Art. 7.1. Preventie en handhavingsplan alcohol & drugs 2024 - 2027 gemeente De Wolden

In de omgeving van jongeren en jongvolwassenen staan drie doelgroepen centraal die invloed hebben op het alcoholgebruik: Alcoholverstrekkers Professioneel Vrijwilligers (paracommercie, sportverenigingen, evenementen, dorpshuizen) Onderwijs Ouders Deze doelgroepen hebben niet altijd voldoende kennis van de risico’s van alcohol voor jongeren of zij weten niet hoe zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van (problemen door) alcoholgebruik. Daarom vormen zowel bewustwording van de risico’s als het bieden van handelingsperspectief een rode draad in de educatieve interventies die worden ingezet. 7.1.1. . Professionele Alocoholverstrekkers Professionele verstrekkers van alcohol zijn verantwoordelijk voor de naleving van de Alcoholwet en aanvullende lokale regelgeving. Van hen wordt zondermeer verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals de verboden op wederverstrekking, het verbod op doorschenken bij dronkenschap en het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, de vereniging of het evenement. 7.1.2. . Barvrijwilligers Belangrijk is dat een vrijwillige alcoholverstrekker zich bewust is van zijn/haar verantwoordelijkheid en handelingsperspectief heeft, ook wanneer er weerstand is bij de klant. Om alcoholverstrekkers hierin te bekwamen zijn trainingsprogramma’s ontwikkeld voor o.a. sportverenigingen. N.a.v. het Mystery-kids onderzoek (zie 2.2.2.) zal er i.s.m. VNN een voorlichting- en bewustwordingsprogramma worden aangeboden aan de barvrijwilligers/ medewerkers van de sportkantines en sporthallen. Dit kan worden uitgebreid t.b.v. vrijwilligers van evenementenorganisaties en dorpshuizen. Schenktijden sportkantines Het schenken van alcohol tijdens sportactiviteiten voor jeugd is een ongewenst. Indien dit aan de orde is zal hierover het gesprek aangegaan worden met de vereniging, kantinebeheerder. 7.1.3. . Onderwijs In gemeente De Wolden zijn alleen primair onderwijs scholen. Volgens VNN/Trimbos hebben voorlichtingsprogramma’s op de basisscholen aan kinderen geen effect. Er worden geen voorlichtingsprogramma’s voor kinderen aangeboden. Het programma omtrent middelenpreventie in het onderwijs heet geen ‘Gezonde school en genotmiddelen’ meer, maar ‘Helder op school’. Er is een aanbod voor het primair -en voortgezet onderwijs. Scholen zullen worden gestimuleerd om deel te gaan nemen. https://www.trimbos.nl/aanbod/helder-op-school/ De gemeente De Wolden wil een stimulerende rol gaan vervullen richting het onderwijs, om hen deel te laten nemen aan Helder op school. Onderwijs is een belangrijke vindplek als het gaat om ouders/opvoeders. In de omliggende gemeenten worden op het Voortgezet Onderwijs voorlichtingsprogramma’s aangeboden aan jongeren, ouders en personeel. Onderzocht wordt om met om met andere gemeenten samen te werken als het gaat om VO- en MBO-scholen waar leerlingen uit De Wolden onderwijs volgen. Preventiemenu In het preventiemenu basisonderwijs worden educatieve programma’s aangeboden voor docenten/directie en/of ouders m.b.t. het thema genotmiddelen. Zie 2.2.2. 7.1.4. . Ouders Alcoholopvoeding Ouders/opvoeders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. Ze denken bovendien dat het gedrag van jongeren volledig wordt bepaald door vrienden en leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk nog invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen. De beschikbaarheid van alcohol in huis beperken en het stellen van regels zijn geschikte instrumenten om alcoholgebruik tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van ouders die geen duidelijke regels hebben afgesproken en geen leeftijdsgrens hebben gesteld voor het drinken van alcohol al op jongere leeftijd beginnen met drinken. Ze drinken bovendien vaker dan jongeren waarvan de ouders wel een leeftijdsgrens hebben gesteld. Naast het stellen van regels zijn andere beschermende factoren belangrijk: voorbeeldgedrag, een goede band tussen ouder en kind en een autoritatieve opvoedstijl. Bij een dergelijke opvoedstijl wordt het stellen van regels gekoppeld aan warmte en betrokkenheid. Een slechte ouder-kind relatie en psychische problematiek of middelengebruik van de ouders zijn risicofactoren. Adviezen met betrekking tot alcoholopvoeding worden in samenwerking met preventieprofessionals aan ouders aangeboden. Hierin kan samengewerkt worden met andere gemeenten. Algemeen aanbod VNN: Cursus 'Help, mijn kind kan niet zonder'. Een cursus voor ouders en opvoeders met kinderen van 12 tot 23 jaar die problematisch alcohol drinken, te veel drugs gebruiken, overmatig gamen of gokken. www.vnn.nl/help Uitgaansopvoeding Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik, kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals hoe vaak ze uit mogen gaan en hoe laat zij thuis moeten zijn. Via verschillende kanalen (GGD, preventieafdeling van VNN, Centrum voor Jeugd en Gezin) worden ouders voorgelicht over uitgaansopvoeding en ondersteunende websites. HALT Politie en Boa’s verwijzen na een alcohol gerelateerde overtreding altijd door naar HALT (vrijwillige keuze: boete of HALT). De HALT straf houdt in: educatie en voorlichting naar tieners en ouders. Dit in samenwerking met VNN. Publiekscommunicatie Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend onder burgers, ondernemers en andere professionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik bij het publiek. Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en het ondersteunen van de norm dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Waar mogelijk wordt daarom aangesloten aan op campagnes als NIX18, Ik Pas of Zien drinken doet drinken, Jongeren uitdagen een maand niet te drinken. De gemeente gaat hierover in overleg met de samenwerkingspartners. 7.1.5. . Keten-United Aan deelname aan het ketenbeleid van de gemeente De Wolden zijn voorwaarden gesteld, met name naar ouders, perceeleigenaren. Een belangrijke voorwaarde aan deelname aan Keten United is dat er geen alcohol wordt verstrekt aan/genuttigd door -18-jarigen. Ouders, perceeleigenaren hebben hierbij een belangrijke verantwoordelijkheid. Alcoholvoorlichting De keten die deelnemen aan Keten United krijgen alcoholvoorlichting. Zowel de keetjongeren als de ouders, perceeleigenaren moeten deze alcoholvoorlichting volgen. Dit is een verplicht onderdeel. Het jongerenwerk organiseert dit in samenwerking met VNN. Het jongerenwerk heeft regelmatig contact met de preventiemedewerkers en de jongerenwerker van VNN voor advies, informatie en voorlichting over trends en ontwikkelingen op het gebied van alcohol en drugs. Bij zorgwekkende situaties kan het jongerenwerk altijd een beroep doen op de medewerkers van VNN. Er zijn signalen dat er toch in de keten gedronken wordt door -18-jarigen. Indien dit wordt geconstateerd zal er een gesprek plaatsvinden met de perceeleigenaar. In de vragenlijst van de gezondheidsmonitor GGD De Wolden zal bij de vraag waar jongeren drinken de jongerenkeet als mogelijkheid worden toegevoegd. Dit zal inzicht geven over alcoholgebruik door jongeren in de keet. Verkeersveiligheid Een keet op het erf brengt een verhoogde verkeersstroom met zich mee. De jongeren komen zowel op de fiets, op de brommer als met de auto naar de keet. Tijdens de alcoholvoorlichting van VNN komen vragen als, ‘wat doe je als je vriend toch in de auto stapt met het vermoeden van te veel alcohol in zijn bloed?’ aan de orde. In de huisregels maken de jongeren afspraken met elkaar, hoe hiermee om te gaan. Voor de deelnemende keten kunnen BOB-activiteiten worden georganiseerd. Eén keer per jaar zal de brandweer (bij de brandweerkazerne) in samenspraak met VNN, aan de jongerenketen laten zien wat alcohol doet met mensen in het verkeer. 7.1.6. . Rolmodellen Peergroups en rolmodellen kunnen een positieve invloed hebben. Zij sluiten beter aan bij de belevingswereld van jongeren. Een peergroep is echter lastig te vormen. Een rolmodel moet geheel positief zijn. Het moet een smetteloos persoon zijn anders werkt het averechts. De jongere moet zich kunnen spiegelen aan het rolmodel en deze is niet zaligmakend. VNN werkt niet met rolmodellen en zetten deze nooit in. Het is ook niet bekend of het werken met rolmodellen ‘evidenced based’ is. Bij eventuele inzet van peergroups of rolmodellen moet een zeer zorgvuldig afweging worden gemaakt. 7.1.7. . Het IJslandse Model. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Het IJslandse preventiemodel is een aanpak gebaseerd op wetenschappelijke inzichten om middelengebruik (alcohol, tabak en drugs) door jongeren te voorkomen en welbevinden onder jongeren te verbeteren. In IJsland was dit zeer succesvol. In Nederland hebben zes gemeenten in de periode 2018 – 2021 dit model geïmplementeerd in hun gemeente onder de naam Opgroeien in een Kansrijke Omgeving OKO. Met OKO kunnen gemeenten samen met de lokale gemeenschap op een duurzame manier werken aan een positieve leefomgeving voor jongeren. Deze omgeving draagt bij aan gezond, kansrijk en veilig opgroeiende jeugd en helpt te voorkomen dat jongeren gaan drinken, roken of drugs gaan gebruiken. Op basis van de ervaringen in andere gemeenten maken we een uitvoeringsplan OKO passend bij De Wolden: het Woldense model, waarbij we uitgaan dat we de dialoog aangaan met de jongeren en hun omgeving (school, spotvereniging, ouders) om de bewustwording te vergroten en het gedrag te beïnvloeden. Jaarlijks maken we een plan van aanpak. Informatie over het IJslandse model, OKO, zie bijlage VIII. 7.1.8. . Voorkomen rijden onder invloed bij evenementen Jonge bestuurders gebruiken minder alcohol in het verkeer dan oudere bestuurders, maar toch zijn zij vaker als slachtoffer of bestuurder betrokken bij alcoholongevallen. Een ‘combinatiegebruiker’ is iemand die drugs en/of geneesmiddelen in combinatie met alcohol heeft gebruikt. Combinatiegebruik van alcohol en drugs is onder jongere mannen van 18 t/m 34 jaar 3 keer zo hoog als onder bestuurders in het algemeen en komt met name voor tijdens de nachtelijke uren. Het risico van combinatiegebruikers achter het stuur om gewond te raken bij een verkeersongeval is 2 keer zo hoog als van bestuurders die alleen alcohol hebben gebruikt. Informeren Bezoekers kunnen op verschillende momenten rond het evenement met voorlichtingsboodschappen en/of voorlichtingsteams gestimuleerd worden nuchter in de auto te stappen. Vooraf (via de website en de social media van het evenement, bij aankoop van het online ticket, op de parkeerplaats/bij de ingang van het terrein), tijdens het evenement (op het terrein) en na afloop van het evenement (bij de uitgang van het terrein/op de parkeerplaats) kan informatie worden gegeven over de toegenomen kans op ongelukken die ontstaan als je met alcohol en/of drugs achter stuur stapt en de strafmaat voor rijden onder invloed. Handhaven Handhaving van de wettelijke bepalingen is van groot belang voor het effect van de aanpak om rijden onder invloed te voorkomen. Belangrijk aandachtspunt bij het uitvoeren van alcoholcontroles is de onvoorspelbaarheid. Tegenwoordig worden alcoholcontroles snel bekend door communicatie via sociale media. Hier kan op ingespeeld worden door een deel van de controles mobiel in te richten, waardoor deze zich snel kunnen verplaatsen. Tegelijkertijd zijn zichtbare controles wel degelijk zinvol, omdat het een preventief effect kan hebben op mensen die (nog) niet in overtreding zijn, zeker wanneer de subjectieve pakkans vergroot wordt door de handhavingsacties te combineren met publiciteit. Met de politie kunnen afspraken worden gemaakt over dergelijke verkeerscontroles na afloop van het evenement. BOB-campagne De Bob-campagne heeft mogelijk bijgedragen aan een daling van het alcoholgebruik door verkeersdeelnemers, maar de effecten van deze campagne zijn niet los te zien van het geïntensiveerde politietoezicht op rijden onder invloed. Rond evenementen kunnen BOB-activiteiten worden georganiseerd.

Educatie en bewustwording

Rechtspraak bij dit artikel