We zien landelijk, regionaal en lokaal een dalende vaccinatiegraad.
Bron: Cijfers RIVM, GGD ZHZ, www.hoegezondiszhz.nl
Jong JGZ en GGD Zuid-Holland Zuid maken zich ernstig zorgen om de vaccinatiegraad. Een hoge vaccinatiegraad (95%WHO norm ) is belangrijk om inwoners te beschermen tegen ernstige ziekten. Helaas wordt in onze regio de gewenste vaccinatiegraad voor de meeste vaccinaties niet gehaald. We zien dat landelijk de mazelen, bof en kinkhoest vaker voorkomen. Dat vergroot de kans dat ongevaccineerde en onvolledig gevaccineerde kinderen hiermee in aanraking komen en ziek worden.
Het Rijksvaccinatieprogramma bestaat sinds 1957 en is een van de meest effectieve interventies die Nederland kent als het gaat om de volksgezondheid. Het eerste doel van het programma is het beschermen van individuele kinderen tegen ernstige infectieziekten. Daarnaast leidt het vaccineren van een groot gedeelte van de bevolking tot groepsimmuniteit; als een groot gedeelte van de bevolking is gevaccineerd krijgen besmettelijke bacteriën en virussen weinig kans zich verder te verspreiden. Hierdoor zijn dus ook kinderen beschermd die nog te jong zijn om gevaccineerd te worden of door een ziekte niet gevaccineerd kunnen worden. Om de vaccinatiegraad in Zuid-Holland Zuid te verhogen is in 2019 een Public Health strategie gestart in samenwerking met de Jeugdgezondheidszorg en alle gemeenten uit Zuid-Holland Zuid.
Verhogen vaccinatiebereidheid
De dalende trend is deels te verklaren door een nieuwe registratiewijze en de ‘informed consent’ waardoor niet alle vaccinaties zichtbaar zijn in het systeem. Maar ook zijn steeds meer ouders kritisch op het Rijksvaccinatieprogramma en hebben twijfels over vaccineren.
GGD en Jong JGZ werken aan het verhogen van de vaccinatiebereidheid. In 2024 is daarom een bovenregionaal actieplan gemaakt. Het doel is om de vaccinatiebereidheid te vergroten door inwoners al eerder, namelijk tijdens de zwangerschap, te bereiken en beter te onderzoeken welke twijfels en zorgen en bij hen leven. Zo hopen we in aanvulling op wat we al doen een aanpak te ontwikkelen die aansluit bij de behoeften van ouders en hen te motiveren om deel te nemen aan het vaccinatieprogramma. De aanpak is aanvullend op de acties die al zijn ingezet door de jeugdgezondheidszorg, denk daarbij onder andere aan extra vaccinatieconsulten en webinars. Voor gemeenten is een menukaart ontwikkeld met handvatten voor het opstellen van een lokale aanpak, die past bij het bovenregionale actieplan.
Ambitie
Ouders/opvoeders helpen om een voor hen goede keuze te maken over wel/ niet vaccineren en om professionals en beleidsmakers nieuwe mogelijkheden aan te reiken om vaccineren positief onder de aandacht te brengen;
Het draagvlak in onze gemeente voor vaccinaties behouden en versterken .
Operationeel doel
De vaccinatiegraad laat in 2028 een verhoging van 2% zien.
Inspanningen
Opstellen van een lokale aanpak/menukaart om de vaccinatiebereid te verhogen die past bij het bovenregionale actieplan. Het gaat om:
Flexibilisering en modernisering van het aanbod
Informeren van ouders
Benutten van de sociale omgeving.
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 3.3
Artikel 3.3.1
Vaccinatiegraad
Onderdeel van Nota Publieke Gezondheid 2025 – 2028