De Zondagswet, hoewel niet de enige wet die rust op zondag regelt, heeft een lange en bewogen geschiedenis. Koning Willem I ergerde zich aan de gebrekkige erkenning van de zondagsrust in sommige gemeenten. In 1815 introduceerde hij de Zondagswet om uniforme regels te stellen. Het doel was het waarborgen van de viering van de “openbare christelijke godsdienst” en het stopzetten van activiteiten die daarmee in strijd waren. De wet verbood openbare arbeid op zondag en erkende godsdienstige feestdagen. Herbergen moesten tijdens de godsdienst gesloten zijn en sport, spel en openbare vermakelijkheden waren verboden.
In de late 19e en begin 20e eeuw waren er verschillende pogingen om de wetgeving rondom zondagsrust aan te passen. Het verbod op openbare arbeid bleek in de praktijk problematisch, vooral omdat werkzaamheden binnenshuis niet onder de wet vielen. Daarnaast ontstond er in 1920 een impasse tussen voor- en tegenstanders: de tegenstanders vonden dat de wet te veel beperkingen oplegde aan burgers en gemeentebesturen te veel macht gaf om bijvoorbeeld vermakelijkheden te verbieden. De voorstanders daarentegen vonden dat enige beperking van bewegingsvrijheid logisch was bij het respecteren van de zondag als rustdag. Beide pogingen om de wet aan te passen mislukten.
In 1953 werd de wet echter wel succesvol aangepast. Gemeenten kregen de mogelijkheid om aanvullende bepalingen vast te stellen via verordeningen. Deze lokale vrijheid had wel grenzen: sportbeoefening op zondag mocht niet worden belemmerd en geen beperkingen werden opgelegd aan “toneelvoorstellingen, filmvoorstellingen, concerten en andere openbare bijeenkomsten in besloten ruimten, gericht op geestelijke, zedelijke of culturele verheffing of ontwikkeling van het publiek”.
De Zondagswet uit 1953 bepaalt dat het verboden is om op zondag vóór 13.00 uur een evenement te organiseren, tenzij de burgemeester ontheffing verleent. Ook is het niet toegestaan om in de buurt van een kerk lawaai te maken 'waardoor de godsdienstbeoefening wordt gehinderd'. Dit alles om de zondagsrust te waarborgen. Sportbeoefening of andere vormen van ontspanning zijn toegestaan op zondag (tenzij het geluid de kerkdiensten verstoort of verder draagt dan 200 meter vanaf de geluidsbron). Goed om te vermelden is dat in de Zondagswet geen bepalingen kent inzake de zondag openstelling van winkels. Dat wordt geregeld in de Winkeltijdenwet.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.1
Geschiedenis Zondagswet
Onderdeel van Nota Rust en Activiteiten op Zondag Hoeksche Waard 2024