Het wettelijk kader voor kostenverhaal is per 1 januari 2024 geregeld in afdeling 13.6 van de Ow. Voorheen werd het kostenverhaal geregeld in afdeling 6.4 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). De inwerkingtreding van de Omgevingswet leidt niet tot grootschalige inhoudelijke veranderingen in het kostenverhaal. Wel is op onderdelen de terminologie gewijzigd. In bijlage 2 is om die reden een tabel opgenomen met de belangrijkste terminologische wijzigingen.
De gemeente kan de kosten op twee manieren verhalen, namelijk via de privaatrechtelijke route danwel via de publiekrechtelijke route. Kostenverhaal via de privaatrechtelijke route vindt plaats middels een overeenkomst tussen de gemeente en een marktpartij (“anterieure overeenkomst”, voorafgaand aan het planologisch besluit). In de publiekrechtelijke route wordt kostenverhaal geregeld middels kostenverhaalsregels in het Omgevingsplan of kostenverhaalsvoorschriften in de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit of projectbesluit.
•Privaatrechtelijke route:
De privaatrechtelijke route voor kostenverhaal heeft de voorkeur, zowel van de wetgever als van de gemeente. Hierbij worden op vrijwillige, minnelijke basis afspraken gemaakt over kostenverhaal. De afspraken tussen de gemeente en een ontwikkelende partij worden dan vastgelegd in een zogenoemde ‘anterieure overeenkomst’. Dit betreft een overeenkomst die wordt gesloten vóór het nemen van het planologisch besluit op basis waarvan de activiteit mogelijk wordt gemaakt.
•Publiekrechtelijke regeling kostenverhaal
Indien partijen niet op minnelijke wijze tot overeenstemming komen over het kostenverhaal, dan kan het kostenverhaal publiekrechtelijk worden afgedwongen. De publiekrechtelijke route van kostenverhaal is de ‘stok achter de deur’, welke is vastgelegd in Afdeling 13.6 Ow. Het publiekrechtelijk kostenverhaal is beperkt tot de kostensoorten die zijn vastgelegd in de zogenaamde kostensoortenlijst (bijlage 3). De publiekrechtelijke route kent de verplichting voor gemeenten om dan zogeheten kostenverhaalsregels in het Omgevingsplan toe te voegen. De noodzaak tot het opnemen van deze kostenverhaalsregels dient zich aan, indien partijen er niet minnelijk uitkomen, maar de gebiedsontwikkeling in ruimtelijke zin wel gewenst is. Met deze kostenverhaalsregels wordt op afdwingbare, publiekrechtelijke wijze het kostenverhaal verzekerd.
Figuur 2: Privaatrechtelijke of publiekrechtelijke route.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies