Art. 4.2 Inkoopbeleid Gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, en Zoeterwoude 2025 — Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI)

Het doel van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen is om via inkoop maatschappelijke effecten te bereiken, zaken te realiseren en resultaten te boeken. Het draait om meer dan rechtmatig en efficiënt inkopen. In Nederland is het beleid hiervoor vastgelegd in het Nationaal Plan MVI 2021-2025. Dit plan heeft als doel dat steeds meer organisaties maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen vaker en effectiever gaan toepassen. Het Nationaal Plan MVI beschrijft zes thema’s voor maatschappelijk verantwoord inkopen, gericht op de in de illustratie weergegeven maatschappelijke doelen. Deze zes maatschappelijke thema’s sluiten aan op de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Milieu (incl.Biodiversiteit) Klimaat (CO2-reductie) Circulair (incl. Biobased) Ketenverantwoordelijkheid (ISV) Diversiteit en Inclusie Social Return Vanuit de Leidse regio is de ambitie om de thema’s, waar mogelijk, een plek te geven in de inkooptrajecten. Dit kan onder andere door het stellen van eisen en gunningscriteria. De gemeente Leiden heeft aanvullend het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen ondertekend. Het Manifest is bedoeld om de bijdrage van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen aan de realisatie van beleidsdoelen te vergroten. De Gemeente Leiden heeft volgens artikel 3 van het Manifest ook een Actieplan MVI opgesteld. Het actieplan wordt in 2024 en 2025 geactualiseerd en vernieuwd. Hieronder leggen we ieder MVOI-thema uit en wat dit voor onze inkoop betekent. Milieu (incl. Biodiversiteit) Steeds vaker worden we geconfronteerd met de verstoorde balans in de natuur. Ons beleid richt zich dan ook steeds meer op het herstel van de balans in de natuur. We moeten rekening houden met het effect van de beslissingen op het milieu op de lange termijn. Zonder biodiversiteit is er geen leven op aarde mogelijk. De biodiversiteit loopt toch al jaren terug door menselijke activiteiten. Leefgebieden van dier- en plantsoorten worden hierdoor snel kleiner. Het behouden en vergroten van de biodiversiteit is daarom heel belangrijk. Wat betekent dit voor onze inkoop? We kiezen voor materialen en grondstoffen die worden geproduceerd met zo min mogelijk impact op het milieu. We dagen de markt uit om mee te denken binnen dit thema door het stellen van eisen en wensen in de aanbesteding. Klimaat De Nederlandse overheid wil in 2030 49% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn. De Leidse regio heeft zich gecommitteerd aan het klimaatakkoord. Het thema klimaat is een duurzaam aspect. Dit kan helpen bij het nakomen van de CO2 verplichtingen en het bevorderen van het milieubeleid. We geven de voorkeur aan producten en diensten die energie-efficiënt zijn. Dit kan variëren van energiezuinige kantoorgebouwen tot het gebruik van energiezuinige apparatuur. Bijvoorbeeld door efficiëntere productieprocessen of het gebruik van duurzamere materialen. Dit helpt bij het identificeren van mogelijkheden om de uitstoot te verminderen. Maar ook de CO2 effecten van transport en logistiek zijn belangrijk voor ons. Leiden is bijvoorbeeld aangesloten bij Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek en heeft vanaf 2025 een zero emissie zone(Zero-emissiezone – Gemeente Leiden). Daarnaast wil de Leidse regio steeds meer de nadruk leggen op emissievrij bouwen (convenant Schoon en Emissieloos bouwen) en transport. Wat betekent dit voor onze inkoop? Wij vragen ondernemers om structureel CO2 uitstoot te verlagen door over te stappen op duurzame energie en door energie-efficiëntie te verbeteren in hun productieproces en transportbewegingen. We geven ruimte in onze selectie- en gunningsystematiek aan de verschillende aspecten van de CO2 ambities en prestaties van potentiële leveranciers als eis en/of als gunningscriterium. Circulair De nationale doelstelling, zoals geformuleerd in het Rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’, is om in 2050 circulair te consumeren en te produceren. In 2030 willen we deze doelstelling voor 50% hebben bereikt. De overgang van een lineaire naar een circulaire economie vraagt een grote verandering ten opzichte van hoe we nu nog leven. Een samenleving met een circulaire economie functioneert fundamenteel anders, vraagt een andere infrastructuur en andere vaardigheid van bewoners en werknemers. Zo’n grote omslag kunnen we als gemeenten alleen maken als iedereen meedoet. Samen met onze partners. Het uitgangspunt is niet kopen, eerst kijken wat er nog kan met het bestaande: refuse - reuse - refurbish. Dit vertaalt zich in hoe wij kijken naar de toepassing van ons circulair handelen. Wat betekent dit voor onze inkoop? In het inkooptraject vragen wij ondernemers om volgens ons principe circulair handelen toe te passen op producten en objecten in alle fases van ontwerp, productie, distributie tot aan gebruik, dit kan als eis of als wens worden opgenomen in de aanbesteding. Ketenverantwoordelijkheid (ISV) Ketenverantwoordelijkheid houdt in dat alle partijen in een productieketen verantwoordelijkheid nemen voor mens, natuur en milieu. Globalisering zorgt voor complexe en ondoorzichtige toeleveringsketens, waarin risico’s bestaan op schending van rechten. Gemeenten kunnen hierbij een rol spelen bij inkoop van producten en diensten. Wat betekent dit voor de inkoop? De gemeenten identificeren risicovolle markten en kijken hoe mogelijke risico’s op misstanden in de keten kunnen worden gereduceerd. Dit kan bijvoorbeeld door het vragen van een plan van aanpak of het toepassen van de Internationale Sociale Voorwaarden (ISV). Diversiteit en Inclusie De Leidse regio streeft naar een inclusieve werkcultuur waarin iedereen zichzelf kan zijn en zich gehoord en gewaardeerd voelt. Om dit te ondersteunen streven we naar een divers medewerkersbestand dat een goede afspiegeling is van de maatschappij. Een divers medewerkersbestand helpt ons om beter in contact te staan met onze inwoners en de opgaven waar we voor staan. Daarnaast zullen we bij de inkooptrajecten waar digitale toegankelijkheid een rol speelt (zoals websites en mobiele applicaties) rekening houden met de digitale toegankelijkheid zodat alle burgers kunnen meedoen. Social Return Social Return is een onderdeel van Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen waarbij sociale voorwaarden, eisen en wensen in inkoop- en aanbestedingstrajecten worden opgenomen. In ruil voor het verkrijgen van de opdracht, dragen opdrachtnemers positief bij aan de inzetbaarheid van mensen om voor hen die op afstand staan, de kansen te vergroten om deel te nemen aan het arbeidsproces. Daarmee wordt invulling gegeven aan een Social Return -verplichting. Dit kan niet alleen door middel van het helpen van de doelgroep aan passend werk, maar ook door bijvoorbeeld het (de financiering van) vergroten van ontwikkelkansen. Social Return is van toepassing op een groter wordende en meer diverse groep mensen, omdat het niet alleen gaat om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, het gaat om iedereen die een kans nodig heeft om mee te doen in de maatschappij. Het gaat om een stap maken in de ontwikkeling, dat kan door meedoen in het arbeidsproces, maar natuurlijk ook door bijvoorbeeld een cursus voor laaggeletterden te volgen. Dit heet ook wel Sociaal Inkopen. Sociaal inkopen is een middel om economische activiteiten te verbinden aan sociale doelstellingen die we als gemeente nastreven. Het gaat om doelen op het gebied van werk, participatie, inkomen, armoedebestrijding, zorg, gezondheid, onderwijs, inclusie en diversiteit. Wat betekent dit voor de inkoop? We staan in elk inkooptraject stil bij de mogelijkheden om social return op te nemen. Waar mogelijk kijken we samen met de leveranciers naar de meest optimale invulling van dit onderwerp en proberen we de best passende invulling te zoeken.

Rechtspraak bij dit artikel