In het definitieve opgemaakte document wordt per pagina een onderwerp weergegeven, inclusief ondersteunende beelden. In deze paragraaf wordt nu de feitelijke informatie weergegeven.
(Cultuur)historie
Er zijn veel linten in het buitengebied met historische waarden – monumenten, molens, kerken, historische landschappen en dijken, watergangen, droogmakerijen, grafheuvels.
Tussen Wervershoof en Zwaagdijk oost ligt een plek met archeologische waarde, grafheuvels, en op de kaart historische waarde van de provincie – dit overlapt met de ambitiekaart natuurbeheerplan/Natuurnetwerk Nederland (NNN).
In Medemblik, Twisk (en in beperkte mate in Wognum) is een hoge concentratie van historische punten. In Medemblik is een kasteel aanwezig. Twisk heeft ongeveer 100 stolpboerderijen en 51 oude en rijks monumentale gebouwen. De oudste stolpboerderij van West Friesland staat in Twisk en dateert van 1576.
Er bestaan nog een paar plekken in het buitengebied met oude verkavelingspatronen.
Recreatie
In de gemeente zijn veel fiets-, wandel- en vaarroutes aanwezig, zowel tussen de kernen als door de kernen heen.
De routes in het buitengebied komen vaak overeen met historische lijnen. Bijna alle routes op deze historische lijnen worden begeleid door bomen.
Langs recreatieve routes in het buitengebied, die niet langs de oude lijnen gaan, staan weinig tot geen bomen of opgaande beplanting.
Vooroever is een belangrijke recreatieve zone aan het IJsselmeer.
Groen
Er zijn een aantal gebieden van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) verspreid door de gemeente. De meeste worden ontsloten door het fietsroutenetwerk.
Belangrijke natuur/recreatiegebieden bevinden zich aan de randen van de gemeente.
De meeste groene ‘voorzieningen’ zijn in de kernen. In het buitengebied zijn de meeste gekoppeld aan het NNN met uitzondering van drie gebieden ten westen en oosten van Andijk.
Langs veel wegen en waterwegen in het buitengebied liggen bermen, soms met bomen. Dit hangt samen met cultuurhistorie en recreatie.
Rondom veel kernen zijn karakteristieke groenplekken en/of groene parken aanwezig.
Gebiedsindeling (structuur)
In het oosten is met name akkerbouw aanwezig en in het westen neigt het grondgebruik meer naar weide en grasland. In loop van tijd werd dit verschil steeds kleiner. Fruitteelt is verspreid over de gemeente. De A7 en de spoorlijn naar Medemblik (kern) doorsnijden landschapsstructuren. Met name de A7 vormt voor groen een barrière. In het zuiden loopt ook de provinciale weg een stuk door de gemeente én van Zwaagdijk Oost naar Medemblik (kern). Recreatieve routes lijken zich hier weinig van aan te trekken, het NNN wel, die wordt in het westen door de A7 begrensd en de provinciale weg in het zuiden loopt er dwars doorheen.
Nog best veel losse bebouwing in het buitengebied – opvallend zijn de bebouwde vlakken tussen Wervershoof en Hoogkarspel (SED). Daar worden de zaden etc. geproduceerd.
Er zijn een aantal sport- en recreatiegebieden verspreid over de gemeente – deze worden grotendeels ontsloten door het recreatieve netwerk.
Medemblik en Twisk hebben beschermde dorpsgezichten.
Er zijn nog verschillende polderlandschappen te herkennen, met elk een eigen karakteristieke verkaveling, verkavelingsrichting en schaal.
Water en klimaat
Alleen de grotere kernen hebben last van hittestress: Medemblik, Wognum, Wervershoof, industrieterrein Zwaagdijk-Oost, Andijk en het flora-productiegebied.
Droogtestress is er vooral rond Hauwert, Benningbroek en ten westen van Zwaagdijk Oost.
De grondwaterspiegeldiepte is iets lager landinwaarts, waardoor tijdens een droge zomer watertekort kan ontstaan (omdat er minder water uit het Markermeer ingelaten kan worden). Tijdens droge zomers, wanneer er minder water uit het Markermeer ingelaten kan worden, kan hier watertekort ontstaan.
Het grootste deel van de gemeente ligt onder NAP, met het grondwater dicht aan de oppervlakte. De kernen ten westen van Medemblik zijn relatief hoger gelegen. Daarnaast liggen de kernen Wognum, Benningbroek en Nibbixwoud hoger ten opzichte van het omliggende buitengebied.