Inzetten op twee sterke bedrijfsclusters als motor van het Veerse mkb
Bedrijventerreinen voegen jaarlijks circa €50 miljoen toe aan de Veerse economie. Deze economische bijdrage van bedrijventerreinen willen we naar de toekomst toe behouden en waar mogelijk verder versterken. Daartoe wijzen we twee sterke (regionale) bedrijfsclusters aan die als motor fungeren voor het Veerse mkb en fundamentele pijlers vormen onder de Veerse economie.
Status ‘grootschalig bedrijventerrein’ voor De Zompe en Karreveld
Provinciaal beleid stelt dat grote uitbreidingen uitsluitend kunnen plaatsvinden op grootschalige bedrijventerreinen. Op dit moment heeft de gemeente Veere geen bedrijventerreinen met een dergelijke status. Dit terwijl bestaande bedrijventerreinen De Zompe (Serooskerke) en Karreveld (Koudekerke) door ligging, ontsluiting en economisch belang van grote waarde zijn voor de gemeente Veere. In de gemeente is een dringende behoefte aan ruimte op bedrijventerreinen. De Zompe en Karreveld zijn logische locaties voor een substantiële uitbreiding die voorziet in de uitbreidingsbehoefte. Dit sluit aan bij provinciaal beleid. Uitbreiding dient volgens de provincie immers zoveel mogelijk geclusterd plaats te vinden aansluitend op bestaande bedrijventerreinen.
Wat betekent dit concreet?
• Inzetten om via de regio (via het regionaal bedrijventerreinenprogramma) en de provincie De Zompe en Karreveld aan te merken als ‘grootschalig bedrijventerrein’. Gemeente Veere heeft in de periode tot en met 2040 een aantoonbare uitbreidingsbehoefte. Het is onwenselijk vanuit Veers, regionaal en provinciaal perspectief om deze behoefte versnipperd te accommoderen. Een regionale ‘grootschalige’ status voor De Zompe en Karreveld maakt duurzame uitbreiding van deze terreinen mogelijk in goede aansluiting op bestaand bedrijventerrein. Daarmee kan gemeente Veere in lijn met provinciaal beleid haar uitbreidingsruimte geclusterd realiseren op de bestaande, grotere bedrijventerreinen.
• Inzetten op duurzame uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen De Zompe en Karreveld. Deze twee terreinen voorzien we van de uitbreidingsruimte die hard nodig is om onze ondernemers te bedienen. Hier worden de bestaande concentraties van bedrijven groter en is een schaalsprong mogelijk van een omvang die ondernemers kansen biedt, én passend is bij de omvang van onze gemeente. Dit kan een positief effect hebben op samenwerking tussen bedrijven binnen bedrijfsclusters en de positie van Veere versterken.
• Op kleinschalige bedrijventerreinen geen grote uitbreidingen faciliteren.
Behouden van een brede portefeuille lokale, ondersteunende terreinen
Veere heeft veel kleinschalige, lokale bedrijventerreinen met een ondersteunende functie voor de verschillende dorpskernen in de gemeente. Deze brede portefeuille willen we voor de toekomst behouden. Deze kleinschalige terreinen zijn belangrijk voor veel kleinere ondernemers (zzp’ers en kleine mkb-bedrijven) die dicht bij de eigen dorpskern ondernemen. Verder hebben ze in vele gevallen een belangrijke ondersteunende functie voor andere economische activiteiten die van vitaal belang zijn voor onze gemeente. Een voorbeeld hiervan zijn opslagunits in kernen aan de kust waar strandtenthouders meubels en materialen opslaan.
Wat betekent dit concreet?
• Inzetten op het waar nodig toekomstbestendig maken van deze terreinen. Sommige terreinen hebben een revitaliseringsslag nodig om in de toekomst nog houdbare plekken te zijn waar schoon, heel en veilig ondernemen gewaarborgd is.
• Op de kleinschalige terreinen kunnen we eenmalig de mogelijkheid bieden voor een beperkte afronding bij aantoonbare ruimtebehoefte en alleen indien de ruimtelijke kwaliteit verbetert. Dit is in lijn met bestaand provinciaal beleid. Van een beperkte afronding is sprake als de omvang van de uitbreiding maximaal 20% is van de bestaande oppervlakte van het bedrijventerrein of maximaal 0,5 hectare is.
• Indien een uitbreiding onvoldoende ruimtelijke mogelijkheden biedt voor de ruimtevraag van een lokaal bedrijf, zoekt de gemeente samen met het bedrijf naar een maatwerkoplossing6F . In dat geval heeft verplaatsing naar een grootschalig bedrijventerrein (De Zompe of Karreveld) vanuit de gemeente de voorkeur.
Reguleren van kleinschalige (bedrijfs)units en garageboxen
De Veerse bedrijventerreinen tellen veel kleinschalige (bedrijfs)units en garageboxen. Hiervan is in niet alle gevallen duidelijk wie de eigenaar of eindgebruiker is. Een aanzienlijk deel van deze (bedrijfs)units en opslagboxen worden niet gebruikt door ondernemers. Wij vinden dat dit wel het uitgangspunt moet zijn. Ruimte op bedrijventerreinen is primair bedoeld voor ondernemers. Een ondersteunende functie zoals opslag voor ondernemers is geschikt, maar particuliere opslag vinden we op onze bedrijventerreinen een onwenselijke ontwikkeling.
Wat betekent dit concreet?
• Op bestaande bedrijventerreinen (milieu)ruimte beschermen. We behouden die ruimte voor economische activiteiten met behulp van specifieke regels vanuit de Omgevingswet. Nieuwe aanvragen voor nieuwvestiging en gebruikswijzigingen van bestaand vastgoed naar kleine bedrijfsunits (kleiner dan 100 m2 bvo per eenheid) afwijzen via een voorbereidingsbesluit.
• Inzetten op regulering van kleinschalig vastgoed op bestaande bedrijventerreinen. We maken een vertaling van deze beleidsuitwerking in het Omgevingsplan. Particuliere opslag op bestaande bedrijventerreinen gaan we tegen met behulp van handhaving.
• Op nieuw te realiseren bedrijventerreinen geen kleinschalig (bedrijfs)vastgoed en particuliere opslag toestaan met een oppervlakte van kleiner dan 100 m² bvo per eenheid.
Behouden en versterken van brede waarde
Vanuit het MEERwaarde-model is voor de drie grootste bedrijventerreinen inzicht verkregen in de stand van zaken (huidig functioneren) en opgaven op de bedrijventerreinen. De analyse geeft inzicht in de brede waarde van bedrijventerreinen en de potentie rond het toekomstbestendig maken van bestaande terreinen. Vooral energie- en klimaatdoelen en systeemveranderingen als de circulaire economie en digitalisering bieden een ideaal moment om samen met ondernemers en vastgoedeigenaren te investeren in kwaliteitsverbetering van de bedrijventerreinen.
Nóg belangrijker is dat we de kennis, expertise, capaciteit en middelen organiseren om ook echt met de bestaande bedrijventerreinen aan de slag te gaan. Cruciaal voor een sterke aanpak is op de hoogte zijn wat bij bedrijven leeft, waar ze tegenaan lopen en om tijdig te signaleren wat de belangrijkste kansen en opgaven op de bestaande terreinen zijn.
Wat betekent dit concreet?
• De huidige waarde van de bedrijventerreinen behouden en versterken. Daarvoor moeten onze bedrijventerreinen optimaal aansluiten bij de hedendaagse (en toekomstige) marktvraag en opgaven die op bedrijven(terreinen) afkomen. Veranderingen op het vlak van energie, klimaatadaptatie, digitalisering, een gezonde werkomgeving, organiserend vermogen, ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit, veiligheid, mobiliteit en (digitale) bereikbaarheid zijn daarbij het meest prominent.
• Met behulp van het model MEERwaarde bedrijventerreinen een planning maken voor een kwaliteitsslag (revitalisering) op bestaande bedrijventerreinen. Bij revitalisering moet oog zijn voor duurzaamheid en optimalisering van het ruimtegebruik. Dit om de brede waarde van bedrijventerreinen te behouden en te versterken.
Investeren in toekomstbestendigheid
We kunnen de (nieuwe) economie niet regisseren, maar wel zorgen voor de best mogelijke randvoorwaarden voor het behouden en stimuleren van bedrijven. Dit vanwege de belangrijke economische en maatschappelijke bijdrage die bedrijven leveren aan de brede welvaart in de gemeente. We willen in de komende periode samen met ondernemers en vastgoedeigenaren investeren in toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dit vraagt om investeringen vanuit de overheid en vanuit het bedrijfsleven om de (ruimtelijke, economische en sociale) kwaliteit op bedrijventerreinen te waarborgen en verstevigen. In onze visie ligt de bal voor investeringen in vastgoed, revitalisering, vergroening en verduurzaming van bedrijventerreinen primair bij ondernemers en eigenaren. In de openbare ruimte moet de basis op orde zijn (schoon, heel, veilig). Thema’s die een belangrijke rol spelen voor toekomstbestendig terreinen zijn:
A. Organisatie, samenwerking en uitvoeringskracht
B. Vergroenen en verduurzamen
C. Ruimtelijke kwaliteit
D. Digitale infrastructuur
E. Veilig en leefbaar
F. Flexibiliteit
A. Organisatie, samenwerking en uitvoeringskracht
Op alle bedrijventerreinen ontbreekt een vorm van organisatie van de ondernemers op terreinniveau. Wel heeft Veere een aantal ondernemersverenigingen op dorpskernniveau. Zeker niet alle ondernemers gevestigd op de bedrijventerreinen zijn lid van de ondernemersvereniging in de dorpskern. Landelijk zien we dat bedrijventerreinen met een eigen ondernemerscollectief veelal toekomstbestendiger zijn. Een ondernemerscollectief kan bijdragen aan het verhogen van de innovatie- en uitvoeringskracht op bedrijventerreinen. Ook creëert het draagvlak voor het oplossen van gezamenlijke opgaven en het doen van benodigde investeringen om de (ruimtelijke, economische, duurzame en sociale) kwaliteit te waarborgen en verstevigen. Organisatiegraad en samenwerking tussen ondernemers maakt het eenvoudiger om maatregelen af te stemmen. Dit zien we als een randvoorwaarde voor een publiek-private investeringsgerichte aanpak van bedrijventerreinen.
Gemeente Veere wil toewerken aan meer gedeeld eigenaarschap op gebiedsniveau. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een kopgroep van bedrijven (geen juridische entiteit), vereniging, stichting, coöperatie, of een BedrijvenInvesteringsZone (BIZ). Het initiëren van KVO-B (Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerrein) of parkmanagement kan een belangrijke eerste stap zijn.
Wat betekent dit concreet?
• Voor de grotere bedrijventerreinen streven we een organisatievorm op terreinniveau na. De organisatiegraad en organisatiekracht op terreinniveau is nodig om ontwikkelingen collectief in gang te zetten. De ervaring leert dat ingrepen veel makkelijker tot stand komen en in de uitwerking (ook subsidie verkrijgen) beter uit de verf komen met een dergelijk collectief.
• We stellen een vorm van organisatiegraad7F voor een bedrijventerrein als gemeentelijke basisvoorwaarde voor grootschalige publieke investeringen in de revitalisering (of herstructurering) of verduurzaming van een bestaand bedrijventerrein.
• We stellen een vorm van organisatie verplicht bij de uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen en onze bestaande bedrijventerreinen stimuleren om te starten met een KVO-B traject, het opzetten van parkmanagement of het oprichten van een BIZ.
B. Vergroenen en verduurzamen
De bedrijventerreinen zijn over de gehele linie behoorlijk versteend. Een bedrijventerrein met groen en blauw is niet alleen duurzamer en klimaatadaptiever, het zorgt ook voor een beter en mooier verblijfsklimaat en een gezonde en aantrekkelijkere (werk)omgeving voor de mensen die er werken. Bovendien helpt vergroening ook om wateroverlast bij piekbuien te voorkomen en hittestress te verminderen. Ook geeft het de biodiversiteit een impuls.
Bedrijventerreinen kunnen ook een belangrijke rol spelen in de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Maatregelen hebben relatief snel effect. Bedrijventerreinen kunnen circulair worden door energie, water en materialen onderling uit te wisselen. Hierin is het streven om de kringlopen van materialen, energie en water op het terrein zelf – of zo veel mogelijk lokaal – te sluiten.
Om de CO2-uitstoot te verlagen moet niet-hernieuwbaar (fossiel) energieverbruik vervangen worden door hernieuwbaar energieverbruik. Netcongestie is helaas in toenemende mate een probleem. Dit vraagt ook om nieuwe energie-infrastructuur, zoals een nieuw verdeelstation of alternatieve oplossingen op terreinniveau. Denk aan opslag van energie of het opzetten van een lokaal slim energienet (local/smart energy hub), waarbij bedrijven onderling stroom uitwisselen. De gemeente kan fungeren als spil richting provincie en de netbeheerders, zodat er voor ondernemers een aantrekkelijkere business case ontstaat.
Wat betekent dit concreet?
• Inzetten op het vergroenen van bedrijventerreinen en het verminderen van verstening.
• Stimuleren van bedrijven het vervoer te verduurzamen en afspraken maken over minimale hoeveelheid laadinfrastructuur op de grotere bedrijventerreinen.
• Stimuleren van bedrijvigheid op bestaande terreinen om zoveel mogelijk hun gezamenlijke kringloop te sluiten, en hierin faciliterend optreden
• Meedenken in oplossingen voor de grote transities (circulaire economie, energietransitie)
C. Ruimtelijke kwaliteit
Het beheer en de kwaliteit van de openbare ruimte, de uitstraling van bedrijfskavels en -panden en de aanwezigheid van groen en blauw zijn stuk voor stuk aspecten die een grote bijdrage kunnen leveren aan de gebruikswaarde (bruikbaarheid en functionaliteit), toekomstwaarde (aanpasbaarheid, duurzaamheid en beheerbaarheid) en belevingswaarde (representativiteit en diversiteit) op bedrijventerreinen. Uit de enquêteresultaten blijkt dat ondernemers minder bezig met de toekomstwaarde (duurzaamheid) en belevingswaarde (representativiteit). Functionaliteit van vastgoed en bedrijfsomgeving staat voorop. Dit terwijl investeringen in verduurzaming en representativiteit belangrijk zijn om als bedrijf bestaansrecht te houden en personeel aan je te binden.
Wat betekent dit concreet?
• Meer bewustzijn creëren bij ondernemers/vastgoedeigenaren over de gebruikswaarde (bruikbaarheid en functionaliteit), toekomstwaarde (aanpasbaarheid, duurzaamheid en beheerbaarheid) en belevingswaarde (representativiteit en diversiteit) van vastgoed.
• Bij eventuele eenmalige uitbreiding van bestaande terreinen zetten we ons in voor een goede landschappelijke inpassing.
D. Digitale infrastructuur
Digitalisering speelt een steeds grotere rol. De digitale economie kan oplossingen bieden voor uitdagingen en opgaven op het gebied van werkgelegenheid, duurzaamheid en innovatie in tal van sectoren. We willen inzetten op het vergroten van de connectiviteit op de bedrijventerreinen. Niet alle bedrijventerrein kennen een goede digitale infrastructuur. Een glasvezelnetwerk is van een niet te onderschatten belang. Voor moderne ICT-voorzieningen zijn bedrijven tegenwoordig volledig afhankelijk van een snelle internetverbinding. Vrijwel iedere ondernemer heeft behoefte aan een stabiele digitale infrastructuur.
Wat betekent dit concreet?
• Meewerken aan een efficiënte uitrol van een glasvezelnetwerk door marktpartijen. Dit biedt potentie voor een verbeterde digitale ontsluiting van bedrijventerreinen.
E. Veilig en leefbaar
Op meerdere bedrijventerreinen wordt de verkeersveiligheid door de ondernemers genoemd als verbeterpunt. Ook wordt parkeerdruk en oneigenlijk parkeren van vrachtwagens8F in relatie tot de (verkeers)veiligheid en leefbaarheid op terreinen genoemd als verbeterpunt. Een verkeersveilige ontsluiting van de bedrijventerreinen is een belangrijk knelpunt. Op De Zompe en Karreveld moet de entree van het terrein verbeterd worden. Daarnaast is de ontsluiting van Oude Zandweg problematisch omdat zwaar vrachtverkeer door de dorpskern van Westkapelle moet. Ook moeten de bedrijventerreinen veilig en leefbaar zijn. Denk aan het voorkomen van oneigenlijk gebruik en een veilige en gezonde werkomgeving. De gemeente heeft beleid voor donkerte en bewust verlichten, dit is ook een aandachtspunt in het kader van veilig en leefbaar.
Wat betekent dit concreet?
• Inzet op de verbetering van de verkeersveiligheid op bedrijventerreinen (denk aan het ontbreken van een stoep of fietspad, onoverzichtelijke situaties, onveilige kruisingen, of hardrijders).
• Inzet op een gezonde werkomgeving en het voorkomen en oplossen van (ondermijnende) criminaliteit en oneigenlijk gebruik.
• Toewerken naar een nieuw entree van Karreveld. Hierin nemen we een mogelijke toekomstige uitbreiding van het terrein mee. Uitgangspunt is dat er een oplossing komt voor de flessenhals die de brug op de Braamweg vormt. Momenteel is het kruispunt van de Braamweg en Karreveld onoverzichtelijkheid en onveiligheid.
• Streven naar herinrichting van de entree van De Zompe. Het kruispunt van de Hondegemsweg en De Zompe heeft onvoldoende capaciteit om de verkeersstromen op veilige wijze af te wikkelen. De gemeente is in overleg met stakeholders (waaronder Waterschap Scheldestromen, wegbeheerder van de Hondegemsweg) om op termijn tot een passende oplossing komen. We hebben hierbij aandacht voor een eventuele toekomstige uitbreiding.
• Een oplossing zoeken voor zwaar vrachtverkeer van en naar de Oude Zandweg. In de huidige situatie rijdt dit verkeer door de dorpskern van Westkapelle. Dit zorgt voor onveilige situaties.
• Inventariseren van parkeerproblematiek voor vrachtwagens en toewerken naar een oplossing hiervoor.
F. Flexibiliteit
We zijn alert op ontwikkelingen en wensen/behoeften van ondernemers/vastgoedeigenaren en werknemers. De situatie op een bedrijventerrein kan snel veranderen. Om als gemeente goed te kunnen inspelen op kansen en opgaven willen we doorlopend in gesprek zijn met de bedrijventerreinen.
Wat betekent dit concreet?
• Kunnen aanpassen aan wensen en behoeften die spelen. Om dit tijdig te signaleren willen we in gesprek blijven over kansen en opgaven, trends en ontwikkelingen en behoeften.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.2
Toekomstbestendig maken bestaande bedrijventerreinen
Onderdeel van Bedrijventerreinenprogramma gemeente Veere