Richtlijnen Provincie Noord-Brabant
De “Handreiking water en bodem sturend in gemeentelijke visie en plannen” van de provincie Noord Brabant omschrijft vijf principes voor een klimaatbestendig en robuust watersysteem:
Basisprincipe
Toepassing in gemeentelijk beleid
Niet meer gebruiken dan is aangevuld
Streven naar hydrologisch neutraal/positief
In hoge gebieden water infiltreren
Differentiatie in hemelwaterinfiltratie
Lage gebieden zijn natter
Differentiatie in hemelwaterberging
Het systeem kan omgaan met extremen
Kwetsbare locaties in beeld via klimaatstresstest
De waterkwaliteit is op orde
Meten, monitoren en modelleren (Kallisto/KRW)
De gezamenlijke strategieën van Klimaatportaal Zuidoost Brabant en de “handelingsperspectieven watertransitie” van Waterschap De Dommel sluiten aan op deze basisprincipes. Uiteindelijk vinden deze Basisprincipes via de regionale principes en onze lokale strategieën een doorvertaling in ons gemeentelijk beleid.
De provincie wil volgens diezelfde handreiking ook dat:
gemeenten een risicobeoordeling uitvoeren bij infiltratie van hemelwater op plekken met een historische bodemverontreiniging
de instructieregel direct lozen in grondwater in acht nemen
emissie en droogte beperken
ruimte creëren voor de toenemende hoeveelheid kabels en leidingen
een robuust watersysteem voorrang krijgt boven individuele belangen gemeenten en waterschappen meer gebiedsgericht te werk gaan.
In zijn algemeenheid kunnen we stellen dat we overwegend op deze manier werken. We hanteren de bodemkaart voor infiltratiekansen en infiltratiebeperkingen en nemen de lozingsregels in acht. We handelen met het oog op emissiebeperking en spannen ons maximaal in om droogte te bestrijden. We wijzen nieuwe nutsstroken aan de randen van bebouwd gebied aan en houden drinkwaterleidingen gescheiden van warmte/energietransporttracés.
Gidsprincipes Klimaatportaal Zuidoost Brabant
Binnen Klimaatportaal Zuidoost Brabant hebben we door kennisuitwisseling gezamenlijk strategieën in de loop van de jaren ontwikkeld. Deze zijn inmiddels gemeengoed geworden en kunnen we beschouwen als gidsprincipes voor aanpassing van de bestaande situatie of (her)ontwikkelingen:
We zamelen (mits doelmatig) het stedelijk afval- en hemelwater zoveel mogelijk gescheiden in en ontvlechten zo de (schone en vuile) waterstromen;
We streven ernaar om het hemelwater zoveel als mogelijk bovengronds en zichtbaar te verwerken;
We weren de lozing van hemelwater afkomstig van inrichtingen op vuilwater riolering;
We betrekken de kenmerken en knelpunten van zowel het regionale (stroomgebiedsbenadering) als het stedelijke watersysteem in de omgang met hemelwater;
We wentelen water- en waterbergingsopgaven niet af naar andere locaties/gebieden, tenzij dit doelmatig is;
We kiezen voor robuuste (zo min mogelijk onderhoudsgevoelige) oplossingen;
We gaan doelmatig en maatschappelijk kostenbewust om met de aanleg en het toekomstig beheer en onderhoud van het watersysteem;
We hanteren de voorkeursvolgorde vasthouden-bergen-afvoeren voor de omgang met hemelwater:
Vasthouden: doorlatende verharding, groene daken, infiltratie in terreinverlagingen in groen, enz.
Bergen: overtollig hemelwater bergen we eerst in het stedelijk watersysteem;
Afvoeren: Pas bij volledige benutting van de berging voeren we het overtollige hemelwater af naar het regionale watersysteem;
Voor grondwaterbeschermingsgebieden volgen we het provinciaal beleid conform de gebiedsdossiers;
We streven via een gebiedsgerichte aanpak naar het kunnen voldoen aan de KRW;
We streven naar integraal beheer van de voorzieningen in de openbare ruimte.
Waterschap De Dommel
Het Waterbeheerplan (WBP) 2022-2027 van Waterschap de Dommel zet koers naar een toekomstbestendige waterhuishouding in 2050. Daartoe zijn nu structurerende keuzes nodig over ons watersysteem. Het waterschap heeft daarom het “handelingsperspectief voor de watertransitie” opgesteld. Deze nota bevat doelen en handelingsperspectieven voor de omgang met water in de zogenoemde hoge koppen, flanken en beekdalen. Afbeelding 8 laat zien dat we in onze gemeente te maken hebben met alle drie de gebiedstypen. De strekking van de doelen is als volgt:
Hoge koppen: structurele aanvulling van de grondwatervoorraad
Al het water infiltreert
Onttrekkingen niet meer vanzelfsprekend en worden heroverwegen
Wat schoon is moet schoon blijven (voorkomen van uitspoeling)
Flanken: aan- en afvoer meer in balans bij een hoger grondwaterpeil
Stijgende grondwaterpeilen en minder beregening nodig
Grondwaterstanden en duurzaam grondgebruik zijn op elkaar afgestemd en worden vastgelegd
Beekdalen: voldoende ruimte om pieken op te vangen en geen verdrogende werking op de omgeving
Systeemherstel: het wordt natter (hogere grondwaterstand), water krijgt meer ruimte (inundatie) en beken blijven stromen
De functie van het beekdal is leidend
Voorkomen van uitspoeling
Geen technische bescherming meer voor nieuwe ontwikkelingen
In onze gemeente voeren we al langere tijd het beleid dat we in principe niet In hydrologisch ongeschikte gebieden willen bouwen. Aangezien de koers van het waterschap betekent dat beekdalen natter (kunnen) worden, willen we vasthouden aan dit beleid.
Afbeelding 8: Indeling in hoge koppen-flanken-beekdalen
Artikel 4.1
Klimaatbestendig (her)inrichten
Onderdeel van Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) 2025-2029