In het kader van WPO artikel 165 mogen gemeenten ook (mede)financier zijn van OAB-activiteiten in scholen, zoals schakelklassen, zomerscholen en verlengde schooldagen. Dit is geen wettelijke verplichting. Het is een afweging die wij zelf mogen maken, uiteraard in goed overleg met het onderwijsveld. Tot op heden wordt er maar een beperkt deel van het OAB-budget ingezet ten behoeve van leerlingen in het basisonderwijs, omdat eerder het gemeentelijke OAB-budget zeer gering was. Daarnaast wordt mede door alle landelijke beleidswijzigingen nu nog steeds het grootste deel van het OAB-budget ingezet voor VE.
Landelijk stelt OCW voor 15 procent van de kinderen met het hoogste risico op onderwijsachterstand extra financiering beschikbaar. Van de 3775 basisschoolleerlingen in 2020 in Lingewaard, viel 8 procent binnen deze landelijke doelgroep (bron: https://dashboards.cbs.nl/v1/onderwijsachterstanden/).
Zoals op genoemde websites en in deze notitie is terug te vinden, krijgen zowel gemeenten als scholen OAB-middelen voor de aanpak van onderwijsachterstanden. Dit geldt alleen voor het primair onderwijs en daarmee ook voor de gemeentelijke middelen, die we dus alleen voor het primair onderwijs mogen inzetten. Het primair onderwijs ontvangt meer geld naar mate de gewogen problematiek op de betreffende basisschool groter is. Evenals bij de gemeenten baseert het CBS zich, zoals al eerder aangegeven, op de vijf factoren die te maken hebben met kenmerken van ouders. Deze schoolweging is een gemiddelde over drie schooljaren en wordt elkaar jaar aangepast. De basisscholen krijgen de bedragen op bestuursniveau betaald en deze kunnen jaarlijks fluctueren. De OAB-middelen voor het onderwijs zijn opgenomen in de lumpsum en zijn daarmee ook niet geoormerkt.
Basisscholen ontvangen net als de kinderopvang en het VO vanuit het gemeentelijk OAB-budget ondersteuning vanuit stichting PAS voor nieuwkomers, die de Nederlandse taal niet of beperkt beheersen (www.stichtingpas.nl/nieuwkomers/). Deze ondersteuning kan bestaan uit:
Algemeen cursusaanbod voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers over intercultureel communiceren, woordenschat, informatie voor ouders over het Nederlandse schoolsysteem, lesgeven aan getraumatiseerde leerlingen enz.
Intervisie op school
Inzet van schoolcontactpersonen voor diverse onderwerpen: intermediair, voorlichting, bemiddeling, aanmelding bij scholen, verwijzing enz.
Daarnaast worden gezinnen van woonwagen-, Roma en Sintikinderen waar nodig ook al jaren ondersteund door Stichting PAS met als doel om de schoolloopbanen van deze kinderen te bevorderen. PAS richt zich op VVE, het basis- en voortgezet onderwijs, en in een aantal gevallen ook op arbeidsparticipatie. Een onderwijsconsulent vervult een bemiddelende rol tussen leerlingen, ouders en school in Lingewaard en regio. Daarnaast werken ze samen met de lokale toegang en andere hulpverlenende instanties. De ambitie is om een efficiënte, integrale aanpak te creëren, om de gezinnen beter en preventief te kunnen helpen. Zodat kinderen kansrijk kunnen opgroeien. https://www.stichtingpas.nl/owrs/. Overigens wordt deze ondersteuning niet vanuit OAB betaald.
Tot slot zet ook de Openbare Bibliotheek Gelderland Zuid (verder OBGZ) zich in om taalachterstanden te bestrijden danwel te voorkomen. Dit doen zij door middel van de Voorleesexpress (https://voorleesexpress.nl/locatie/lingewaard). De VoorleesExpress zorgt ervoor dat kinderen van 2 tot 8 jaar met een taalachterstand extra aandacht krijgen van een vrijwilliger. Ze lezen voor, doen taalspelletjes en gaan samen met de ouders aan de slag met taal en leesplezier. Dat doen ze door in een traject van 20 weken het gezin (thuis) te ontmoeten, maar ook door digitale contactmomenten. De VoorleesExpress wordt ook bekostigd uit het OAB-budget.
Verder werkt de OBGZ ook samen met het primair onderwijs door o.a. de Bibliotheek op School (https://www.obgz.nl/scholen/dbos-vspo.html) en sluiten zij met hun activiteiten aan op het leesbeleid van scholen.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.9
OAB in de basisschool
Onderdeel van Uitvoeringsplan Onderwijskansenbeleid 2023-2026