Naast het houden van toezicht hebben de gemeentelijke toezichthouders ook een rol op het gebied van handhaven.
Zij sporen actief misstanden op, bijvoorbeeld op het gebied van illegale bouw of andere activiteiten. Meldingen vanuit de omgeving kunnen hieraan ten grondslag liggen maar ook verzoeken tot handhaving of andere signalen uit de omgeving. In beginsel heeft de gemeente de plicht om handhavend op te treden wanneer een overtreding geconstateerd is4ECLI:NL:RVS:2019:1216.
De gemeente Kaag en Braassem werkt ook op het gebied van handhaven risicogestuurd omdat de capaciteit niet afdoende is om alle overtredingen te kunnen behandelen. Daarom is in de omgevingsanalyse ook rekening gehouden met de gevolgen, risico’s en aard van de overtreding in combinatie met de negatieve effecten die kunnen optreden wanneer er niet wordt gehandeld of opgetreden. Dit is ook in lijn met de landelijke handhavingsstrategie, wat uiteraard ook één van de instrumenten is die we toepassen als het gaat over toezicht en handhaving.
Om de overtreding te beëindigen kunnen verschillende maatregelen op grond van de Algemene wet bestuursrecht worden opgelegd. Het doel is hierbij om de situatie terug te brengen naar de rechtmatige situatie zoals opgenomen in vergunningsvoorwaarden of (lokale) wet- en regelgeving. Dergelijke sancties zijn reparatoir van aard. Ook bestraffende maatregelen kunnen mogelijk van toepassing zijn, afhankelijk van de aard van de overtreding. Over het algemeen zal in beginsel gebruik worden gemaakt van een last onder dwangsom.
Verzoek tot handhaving
Wanneer een verzoek tot handhaving wordt ingediend mag de gemeente, op basis van jurisprudentie, gemotiveerd een prioritering aanbrengen om zo doelmatig te kunnen handhaven. Dit betekent echter niet dat handhavingsverzoeken ten aanzien van lagere prioriteiten per definitie niet worden opgepakt5ABRvS 17 juni 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1410.
Slechts onder bijzondere omstandigheden mag de gemeente weigeren om handhavend op te treden. Dit kan zich voordoen wanneer er concreet zicht op legalisering bestaat of wanneer handhavend optreden zodanig onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen, dat het bestuursorgaan van optreden in die concrete situatie behoort af te zien6ABRvS 26 januari 2022,ECLI:NL:RVS:2022:256.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.4
Artikel 2.4.3
Risico-gestuurd handhaven
Onderdeel van Uitvoerings- en handhavingsstrategie Kaag en Braassem 2024-2027