De gemeente is op grond van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor begeleiding. Het doel van begeleiding is het bevorderen, behouden en/of compenseren van zelfredzaamheid en participatie, zodat hij zo lang mogelijk in zijn eigen leefomgeving kan blijven. Begeleiding kan in de vorm van begeleiding individueel en dagbesteding plaatsvinden.
1.2 Algemene uitgangpunten
De ondersteuningsvraag/behoefte van de inwoner staat centraal. Deze wordt integraal bekeken waarbij de verschillende leefgebieden worden meegenomen.
Ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij en is ontwikkelingsgericht, gericht op stabilisering en waar mogelijk, herstelgericht. Er wordt ingezet op o.a. reablement (herstelgerichte zorg en ondersteuning), met als doel dat mensen vaardigheden (weer) aanleren zodat ze zich langer zelfstandig kunnen redden.
Er wordt gestuurd op doelen, casusregie en tussentijdse resultaatevaluatie.
1.3Maatwerkvoorziening begeleiding individueel
Voor de maatwerkvoorziening begeleiding individueel zijn er twee producten: begeleiding individueel basis en begeleiding individueel plus.
De volgende uitgangspunten zijn voor begeleiding individueel van toepassing:
Inzet van de individuele begeleiding is zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Daarmee wordt bedoeld:
Bij basis wordt eerst gekeken of de ondersteuning in de sociale basis kan worden opgelost;
Bij plus wordt eerst gekeken of de ondersteuning door inzet van begeleiding basis kan worden opgelost;
De aanbieder leidt (indien mogelijk) de inwoner toe naar zelfredzaamheid of passende ondersteuning in de sociale basis en/of het sociale netwerk;
De begeleiding vindt in principe plaats in de omgeving waar de inwoner woont. Afhankelijk van de individuele casus kan er ook gebruik worden gemaakt van begeleiding op afstand, bijvoorbeeld door middel van (beeld)bellen;
Samenloop met andere ondersteuning, bijvoorbeeld dagbesteding, is mogelijk.
1.3.1 Begeleiding individueel basis
Begeleiding individueel basis is bedoeld voor inwoners met een verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperking. Er moet sprake zijn van matige beperkingen in de zelfredzaamheid op één of meerdere leefgebieden.
De inwoner voldoet aan twee of meer van de volgende kenmerken:
De inwoner heeft in enige mate activering en/of stimulans nodig;
De inwoner kan de behoefte/ondersteuningsvraag voldoende begrijpelijk maken;
De inwoner is gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken;
De inwoner heeft redelijk inzicht in de eigen (on)mogelijkheden;
Er kan sprake zijn van matige gedragsproblematiek bij de inwoner;
De leefsituatie is redelijk stabiel. Er is geen of slechts een geringe kans op risicovolle situaties en/of escalatie;
De inwoner is in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag.
1.3.2 Begeleiding individueel plus
Begeleiding individueel plus is bedoeld voor inwoners met ernstige en/of meervoudige verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperkingen. Er moet sprake zijn van ernstige beperkingen in de zelfredzaamheid op meerdere levensgebieden.
De inwoner voldoet aan twee of meer van de volgende kenmerken:
De inwoner heeft in grote mate activering en/of stimulans nodig;
De inwoner kan de behoefte/ondersteuningsvraag onvoldoende begrijpelijk maken;
De inwoner is wisselend gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken;
De inwoner heeft beperkt of geen inzicht in de eigen (on)mogelijkheden;
De inwoner vertoont zeer regelmatig onvoorspelbaar gedrag. Er is vaak sprake van ernstige gedragsproblematiek;
De leefsituatie is niet stabiel en/of er is een grote kans op risicovolle situaties en of escalatie;
De inwoner is niet in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag.
1.3.3 Uitwerking kenmerken begeleiding individueel basis en plus
Basis
Plus
De inwoner heeft in enige mate activering en/of stimulans nodig
Met een positieve en motiverende benadering en aanmoediging komt de inwoner tot resultaat en neemt verantwoordelijkheid voor de eigen vooruitgang.
Met een herinnering, een voorbeeld, oefenen of een instructie kan de inwoner een taak volbrengen of een haalbare vaardigheid eigen maken.
De inwoner kan door middel van informatieverstrekking, verkennen van opties en ondersteunende gesprekken tot juiste beslissingen komen
De inwoner heeft in grote mate activering en/of stimulans nodig
Met een intensieve en proactieve benadering komt de inwoner tot resultaat door middel van motiveren, inspireren en ondersteunen. Intensief gaat over de methodische benadering en niet over de frequentie.
De inwoner heeft bij herhaling aanmoediging, positieve feedback en ondersteuning nodig om verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen vooruitgang.
De inwoner heeft in grote mate sturing/toezicht nodig om een taak te volbrengen.
Het aanleren van vaardigheden vraagt van zowel de inwoner als professional veel geduld en doorzettingsvermogen. De leermethodes die gebruikt worden zijn afgestemd op de inwoner.
De inwoner heeft in grote mate ondersteuning nodig om tot een juiste beslissing te kunnen komen. Zonder ondersteuning overziet de inwoner de risico’s niet en maakt de inwoner beslissingen die een negatieve invloed kunnen hebben op zijn of haar functioneren of dat van de omgeving.
De inwoner kan de behoefte/ ondersteuningsvraag voldoende begrijpelijk maken
Onder begrijpelijk maken wordt ook verstaan dat de inwoner de ander begrijpt.
De inwoner kan aangeven wat hij of zij bedoelt. Dit kan ook non-verbaal of met een hulpmiddel (spraakcomputer).
Alleen een taalbarrière is geen reden voor inzet vanuit de Wmo.
De inwoner kan de behoefte/ ondersteuningsvraag onvoldoende begrijpelijk maken
Hier wordt ook onder verstaan dat de inwoner moeite heeft om de ander te begrijpen.
Het is moeilijk voor de inwoner om aan te geven wat hij of zij bedoelt, of wat hij of zij nodig heeft. Er wordt een extra beroep gedaan op de professional, want er moet met grote regelmaat een vertaalslag gemaakt worden.
Alleen een taalbarrière is geen reden voor inzet vanuit de Wmo.
De inwoner is gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken
De inwoner is gemotiveerd om te werken aan de ondersteuningsvraag en staat open voor feedback van de professional.
De inwoner komt afspraken voldoende na om de resultaten te behalen.
De inwoner is wisselend gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken
De inwoner vindt het moeilijk om afspraken na te komen en feedback van de professional aan te nemen. De inwoner trekt bijvoorbeeld alles in twijfel en legt de verantwoordelijkheid buiten zichzelf. Dit is een terugkomend kenmerk. De professional moet beschikken over methodische kennis en vaardigheden om samen met de inwoner de resultaten te halen.
De inwoner heeft redelijk inzicht in de eigen (on)mogelijkheden
De inwoner heeft een (beperkt) realistisch beeld van eigen problematiek. Het staat het behalen van de gestelde resultaten nauwelijks in de weg. Hij of zij staat open voor feedback om overschatting of onderschatting te kunnen bijsturen.
De inwoner heeft beperkt of geen inzicht in de eigen (on)mogelijkheden
De inwoner heeft geen of beperkt realistisch beeld van de eigen problematiek. De inwoner is tot minder in staat dan wat hij denkt (overschatting) of inwoner kan op eigen kracht of in samenwerking met anderen meer dan hij denkt (onderschatting). Hierdoor blijft de inwoner in de problemen komen. De professional moet dit tekort compenseren om escalatie en/of verwaarlozing te voorkomen.
Er kan sprake zijn van matige gedragsproblematiek bij de inwoner
De inwoner vertoont soms gedrag dat onvoorspelbaar of niet passend kan zijn. De professional moet alert zijn op signalen en kunnen bijsturen. Het gedrag kan negatieve invloed hebben op de persoon zelf of zijn of haar omgeving. Er is geen/gering risico op escalatie.
De inwoner vertoont zeer regelmatig onvoorspelbaar gedrag. Er is vaak sprake van ernstige gedragsproblematiek
De inwoner is moeilijk te lezen waardoor het gedrag onvoorspelbaar of ongepast is
De professional moet alert zijn op signalen en direct actie ondernemen om escalatie te voorkomen.
Ernstige gedragsproblematiek kan gericht zijn op de omgeving of op de persoon zelf.
De risico’s van het gedrag zeggen iets over de ernst. De ernst wordt bepaald door de combinatie van hoe vaak het voorkomt (frequentie) en de omvang van het risico (impact). Zeer regelmatig is niet alleen in aantallen vast te leggen, maar het gaat ook om de mate waarin het ontregelend is.
De leefsituatie is redelijk stabiel. Er is geen of slechts een geringe kans op risicovolle situaties en/of escalatie
Er is problematiek op één of meerdere leefgebieden zoals bijvoorbeeld financiën, sociale contacten, dag invulling, persoonlijke zelfzorg. Er is geen acute interventie noodzakelijk om escalaties te voorkomen.
De leefsituatie is niet stabiel en/of er is een grote kans op risicovolle situaties en/of escalaties
De inwoner is niet stabiel in zijn leefsituatie, denk hierbij aan zaken die de bestaanszekerheid raken. Bijvoorbeeld financiële problematiek, dreigende uithuiszetting, dakloosheid, werkloosheid en verwaarlozing. Er zijn interventies noodzakelijk om escalaties te voorkomen.
De dynamiek van het gezin/netwerk en de complexiteit van problematiek van verschillende gezinsleden kan hierin een rol spelen.
De inwoner is in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag
Er zijn afgesproken contactmomenten met de professional en hoe er eventueel tussendoor gecommuniceerd wordt (bijvoorbeeld een telefoontje of berichtje). Voor de inwoner is dit voldoende om de resultaten te behalen zonder dat er aanvullende interventies noodzakelijk zijn.
De inwoner is niet in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag
De inwoner heeft aanvullende interventies nodig naast de afgesproken contactmomenten met de professional en afspraken over hoe er eventueel tussendoor gecommuniceerd wordt. Dit is noodzakelijk om niet vast te lopen in het dagelijks leven.
Dit is een structureel terugkerend patroon van de inwoner.
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 3.1
Artikel 3.1.3.
Ondersteuning bij het zelfstandig leven
Onderdeel van Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Rijssen-Holten 2025