Of de begeleiding door de school of de gemeente geboden moet worden, zal afhangen van de individuele situatie van de jeugdige. De invulling van begeleiding onder schooltijd is onderdeel van het overleg tussen gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Het is mogelijk dat zowel school als gemeente deels verantwoordelijk zijn. In dat geval is het van belang dat de school en de gemeente overleggen over afstemming van de door hen geboden begeleiding. Om te bepalen welke ondersteuning onderwijs en/of jeugdhulp is zijn de doelen van deze ondersteuning leidend. Zijn de doelen gericht op onderwijs of op opvoeden en opgroeien (welke ook buiten de schoolsituatie van toepassing zijn)? Wanneer het beide is dan is zowel school als gemeente verantwoordelijk om integrale ondersteuning te organiseren. Hoe je deze samenwerking op casusniveau afstemt is de sleutel van de samenwerking tussen de beide partijen: waarbij je oog moet houden voor de samenwerking en afstemming met elkaar, om te komen tot een voor de jeugdige passend plan, rekening houdend met de (on)mogelijkheden én verantwoordelijkheden van zowel de school (of samenwerkingsverband) en de gemeente.
Voorbeelden: passend onderwijs of Jeugdwet?
Intelligentieonderzoek
Een intelligentieonderzoek of intelligentietest kan nodig zijn voor onderwijs aan leerlingen. Bijvoorbeeld bij een onderzoek naar hoogbegaafdheid. Als uit het onderzoek blijkt dat een leerling hoogbegaafd is, kan het onderwijs daarop afgestemd worden. In dat geval is het onderzoek primair gericht op het leerproces. Dit valt onder de zorgplicht van scholen. De gemeente hoeft hiervoor geen voorziening te treffen.
Een intelligentieonderzoek kan wél onder de verantwoordelijkheid van de gemeente vallen als het onderzoek onderdeel is van een diagnostisch proces in het kader van jeugdhulp. Bijvoorbeeld als de gemeente onderzoek doet naar een hulpvraag van een jeugdige, niet enkel gericht op onderwijs.
Als het onderzoek bedoeld is om het onderwijs daarop af te stemmen, valt het onder de zorgplicht van scholen. Deze zorgplicht houdt namelijk in dat de school verplicht is om een passende plek te bieden als de jeugdige extra onderwijsondersteuning nodig heeft. Dit geldt zowel voor leerlingen met een beperking of met leerproblemen als voor leerlingen die hoogbegaafd zijn. Eventuele extra behoeften van hoogbegaafde jeugdigen tijdens het onderwijs (bijvoorbeeld een andere manier van stof overbrengen en het bieden van verrijkendere stof) valt daarom ook onder de zorgplicht van de school.
Dyslexie
Voor hulp en ondersteuning bij dyslexie kunnen zowel scholen als gemeenten verantwoordelijk zijn.
Het onderwijs is verantwoordelijk voor signalering en begeleiding van jeugdigen met dyslexie. De ondersteuning van leerlingen met dyslexie maakt deel uit van de basisondersteuning die elke school moet bieden. Dit valt onder de zorgplicht van scholen. Fysieke hulpmiddelen bij dyslexie horen ook daarbij. De gemeente hoeft hiervoor geen voorziening te treffen.
De gemeente is verantwoordelijk voor diagnose en behandeling van jeugdigen met ernstige dyslexie in de leeftijd van 7-12 jaar die basisonderwijs volgen. Dit valt onder de jeugdwet. Er wordt gewerkt volgens het landelijk protocol ernstige dyslexie. De prevalentie is tussen de 1-3,5%
Dyscalculie
Dyscalculie maakt deel uit van de basisondersteuning die elke school moet bieden. Hulp en ondersteuning bij dyscalculie is primair gericht op het leerproces. Dit valt onder de zorgplicht van scholen. De gemeente hoeft hiervoor geen voorziening te treffen. Ook als het gaat om de diagnose van dyscalculie is de gemeente niet verantwoordelijk. Binnen passend onderwijs zijn voldoende mogelijkheden om de leerlingen met dyscalculie de ondersteuning te bieden die zij nodig hebben.
Remedial teaching
Remedial teaching is een vorm van ondersteuning aan leerlingen met leer- of gedragsproblemen. Deze hulp is primair gericht op het leerproces. Dit valt onder de zorgplicht van scholen. Remedial teaching kan niet gezien worden als jeugdhulp. De gemeente hoeft hiervoor geen voorziening te treffen.
Voor problemen of achterstanden in de bewegingsontwikkeling van een jeugdige kan inzet van motorische remedial teaching (MRT) nodig zijn. Als de MRT nodig is in het kader van bewegingsonderwijs (dat is in de praktijk bijna altijd zo), valt dit onder de zorgplicht van scholen. De gemeente hoeft hiervoor geen voorziening te treffen.
Epilepsie en leerproblemen
Voor leerlingen met (dreigende) leerproblemen én epilepsie is binnen passend onderwijs een speciale regeling getroffen. Via het Landelijk Werkverband Epilepsie en Onderwijs (LWOE) is voor deze groep leerlingen specifieke begeleiding mogelijk. Hiervoor ontvangt het LWOE subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). De ondersteuning vanuit het LWOE is gericht op advisering van docenten en begeleiding van de leerlingen. Scholen en leerkrachten kunnen zich rechtstreeks melden bij het LWOE, zonder tussenkomst van het regionale samenwerkingsverband.
Wanneer tijdens een begeleidingsarrangement van het LWOE blijkt dat er behoefte is aan extra onderwijsmateriaal of dat bijles of remedial teaching nodig is, dan dient dit via het regionale samenwerkingsverband bekostigd te worden. Ook indien er extra toezicht nodig is wegens een leerling met epilepsie (bijvoorbeeld tijdens de gymles) dan vindt financiering plaats vanuit het samenwerkingsverband. Wel is het mogelijk om in overleg met het LWOE een plan te maken over het praktisch inrichten van het toezicht.
Meldingsplicht?
Moet de gemeente altijd overleggen met de school als er jeugdhulp wordt toegekend?
Nee. De gemeente moet in elke zaak beoordelen of het voor het treffen van de jeugdhulpvoorziening noodzakelijk is om met de school te overleggen. Dit overleg kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn als de jeugdhulpvoorziening moet worden afgestemd op de begeleiding die de jeugdige vanuit passend onderwijs ontvangt. Maar, als overleg met de school naar de mening van de gemeente niet noodzakelijk is, hoeft de gemeente niet met de school te overleggen.
Hoofdstuk 4. › Paragraaf 4.5
Artikel 4.5.8
Samenwerking ‘grijze gebieden’
Onderdeel van Nadere regels jeugdhulp gemeente Wijk bij Duurstede 2024