In het vergunningverleningsproces worden de plannen van organisatoren zorgvuldig getoetst en afgestemd met de betrokken hulpdiensten. Daar waar nodig worden er op basis van de risicoanalyse en de adviezen van de hulpdiensten (aanvullende) vergunningvoorschriften opgenomen. Deze (aanvullende) voorschriften kunnen zich richten op de openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en de bescherming van het milieu. De organisator is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen plannen en naleving van de gestelde voorschriften om zo het evenement beheersbaar te houden en veilig en ordelijk te laten verlopen. De gestelde voorschriften gelden voor het gebied waar het evenement wordt georganiseerd en waar eventuele neveneffecten optreden. De burgemeester heeft daarbij de verantwoordelijkheid om toe te zien of de vergunningvoorschriften worden nageleefd en daar waar nodig te handhaven.
Doel toezicht: verbeteren evenementen en naleefgedrag
Hoewel bij toezicht vaak direct ook aan handhaving (sanctioneren) wordt gedacht, moet worden opgemerkt dat dat niet in de eerste plaats het doel is van het toezicht op evenementen. Het doel van het toezicht is om de veiligheid op en rondom de evenementen te verbeteren en geluidshinder af te laten nemen. Dit gebeurt door het geven van aanwijzingen om onveilige situaties op te lossen en input te vergaren voor de evaluatie van het evenement. Aan de hand van die evaluatie kunnen in een volgende editie van het evenement verbeteringen worden aangebracht in de planvorming van de organisator en/of vergunningvoorschriften. Het toezicht is op die manier een belangrijke schakel in de “plan-do-check-act cyclus”, die tot continue verbetering moet leiden.
Dit wil overigens niet zeggen dat er niet handhavend opgetreden wordt bij overtredingen (zie paragraaf 9.2).
Risicogericht toezicht
Honderd procent toezicht op de regels is praktisch gezien haast onmogelijk/onbetaalbaar. Het toezicht bij evenementen wordt daarom risicogericht ingezet. Dat wil zeggen dat de hoogste risico’s de hoogste prioriteit krijgen in het toezicht. De risicoanalyse, welke onderdeel is van het veiligheidsplan van de organisator, is daarom een belangrijk instrument bij het bepalen van de prioriteiten in het toezicht. Naast de risicoanalyse wordt daarbij het volgende meegewogen:
Ervaring met de organisator. Een doorgaans goed naleefgedrag verkleint de kans op overtredingen.
Zorgen uit de omgeving over bepaalde onderwerpen, die naar voren zijn gebracht bij de organisator of bij de gemeente.
Recente landelijke gebeurtenissen die veel impact hebben gehad.
Afstemming andere instanties belast met toezicht
Niet enkel de gemeente maar meerdere instanties zijn belast met het toezicht en/of hebben de bevoegdheid tot handhavend optreden. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de veiligheidsregio, de omgevingsdienst, de provincie (bv. voor afsteken vuurwerk) of de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Ondanks deze bevoegdheid tot handhaving, die zij direct ontlenen uit mandaat, de wet of een verordening, stemmen zij waar nodig af met de burgemeester.
In het kader van de integraliteit is het belangrijk dat wordt afgestemd of handhaving van een regel onevenredig nadelige gevolgen heeft voor andere aspecten. Voor adequaat toezicht en handhaving op evenementen hebben gemeente en overige toezichthoudende instanties daarom behoefte aan een kader waarbinnen kan worden gecontroleerd en zo nodig kan worden gehandhaafd. Deze kaders liggen op hoofdlijnen vast in het Handhavings- en uitvoeringsprotocol (HUP).
Multidisciplinaire schouw evenementen (vóór aanvang evenement)
Voor aanvang van risicovolle evenementen (C-evenementen) vindt een multidisciplinaire schouw plaats. De schouw is gericht op het constateren van veiligheidsrisico’s en deze alsnog te voorkomen of te verkleinen.
De diensten met toezichthoudende taken op het gebied van veiligheid schouwen het terrein aan de hand van de gestelde vergunningsvoorwaarden. De gemeente is integraal verantwoordelijk voor het uitvoeren van de schouw samen met de betrokken diensten. De organisator wordt onmiddellijk geïnformeerd over knelpunten die tijdens de schouw aan het licht komen.
De geconstateerde gebreken moeten voor aanvang van het evenement door de organisator worden opgelost. Lukt dit niet of zijn de gebreken dusdanig ernstig dat dit niet mogelijk is dan kan het evenement worden stilgelegd of beëindigd (afhankelijk van het risico dat gepaard gaat met de gebreken).
Toezicht tijdens het evenement
Wanneer overtredingen van vergunningsvoorschriften worden geconstateerd wordt
als eerste gekeken of de overtreding ter plaatse kan worden opgelost. Lukt dit niet of onvoldoende, dan wordt een bestuurlijke rapportage opgemaakt op basis waarvan de burgemeester of het college kan handhaven. In sommige gevallen zullen diensten op basis van de eigen bevoegdheden direct optreden.