Er zijn verschillende manieren om de hoeveelheid restafval te verminderen. De meest gebruikelijke voorbeelden zijn:
Het verkleinen van het jaarlijkse aanbiedvolume door een kleiner inzamelmiddel. Bijvoorbeeld door de introductie van een 80 liter-minicontainer en/of de 140 liter minicontainer als maximale grootte te hanteren;
Het verkleinen van het jaarlijkse aanbiedvolume door het verlagen van de inzamelfrequentie. Bijvoorbeeld van tweewekelijks naar vierwekelijks;
De invoering van omgekeerd inzamelen. Dit betekent een wijziging van het huidige haalsysteem naar een (de)centraal brengsysteem;
Het invoeren van een prijsprikkel zoals Diftar.
Gedifferentieerde tarieven (Diftar)
In 2022 kende 54% van de Nederlandse gemeenten een systeem waarbij de afvalstoffenheffing gebaseerd is op gedifferentieerde tarieven (Diftar). De tarieven die inwoners van een Diftar gemeente betalen zijn afhankelijk van een vast tarief in combinatie met een bedrag dat berekend wordt door, ofwel:
De aanbodfrequentie;
Het volume van de container;
Het gewicht;
Het aanschaffen van een tariefzak, of;
Een combinatie van bovenstaande.
Diftar wordt veelal gezien als methode om de hoeveelheid restafval per inwoner snel te doen dalen. Een landelijk onderzoek van Rijkswaterstaat (2021) toont aan dat het merendeel van de Diftar gemeenten een aantal karakteristieken deelt. Deze karakteristieken zijn in tabel 4 op de volgende pagina vergeleken met de CBS-categorieën en het profiel van Valkenswaard. De demografische gegevens van Valkenswaard komen niet volledig overeen met dit profiel. Echter, dit houdt niet in dat Valkenswaard geen Diftar-systeem kan doorvoeren. De invoering van een Diftar-systeem kan wel gecompliceerder worden door de verschillen in het profiel.
Diftar profiel
CBS Categorieën
Profiel Valkenswaard
Weinig stedelijk karakter
(Stedelijkheidscode en hoogbouwklasse)
1 – A (zeer stedelijk)
2 – B (stedelijk)
3 – C (matig stedelijk)
4 – C (weinig stedelijk)
3 – C (matig stedelijk)
Een lager gemiddeld inkomen
€25.800 - €30.000
€30.000 - €32.500
€32.500 - €35.000
€35.000 - €57.500
€29.300
Minder ouderen
(% 65+ jaar)
< 14%
14% - 18%
18% - 22%
22% - 26%
=/> 26%
26%
Weinig jonge kinderen
(% <25 jaar)
< 24%
24% - 27%
27% - 30%
30%- 33%
=/> 33%
14%
Minder grote huishoudens
Gemiddelde gezinsgrootte NL: 2,1
2,1
Tabel 4. Het Diftar-profiel van Rijkswaterstaat vergeleken met het profiel van Valkenswaard.
Hoofdstuk 5. › Paragraaf 5.3
Artikel 5.3.1
Mogelijkheden voor het wijzigen van de restafval inzamelstructuur
Onderdeel van Duurzaam afvalstoffenbeleid 2024-2028