2.2.1Wet- en regelgeving
Vanaf 2024 wordt de nieuwe Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet bundelt een aantal wetten en laat oude wetten vervallen. Wetgeving wordt daarmee minder complex. Tegelijkertijd biedt het overheden meer beleidsvrijheid.
De watertaken van de gemeente Gouda zijn en blijven ook binnen de Omgevingswet (vrij vertaald):
Inzameling en transport van stedelijk afvalwater (artikel 2.16, lid 1a 3 Omgevingswet).
Inzameling en verdere verwerking van afvloeiend hemelwater, voor zover de perceeleigenaar het water niet zelf kan verwerken (artikel 2.16, lid 1a 1 Omgevingswet).
Doelmatig voorkomen of beperken van structurele nadelige gevolgen van grondwaterstanden, voor zover dat niet tot de zorg van de provincie of het Waterschap behoort (artikel 2.16, lid 1a 2 Omgevingswet).
Daarnaast volgt uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 3.17) dat de gemeente er zorg voor draagt dat een openbaar vuilwaterriool zo wordt ontworpen, gebouwd en onderhouden dat:
Het zoveel mogelijk berekend is op de eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid van het afvalwater;
Lekkage zoveel mogelijk wordt voorkomen; en
Het aantal overstortingen 1 Gebeurtenis waarbij vuil water uit de riolering via een overstort geloosd wordt op het oppervlaktewater. zo beperkt is als voor een doelmatig beheer en functioneren van het afvalwatersysteem mogelijk is (Kaderrichtlijn Water).
2.2.2Het water en rioleringsprogramma onder de Omgevingswet
Voor het water- en rioleringsbeheer in de gemeente Gouda is een aantal kerninstrumenten van de Omgevingswet van belang. In de omgevingsvisie legt de gemeente de strategische aspecten van de watertaken en beleidsdoelen in relatie en samenhang met andere doelen voor de fysieke leefomgeving vast. Afwegingskaders en maatregelen krijgen een plek in een programma. De juridisch bindende regels voor inwoners en bedrijven over bijvoorbeeld het lozen in de riolering of klimaatbestendig bouwen krijgen een plek in het omgevingsplan. Het benutten van deze instrumenten zorgt voor een stevige inbedding van de gemeentelijke watertaken in het gemeentelijk beleid en de gemeentelijke regelgeving voor de fysieke leefomgeving.
2.2.3Gemeentelijke omgevingsvisie
Gemeenten zijn verplicht om een omgevingsvisie vast te stellen. In de gemeentelijke omgevingsvisie geeft elke gemeente aan op welke wijze zij haar taken invult en welke strategische beleidsdoelen en ambities voor de fysieke leefomgeving gelden. De omgevingsvisie toont de hoofdlijnen van het langetermijnbeleid en is daarbij voldoende concreet om het vaststellen van programma’s en/of juridisch bindende regels in het omgevingsplan te legitimeren. Een omgevingsvisie biedt zo een samenhangende beleidsmatige basis voor inzet van juridische, financiële of andere instrumenten, om de beleidsdoelen in de visie na te streven.
De gemeente Gouda heeft in 2022 de Omgevingsvisie 1.0 vastgesteld. In deze omgevingsvisie definieert de gemeente drie uitdagingen met een grote ruimtelijke impact:
Verstedelijkingsopgave
Energietransitie
Klimaatadaptatie
Dit WRP geeft vanuit de gemeentelijke watertaken concrete uitgangspunten en randvoorwaarden voor het invullen van bovenstaande opgaven. Denk hierbij aan eisen die gesteld worden aan nieuwbouw en ambities voor het voorkomen van wateroverlast in bestaand stedelijk gebied.
2.2.4Gemeentelijk omgevingsplan
Het water- en rioleringsprogramma geeft op onderdelen een gedetailleerde uitwerking van het beleid. Dit is meestal gebiedsgericht, dat wil zeggen dat op de ene plek andere regels gelden dan op de andere plek, vanwege lokale omstandigheden. Vooruitlopend op het omgevingsplan staan in dit water- en rioleringsprogramma uitgangspunten en een opzet voor juridische regels voor een aantal aspecten van de gemeentelijke watertaken.
2.2.5Beleid
Binnen de kaders van de wet- en regelgeving kan de gemeente eigen beleid ontwikkelen voor milieu, water en ruimte. Vanuit het WRP is het van belang de raakvlakken in gemeentelijk beleid te herkennen, en waar nodig aandachtspunten vanuit de riolering onder te brengen in andere beleidsvelden.
In het kader van het WRP is het volgende beleid relevant:
Afvalwaterakkoord Gouda 2017, inclusief afspraken waterkwaliteit
Bestuurlijke overeenkomst Samenwerken in de Waterketen regio Rijnland (2017)
Beleidsnota Gouds grondwater (2018)
Waterplan Gouda (2018), en de Strategische Samenwerkingsagenda (vanaf 2019)
Klimaatadaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda Gouda (2019)
Gemeentelijke milieubeleidsplannen en -programma’s;
Waterbeheerprogramma waterschap Rijnland (2022-2028);
Waterschapsverordening Rijnland;
Omgevingsverordening provincie Zuid-Holland.
Daarnaast zijn de volgende samenwerkingen relevant:
Coalitie “Gouda stevige stad op slappe bodem”
Samenwerking in de waterketen Groene Hart en samenwerkingsregio Kortenoord
Provinciale samenwerking regio Midden-Holland
Hoofdstuk 2
Artikel 2.2
Wetgeving en beleid
Onderdeel van Water- en Rioleringsprogramma Gouda 2024 t/m 2028