Aansluiting bij andere beleidsterreinen
Dit preventie- en handhavingsplan borduurt voort op het Plan van Aanpak Middelengebruik 2019-2022. De lokale gezondheidsagenda draagt bij aan dit plan. In het programma Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) en het leefstijlakkoord is er ook aandacht voor alcoholpreventie. De handhaving op grond van de Alcoholwet is geregeld in het Vergunning, Toezicht en Handhaving (Hierna: VTH) beleidsplan en het VTH-uitvoeringsprogramma.
De Lokale Gezondheidsagenda is binnen de gemeente Kampen de kapstok voor de uitvoer van het lokale gezondheidsbeleid. De ambitie is om Kampen gezonder te maken, in aansluiting op de ambities van het Rijk met het Nationaal Preventieakkoord.
In februari 2019 is het plan van aanpak Middelengebruik 2019-2022 vastgesteld, nadat de raad het college eerder had gevraagd een voorstel te doen om te komen met effectief beleid en concrete maatregelen om de gezondheidsrisico’s van drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik te beperken. Het plan van aanpak is destijds tot stand gekomen in samenwerking met partners en is gebaseerd op uitkomsten van een onderzoek over middelengebruik onder jongeren in Kampen.
De financiële positie van de gemeente heeft uiteindelijk geleid tot een versoberde uitvoering van het plan van aanpak. Dit heeft helaas tot gevolg gehad dat een aantal acties niet zijn uitgevoerd.
De focus van de werkgroep ‘Gezonde keuze als makkelijkste keuze’ van het Kamper Leefstijlakkoord (zoals genoemd in paragraaf 3.2) ligt momenteel op de volgende punten:
Van de gezonde keuze de makkelijkste keuze maken;
Een rookvrije generatie creëren: zwangere vrouwen en jongeren roken niet meer;
Alcoholproblemen tegengaan: jongeren onder de 18 jaar drinken niet en nog maar 5 procent van de volwassenen drinkt zwaar of overmatig.
Daarnaast zorgt het Gezond en Actief Leven Akkoord momenteel dat er geoormerkt geld beschikbaar is om (meerjarige) afspraken te maken met partners. Zo wordt momenteel Opgroeien in een Kansrijke Omgeving verder geïmplementeerd en wordt gewerkt aan het uitbreiden van de coalitie Kansrijke start.
In 2023 is een start gemaakt met Opgroeien in een Kansrijke omgeving (OKO). Met OKO werken we gebaseerd op recente cijfers, samen met lokale partners, op een duurzame manier, aan een gezonde en kansrijke leefomgeving voor jongeren.
Kampen is één van de 36 gemeenten in Nederland die is gestart met het implementeren van dit preventiemodel. Binnen het project willen we in vier jaar tijd dit model implementeren in gemeente Kampen.
Met dit preventiemodel richten we ons op jongeren en hun mentale gezondheid, een bijkomend effect is het voorkomen van (veel) middelengebruik. OKO richt zich op de belangrijkste factoren in de leefomgeving van jongeren die het risico op middelengebruik verkleinen (beschermende factoren) of het risico vergroten (risicofactoren). Deze factoren zijn uit wetenschappelijk onderzoek naar voren gekomen.
Met OKO werkt iedereen in de gemeente samen aan het vormen van een positieve leefomgeving voor jongeren op de volgende plekken: thuis (het gezin), op school, in de vriendenkring (peergroep) en in de vrije tijd. Dit zijn de vier domeinen die in OKO centraal staan. Tweejaarlijks vullen jongeren in de 2e en 4e klas van het Voortgezet onderwijs een monitor in van de GGD. Deze vragen gaan over deze vier levensgebieden. Daarnaast worden ook ouders bevraagd in een oudermonitor. De uitkomsten van deze onderzoeken bespreken we in dialooggesprekken met alle professionals, vrijwilligers, ouders en jongeren zelf. Met elkaar worden speerpunten geformuleerd. In elk van de vier domeinen gaan samenwerkingspartners in werkgroepen met de speerpunten aan de slag. Daarvoor worden de beschermende factoren en risicofactoren leidend.
Samen met maatschappelijke partners zetten we specifiek in op het bevorderen van de leefomgeving en het (mentaal) welbevinden van jongeren om het middelengebruik (alcohol, drugs en gamen) te voorkomen dan wel terug de dringen. We versterken de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs. De gemeente coördineert de aanpak. Zij brengt ouders en lokale partners bij elkaar zodat er een ‘community’ ontstaat rond de opgroeiende jongeren.