook internationale scholen (TEC en ISK) voor leerlingen die de Nederlandse taal nog moeten leren. Ook volwassenen nemen steeds vaker deel aan onderwijs. Omdat zij zich moeten omscholen voor een andere baan, omdat er nieuwe technieken zijn of omdat zij Nederlands willen leren. Een speerpunt in volwasseneducatie is het tegengaan van laaggeletterdheid. Volwassenen die niet goed kunnen lezen, schrijven en rekenen, zijn gemiddeld minder gezond en hebben vaker zorg nodig. Volwasseneducatie wordt door Scalda en Taalhuis Walcheren aangeboden. De Zeeuwse Bibliotheek (ZB) heeft een grote rol in cultuur- en taaleducatie voor alle leeftijden. De gemeente maakt met deze professionele partners afspraken over onderwerpen die extra aandacht nodig hebben en ondersteunt met subsidies. Bijvoorbeeld extra bewegen, cultuureducatie, schoolmaatschappelijk werk. Waar nodig regelt de gemeente Veere leerlingenvervoer naar een onderwijsinstelling. Welzijn Welzijn betekent je goed voelen, letterlijk en figuurlijk. Geen zorgen hebben. Daarom komt welzijn vóór zorg. Welzijnsbeleid versterkt de eigen kracht van mensen bijvoorbeeld door het stimuleren van sociale contacten, een zinvolle dagbesteding, vrijwilligerswerk, de kans om anderen te ontmoeten, actieve deelname aan de samenleving, kunnen rekenen op hulp en steun als het hen zelf (even) niet lukt vanuit de buurt of kern. In gemeente Veere zijn veel partijen die vrijwillig of professioneel bijdragen aan Welzijn. De gemeente maakt met partijen afspraken over onderwerpen die extra aandacht nodig hebben en ondersteunt met subsidies. Wmo en Jeugdhulp De Wet maatschappelijke ondersteuning regelt ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Dit kan op vele manieren, zoals via huishoudelijke hulp, dagbesteding of individuele begeleiding. Ook door het verstrekken van hulpmiddelen of in sommige gevallen een woningaanpassing. De Jeugdhulp zorgt voor vele vormen van ondersteuning voor kinderen tot 18 jaar en ouder. Jeugdhulp houdt in de praktijk namelijk vaak niet op bij het 18e levensjaar, maar wordt ook verlengd waar dat nodig is. Hulp gaat bijvoorbeeld naar jongeren met een beperking, stoornis, aandoening, opgroeiproblemen, psychische problemen of gedragsproblemen. De ondersteuning in de Wmo en Jeugdhulp wordt door zorgaanbieders uitgevoerd en door de gemeente betaald. De gemeente vormt de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp. Jeugdartsen en huisartsen zijn ook een toegang tot de Jeugdhulp. Deze partijen bekijken samen met de inwoner naar de ondersteuningsvraag en geven waar nodig een beschikking af voor ondersteuning vanuit de Wmo of Jeugdwet. Het is echter ook van belang dat mensen zo veel mogelijk in eigen omgeving hun ondersteuning weten te vinden. Dit is in veel gevallen voor mensen zelf prettiger. We werken daarom nauw samen met bijvoorbeeld Welzijn Veere en Maatschappelijk Werk Walcheren (MWW). Op deze plekken kan op een laagdrempeligere manier om ondersteuning worden gevraagd, zonder dat daar een indicatie voor nodig is. De kwaliteit en dienstverlening van onze toegang Wmo en Jeugdhulp is goed. We blijven binnen de wettelijke termijnen om een ondersteuningsvraag te beoordelen, en we evalueren iedere klant voordat we ondersteuning verlengen of beëindigen. Verder waren er slechts 3 bezwaarschriften in 2022, waarvan er 1 gegrond is verklaard. We verwachten de komende jaren te kunnen blijven voldoen aan deze normen. Echter geldt ook hier dat voorkomen beter is. Ook om onze eigen kwaliteit en dienstverlening op orde te houden moeten we zorgen dat we de zorgvraag in de toekomst aankunnen. Participatie en inkomensondersteuning (incl. participatiewet) Als je niet kunt rondkomen of als je schulden hebt, heb je voortdurend stress. Maar ook kunnen mensen met te weinig inkomen niet meedoen in de maatschappij zoals anderen. Bijvoorbeeld omdat de sportvereniging te duur is. Ook bezuinigen mensen met te weinig inkomen of een laag inkomen op gezond eten (dat is duurder) en medische zorg. De Participatiewet zorgt voor inkomensondersteuning. Voor de uitvoering van de Participatiewet en het armoedebeleid werken de Walcherse gemeenten samen in de Gemeenschappelijke Regeling Orionis Walcheren (de sociale dienst). Orionis helpt doelgroepen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk en regelt inkomensondersteuning en schuldhulpverlening waar dat nodig is. Verder zijn er ook organisaties zoals Schuldhulpmaatje en Humanitas, die op een laagdrempelige manier mensen helpen. De gemeente maakt armoedebeleid en ondersteunt de betrokken instanties financieel. Woonzorgvisie Als je geen eigen huis hebt of je huis is te klein, te duur of ongeschikt, dan kan dat veel stress geven. Het is een taak van de overheid om te zorgen voor voldoende, betaalbare en geschikte woningen. Iedere gemeente is verplicht om per 1-1-2026 een Woonzorgvisie te hebben. Daarin moet vermeld staan hoe de gemeente omgaat met de woonbehoefte van verschillende doelgroepen die te maken hebben met zorg. Dat zijn bijvoorbeeld ouderen en inwoners met een beperking. Het woonprogramma, waarin de gemeente een planning maakt welke woningen en wanneer worden gebouwd, wordt op de woonzorgvisie aangepast. In de gemeente Veere willen we in het voorjaar van 2024 de Woonzorgvisie opstellen. Uiteraard moet de woonzorgvisie in overeenstemming zijn met deze preventievisie. Andere initiatieven Nationaal Preventieakkoord, GALA en IZA In 2018 sloot de rijksoverheid een nationaal preventieakkoord met 70 maatschappelijke organisaties. Het akkoord heeft als doel om roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik in 20 jaar drastisch terug te dringen. Als vervolg op het preventieakkoord is een Integraal Zorgakkoord (IZA) en een Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gesloten. Het IZA is een akkoord tussen zorgpartijen, overheden en verzekeraars. Dit met als doel om de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Binnen het GALA zetten gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zich gezamenlijk in voor een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. De akkoorden hebben een overlap als het gaat om preventieve maatregelen, zoals valpreventie of het bestrijden van overgewicht. Voor beide vervolgakkoorden heeft de rijksoverheid geld beschikbaar gesteld. Het geld voor het GALA kan de gemeente Veere direct aanvragen bij de Rijksoverheid en moet besteed worden aan verschillende zaken die gezondheid bevorderen. Dit geeft de gemeente Veere extra financiële ruimte om bestaande en nieuwe maatregelen te financieren op het gebied van preventie. In het uitvoeringsplan preventie (het vervolg op deze visie) zullen we die mogelijkheden verder in kaart brengen. Geld vanuit het IZA wordt verstrekt aan de zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Op projectbasis kunnen gemeenten ook aanspraak maken op geld uit het IZA, maar daar zijn striktere voorwaarden aan verbonden. Zeeuwse Zorg Coalitie In 2020 is de Zeeuwse Zorg Coalitie opgericht door een aantal zorgorganisaties en zorgverzekeraar CZ. Inmiddels zijn 66 partijen betrokken, waaronder de Zeeuwse gemeenten. De Zeeuwse Zorg Coalitie heeft zich als doel gesteld om de doelstellingen vanuit het IZA en GALA op Zeeuws niveau te helpen bereiken. Daarvoor wordt onder andere een regiovisie opgesteld, om te voorkomen dat er in 2030 een personeelstekort van 7.500 medewerkers ontstaat. Verder stimuleert de Zeeuwse Zorg Coalitie het ontwikkelen van (regionale) plannen om gelden vanuit het IZA op een goede manier in te zetten.

Rechtspraak bij dit artikel