In de notitie “Het gebruik van gemeentegrond door burgers” zijn de resultaten van een onderzoek opgenomen naar de hoeveelheid mogelijk onrechtmatig in gebruik genomen grond in de gemeente. Deze inventarisatie geeft aan dat het ongeveer 600 gevallen betreft. Dit is een ongewenste situatie. Het kan leiden tot situaties waarbij een partij een stuk grond rechtmatig in gebruik heeft (de eigendom heeft verworven of een onderhoudsovereenkomst heeft gesloten bijvoorbeeld) en daar mogelijk ook een vergoeding voor betaalt, terwijl een andere partij een vergelijkbaar stuk grond eveneens in gebruik heeft, maar dan onrechtmatig zonder vergoeding. Dit betekent een vorm van ongelijkheid die ongewenst is.
Handhaven op onrechtmatig gebruik van gemeentegrond kan via twee routes; de privaatrechtelijke weg waar de gemeente handhaaft als eigenaar van de betreffende grond of de bestuursrechtelijke weg indien het gebruik in strijd is met het bestemmingsplan. Hier treedt de gemeente als bestuursorgaan op. In de genoemde notitie wordt een voorkeur uitgesproken voor handhaving via de bestuursrechtelijke weg. Die route verloopt in een aantal gevallen sneller, maar kan alleen gevolgd worden als het gebruik strijdig is met het bestemmingsplan. Mocht die route niet beschikbaar zijn, dan zal gehandhaafd worden via de privaatrechtelijke weg.
Het doel van handhaving is de juridische situatie weer aan te laten sluiten bij de feitelijke situatie. Dit kan op verschillende manieren. Eigendomsoverdracht in de vorm van verkoop heeft daarbij de voorkeur. De prijzen waartegen verkocht wordt zijn omschreven in de notitie “Vaststelling gronduitgifteprijzen gemeente Lingewaard” welke jaarlijks geactualiseerd wordt. Verkoop in eigendom is echter lang niet in alle gevallen mogelijk of wenselijk. De notitie “Beleidsregels uitgifte reststroken gemeente Lingewaard” geeft in een groot aantal gevallen aan of de grond verkocht kan worden of niet. Voorbeelden van situaties waarbij de grond niet verkocht kan worden zijn als er kabels en leidingen in de grond liggen tenzij de aspirant koper een overeenkomst met de beheerder heeft over verplaatsing ervan, als bij verkoop de ontsluiting van belendende percelen belemmerd wordt, als de grond onderdeel uitmaakt van een beeldbepalende groenvoorziening. Een uitputtend overzicht is opgenomen in de eerder genoemde beleidsregels. Indien de grond niet verkocht kan worden resteren nog twee mogelijkheden. Deze zijn het sluiten van een onderhoudsovereenkomst of het ongedaan maken van de onrechtmatige situatie zodat de gemeente weer de volledige beschikking krijgt over de grond. De gemeente zal geen huurovereenkomsten aangaan. Het aangaan van een onderhoudsovereenkomst is mogelijk als verkoop niet mogelijk is, maar het onderhoud van de betreffende grond kan plaatsvinden door de gebruiker. Het onrechtmatig gebruik wordt dan in feite geformaliseerd. Voorwaarde is wel dat de grond een openbare bestemming blijft behouden. Is ook het aangaan van een onderhoudsovereenkomst niet mogelijk omdat de gemeente de volledige beschikking van de grond dient te hebben, dan zal gehandhaafd worden.
De gemeente zal de komende periode actief handhaven op onrechtmatig in gebruik genomen grond.
Tabel 4.8 Uitgangspunten onrechtmatig grondgebruik
Uitgangspunten
De gemeente zal de komende periode actief handhaven op onrechtmatig in gebruik genomen grond
Uitgangspunt is verkoop van de betreffende grond
In de “Beleidsregels uitgifte reststroken gemeente Lingewaard” is aangegeven wanneer verkoop niet mogelijk is
Is verkoop niet mogelijk dan kan onder voorwaarden een onderhoudsovereenkomst worden gesloten dan wel zal gehandhaafd worden
Uitgangspunt is handhaving via de bestuursrechtelijke weg. Indien dit niet mogelijk is zal handhaving plaatsvinden via de privaatrechtelijke weg
Het sluiten van huurovereenkomsten voor reststroken is niet mogelijk
Hoofdstuk 4 › Paragraaf 4.2
Artikel 4.2.4
Onrechtmatig grondgebruik
Onderdeel van Nota grondbeleid 2013 gemeente Lingewaard