Sinds 2015 zijn de dertien Zeeuwse gemeenten wettelijk verplicht om inhoud en vorm te geven aan het voorkomen en bestrijden van onrechtmatigheden in het Sociaal Domein.
De Wmo 2015 schrijft voor dat de gemeenteraad bij verordening regels stelt ter voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. De Jeugdwet 2015 heeft een vergelijkbare bepaling.
Op 27 september 2022 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet versterking decentrale rekenkamers (wetsvoorstel 35.298). Door deze wet is niet langer de accountant, maar zijn de colleges verplicht om bij de aanbieding van de jaarstukken aan de raad een rechtmatigheidsverklaring te voegen. Met het oog hierop moeten gemeenten een normenkader ontwikkelen om risico’s van misbruik en oneigenlijk gebruik in te schatten. Dit normenkader en de rechtmatigheidsverantwoording bereiden de afdeling financiën voor. Het is zaak dat we binnen de gemeente integraal samenwerken tussen de afdeling financiën en de afdelingen waar we beleid op het gebied van Beschermd Wonen en jeugd (en in een later stadium Wmo in het algemeen) ontwikkelen, het contractmanagement en de toezichthouders. Met het oog hierop is het belangrijk een eenduidig begrippenkader te definiëren. Zie hierna verder ook het begrippenkader.
Een belangrijke wetsontwikkeling die bepalend is voor de wijze waarop we toezicht en handhaving uitvoeren is de Wet bevorderen samenwerking en rechtmatige zorg. Dit wetsvoorstel gaat ervan uit dat het voor een effectieve manier van fraudebestrijding in de zorg soms noodzakelijk is dat instanties bijzondere persoonsgegevens kunnen uitwisselen. Dit wetsvoorstel bestaat uit twee onderdelen: het Waarschuwingsregister Zorg (gegevens over fraudeurs uitwisselen) en het Informatie Knooppunt Zorgfraude. Dit wetsvoorstel regelt dat partijen, die nu samenwerken in het IKZ, straks meer wettelijke mogelijkheden krijgen om gegevens uit te wisselen bij fraudesignalen. Toezichthouders en handhavers kunnen daardoor effectiever reageren op fraudesignalen.
Maatschappelijke en financiële argumenten
Naast de betreffende wettelijke plichten zijn er ook maatschappelijke en financiële argumenten om het toezicht op de besteding van zorggelden goed in te richten. We zorgen voor de juiste hulp op de juiste plek en hebben de taak de meest kwetsbare inwoners te beschermen. Fraude en onrechtmatigheid gaan vaak hand in hand met ondermaatse zorg voor de inwoners. Hoe eerder we het eerste constateren, hoe eerder we de inwoners kunnen ondersteunen naar juiste zorg. Daarnaast is het van belang om verspilling van publieke middelen te voorkomen. Goed ingericht toezicht zorgt voor een juiste besteding van zorggelden en maatschappelijke effecten tegen reële en aanvaarbare kosten.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.1
Juridische basis en maatschappelijke en financiële argumenten
Onderdeel van Beleidsplan Toezicht en Naleving Wmo en Jeugdwet 2024-2027