In deze paragraaf bepaalt de gemeenteraad de koers voor het grondbeleid nadat eerst ingegaan wordt op de traditionele vormen van grondbeleid: actief versus faciliterend grondbeleid. Daarna komen in de volgende paragrafen de afwegingscriteria aan de orde, gevolgd door de randvoorwaarden die van belang zijn bij de uitvoering van het grondbeleid.
Actief grondbeleid
Actief grondbeleid houdt in dat de gemeente zelf grond verwerft. Deze kunnen worden aangewend voor commerciële functies, zoals woningbouw, maar ook voor niet-commerciële functies als voorzieningen en natuur (en andere functies die een maatschappelijke meerwaarde genereren).
In geval van woningbouw maakt de gemeente voor eigen rekening en risico de gronden bouwrijp en verkoopt deze aan een ontwikkelaar voor de bouw van woningen of andere vastgoedontwikkelingen. Na oplevering van de woningen/opstallen maakt de gemeente de openbare ruimte woonrijp.
Actief grondbeleid (bij commerciële ontwikkelingen) biedt de gemeente een aantal voordelen bij het verwezenlijken van haar doelstellingen. Een en ander wordt in onderstaand kader nader toegelicht.
Toelichting Actief grondbeleid
De gemeente heeft meer (nog) dan marktpartijen een lange termijn perspectief en oog voor kwaliteit;
Positieve resultaten komen ten goede aan de gemeenschap c.q. kunnen bijdragen aan een verlieslatende locatie elders;
Actief grondbeleid maakt het beter mogelijk om bedrijfsgrond uit te geven aan lokale ondernemers;
In slechtere economische omstandigheden kan Actief grondbeleid voor meer continuïteit zorgen. Zo kan de gemeente met een eigen grondpositie anticyclisch sturen door bouwgronden in laag conjunctuur te ontwikkelen met een woningcorporatie, een landelijke prijsvraag uit te schrijven en/of deze aan particulieren aan te bieden. ;
Actief grondbeleid geeft meer mogelijkheden om sturing te geven aan de uitgiftesnelheid c.q. het gedoseerd op de markt brengen (kwantiteit) van nieuwe woningen en bedrijfskavels, aard van het woonproduct (kwaliteit) of andere urgente doelstellingen;
De gemeente kan in samenwerking met de woningcorporatie Beveland Wonen beter en gericht de continuïteit waarborgen (voor wat betreft tempo en voortgang);
Eigen grond maakt het mogelijk het beste uit de markt te halen op het gebied van duurzaamheid.
Daar staan dan wel de bekende financiële risico’s tegenover die horen bij gebiedsontwikkeling zoals kostprijsstijgingen en afzetrisico’s (in hoofdstuk 6 wordt dit behandeld).
Faciliterend grondbeleid
Bij faciliterend grondbeleid laat de gemeente de gebiedsontwikkeling over aan marktpartijen. De gemeente stuurt op basis van haar beleidskaders (onder andere met betrekking tot wonen, economie, duurzaamheid, bereikbaarheid, kwaliteitseisen openbare ruimte etc.). De gemeente verhaalt via een anterieure overeenkomst de kosten die zij maakt om het initiatief te faciliteren. De gemeente toetst of het initiatief leidt tot een ‘goede omgevingskwaliteit’ en ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (Omgevingswet).
Toelichting Faciliterend grondbeleid
De risico's liggen (grotendeels) bij de marktpartijen;
Geringere inzet van gemeentelijke middelen (personeel en kapitaal);
Sturen is alsnog mogelijk door inzet van publiek- en privaatrechtelijke instrumenten (omgevingsplan, intentieovereenkomst, anterieure overeenkomst).
De afgelopen jaren zijn op beperkte schaal plannen van derden mogelijk gemaakt. De gemeente heeft daarbij gefaciliteerd. In die periode is niet ingezet op actief grondbeleid.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1
Welke koers gaat de gemeente varen?
Onderdeel van Nota Grondbeleid Reimerswaal 2024