4.4.1 We hebben speciale aandacht voor kinderen met risico op een onderwijsachterstand.
Wat betekent dit voor de gemeente?
Onderwijsachterstanden worden in Opmeer zoveel mogelijk voorkómen door het mogelijk te maken dat kinderen die op dat gebied risico’s lopen, deelnemen aan voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Dit is een doorlopend programma in de peuteropvang en de vroegste klassen van het basisonderwijs. Het rijk stelt middelen voor het bestrijden van onderwijsachterstanden ter beschikking. Deze zetten wij zo effectief mogelijk in door subsidie te verlenen aan de peuteropvang. Daarnaast wordt de komende jaren gewerkt aan het opzetten van aanvullend aanbod gericht op het voorkomen en aanpakken van onderwijsachterstanden, waar mogelijk ook door ondersteuning in een andere setting zoals bijvoorbeeld de thuissituatie.
Vanwege aanvullende en strengere wettelijke eisen moeten gemeenten met de scholen, GGD en kinderopvangorganisaties goede afspraken hebben over welke resultaten er met de VVE behaald worden. Hiervoor is een goede samenwerking tussen deze partijen essentieel. De komende jaren zal dan ook worden gewerkt aan deze samenwerking. Belangrijk onderdeel hiervan is de warme overdracht van kinderopvang naar onderwijs, het verder concretiseren van de te behalen resultaten en hoe we deze gezamenlijk willen behalen.
4.4.2 We bestrijden problematisch alcohol en drugsgebruik en voorkomen dat jongeren alcohol en drugs gaan gebruiken.
In Opmeer is het alcoholgebruik zowel bij jeugdigen als bij volwassenen hoger dan gemiddeld in Noord Holland Noord. Met name voor jongeren is dat zorgelijk omdat alcoholgebruik bij hen kan leiden tot gezondheidsschade en alcoholproblemen op latere leeftijd.
Wat betekent dit voor de sociale basis?
Er worden activiteiten voor jongeren georganiseerd waarbij geen alcohol of drugs aanwezig is, zoals de Tour de Fris en de Award Opmeer.
Wat betekent dit voor de gemeente?
Het programma In Control of Alcohol & Drugs (ICOAD) stelt zich ten doel om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te voorkomen en verder terug te dringen. De 17 gemeenten uit Noord-Holland Noord, GGD HN, Brijder jeugd, GGZ Noord-Holland Noord, L!NK projecten en de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord werken in het programma samen.
Aandachtspunt voor de periode 2023-2026 is het gedrag van ouders. Hun voorbeeld en de opvoeding hebben veel invloed op het alcoholgebruik van kinderen. Ouders die zelf alcohol drinken, hebben vaker kinderen die een alcoholprobleem ontwikkelen. Verder is naleving en handhaving van de leeftijdgrens een punt van aandacht
4.4.3 We zorgen dat kinderen die zorg nodig hebben tegelijkertijd ook goed onderwijs krijgen met zogenaamde onderwijs-zorgarrangementen.
Wat betekent dit voor de gemeente?
De Westfriese gemeenten en het samenwerkingsverband Passend onderwijs West-Friesland hebben afspraken gemaakt over onderwijs-zorgarrangementen in de “Handreiking en afwegingskader Onderwijszorgarrangementen West-Friesland”.
Een onderwijs-zorgarrangement is een gezamenlijk aanbod van de gemeente (verantwoordelijk voor jeugdhulp) en het onderwijs en voorkomt dat kinderen tussen wal en schip vallen omdat er geen duidelijkheid is over verantwoordelijkheden en financiering. Het kan gaan om lichte arrangementen op school (zoals begeleiding op school in de pauzes) tot de zwaarste arrangementen waarbij de leerling niet meer naar school gaat. Een voorbeeld hiervan is dat kinderen op een zorgboerderij of behandelgroep geplaatst worden. Het is belangrijk dat zorg en onderwijs in zowel lichte als zwaardere gevallen goed op elkaar afgestemd worden.
Door het afwegingkader kan besluitvorming over de in te zetten hulp sneller plaatsvinden. Ouders en jeugdigen krijgen duidelijkheid zonder discussie over verantwoordelijkheid en bekostiging.
4.4.4 We zorgen dat jongeren die 18 worden de zorg krijgen die ze nodig hebben.
Wat betekent dit voor de gemeente?
Op 18-jarige leeftijd krijgt een jongere de rechten en plichten die horen bij een volwassene. Indien de jongere hulp ontvangt vanuit de Jeugdwet en de hulpvraag doorloopt betekent dit in de meeste gevallen dat er een overgang van de Jeugdwet naar de Wmo, Zorgverzekeringswet of Welzijnswet moet plaatsvinden. De vorm en of invulling van zorg kan dan veranderen evenals de vertrouwde gezichten van de zorgverlener. Om de jongeren goed te kunnen ondersteunen in deze verandering maken wij regionale afspraken met zorgaanbieders over de stappen die moeten worden gezet om de overgang soepel te laten verlopen.
De regionale werkgroep 18-/18+ verkent de mogelijkheden van een team 16+ met daarin zowel Jeugd- en Wmo-medewerkers die gezamenlijk op casusniveau kijken wat nodig is voor de jongere. De gedachte hierachter is dat een jongere op tijd weet wat zijn of haar rechten en plichten zijn vanaf het moment dat deze 18 jaar wordt. Daarnaast kan het een en ander vroegtijdig in gang gezet worden. Denk hierbij aan het zelfstandig kunnen voorzien in eigen onderhoud maar ook het vinden van geschikte woonruimte. Door als gemeente vroegtijdig betrokken te zijn bij de casus kan het team sturen op een soepele overgang en daarmee voorkomen dat jongeren aanspraak maken op duurdere vormen van zorg.
4.4.5 We investeren extra in opbouwwerk zodat over de volle breedte preventie-kansen gepakt kunnen worden
Wat betekent dit voor de sociale basis?
Het gemeentelijk opbouwwerk is sinds lange tijd in onze gemeente actief en werpt zijn vruchten af. Het opbouwwerk werkt outreachend en is gericht op het versterken van de weerbaarheid, de eigen kracht en talentonwikkeling van jongeren.
Jongeren maken op een positieve manier laagdrempelig kennis met de mogelijkheden om invloed uit te oefenen door deel te nemen aan het jongerenparlement.
Ook wordt bij jongeren bewegen gestimuleerd door op scholen Pauzesport aan te bieden.
Jongeren krijgen zo diverse kansen tot zelfontplooiing. Tegelijkertijd komen zij laagdrempelig in contact met begeleiders en hulpverleners. De grote meerderheid zal met dat contact verder niets extra’s doen. Voor een kleine minderheid kan dit laagdrempelige contact de uitnodiging zijn om beginnende problematiek aan te kaarten en vroegtijdig hulp te krijgen bij het oplossen hiervan.
Wat betekent dit voor de gemeente?
Ruim 20% van de bevolking van Opmeer is tussen 0 en 20 jaar. Daarvan maakt zo'n 8% gebruik van jeugdhulp. Met vroegtijdige inzet bij risicosituaties zoals armoede, echtscheiding, stress of kansenongelijkheid kunnen hoge kosten in een later stadium worden voorkomen. Hierbij is het doel om zo vroeg mogelijk te starten. Onderzoek laat zien dat het effect van preventieve programma’s het sterkst is op jonge leeftijd.
De afgelopen jaren is in Opmeer al gestart met een aantal preventieve projecten zoals ‘Samen uit elkaar’ en 'Buurtgezinnen'. De komende jaren gaan we verder onderzoeken bij welke andere problematiek preventief aanbod gerealiseerd kan worden zodat inzet van zwaardere jeugdhulp en hiermee samenhangende kosten voorkomen kunnen worden.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.4
Kerndoel 4. Kinderen kunnen gezond en veilig opgroeien en zich ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen
Onderdeel van Nota Sociaal Domein 2023 - 2026, Samen op weg naar balans