Landelijk
Alcoholgebruik onder Nederlandse jongeren wordt gemeten aan de hand van het Peilstationsonderzoek Scholieren en de Health Behaviour in School-aged Children studie (hierna: HBSC) in samenwerking met het Trimbos-instituut, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In 2021 bleek uit de cijfers dat 27,8% van de scholieren tussen de 12 tot en met 16 jaar aangeeft in de afgelopen maand alcohol te hebben gedronken (Cotten, 2023a). Het percentage loopt sterk op per leeftijd, zoals weergegeven wordt in onderstaande grafiek. Onder twaalfjarige scholieren geeft 6,9% aan alcohol te gebruiken, voor dertienjarigen is dat 13,6%, veertienjarigen 25,9%, vijftienjarigen 41,8% en zestienjarigen 59,9%.
Ten opzichte van deze cijfers in 2011, 2016 en 2019 zien we dat de leeftijd waarop het eerste glas alcohol wordt gedronken wel iets lijkt te af te nemen (Epidemiologen, team Onderzoek GGD Hart voor Brabant, 2020). Voor jongeren onder de 12 jaar, tussen de 12 en 13, 16 en 17 en 18 jaar of ouder neemt het percentage af. Een uitzondering zijn de jongeren tussen de 14 en 15 jaar: dat percentage blijft stabiel tussen de 23% en 29%.
Opvallend is onder andere dat de meerderheid van de zestienjarigen nog steeds aangeeft alcohol te consumeren, ondanks dat de leeftijdsgrens in 2014 is verhoogd van 16 naar 18 jaar. De landelijke trend is dat het percentage scholieren tussen de 12 en 16 jaar dat aangeeft ooit alcohol hebben gebruik licht stijgt, zoals getoond in onderstaande grafiek. Tussen 2003 en 2017 zagen we een daling van 84,2% naar 44,8% en sindsdien neemt het alcoholgebruik weer enigszins toe tot 47,5% in 2021 (Castagna, 2022).
Lokaal
In gemeente Waalwijk heeft de GGD Hart voor Brabant een vragenlijst afgenomen onder scholieren in de tweede en vierde klas van het voortgezet onderwijs met daarin onder andere vragen gericht op alcoholgebruik (Dashboard2, z.d.-a). Uit dit onderzoek komt naar voren dat: 29% van de scholieren tussen de 12 en 16 jaar ooit alcohol heeft gedronken, 31% dit recent (in de afgelopen 4 weken) heeft gedaan en 20% recent binge heeft gedronken. De vraag of scholieren ooit alcohol hebben gedronken heeft de GGD aan alle gemeenten in Noord-Brabant voorgelegd, daaruit komt het onderstaande beeld naar voren.
Daarnaast kunnen we een vergelijking maken tussen Waalwijk, Regio Hart voor Brabant en Nederland op basis van de bevindingen van de Corona Gezondheidsmonitor van 2021 (CBS Statline, z.d.). Deze meting is een extra uitvoering van de Gezondheidsmonitor Jeugd. In onderstaande grafiek staat een totaalbeeld van verschillende vragen rondom alcoholgebruik op de drie niveaus. In gemeente Waalwijk is het alcoholgebruik op de meeste vlakken minder dan in het totaal van de regio Hart voor Brabant en Nederland, met twee uitzonderingen.
Het nuttigen van 5 of meer drankjes op één gehele dag in de afgelopen 4 weken betreft in Waalwijk 20,1% van de scholieren en in het totale beeld van Nederland is dat 19,7%.
In de afgelopen 4 weken één of meer glazen alcohol drinken is in 2021 voor gemeente Waalwijk 30,9% (hierboven afgerond op 31%) en voor heel Nederland 29.0%.
De trend laat in gemeente Waalwijk geen stijging zien, in tegenstelling tot het eerder genoemde landelijke beeld. Waar in 2011 nog 45% van de jongeren tussen de 12 en 16 aangeeft in de afgelopen 4 weken een glas alcohol te hebben gedronken, was dat in 2016 35%, in 2019 31% en in 2021 ook 31% (zie ook de bovenstaande grafiek).
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.2
Alcoholgebruik onder jongeren
Onderdeel van Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Gemeente Waalwijk 2024-2027 (Niet voor Nix18)