Het protocol voor de Commissie Integriteit en de aanpak risicoanalyse integriteit voorzien in een heldere procedure. Hiernaast moet gewerkt worden aan eigen bewustzijn, aan vertrouwen en verinnerlijking.
Integriteit is veel meer dan juridisch toelaatbaar gedrag en heeft ook gevolgen voor het instrumentarium om integriteit te bevorderen. Het gaat niet alleen en zelfs niet in de eerste plaats om juridische sanctionering. Effectieve bescherming van integriteit betekent het in werking hebben van een integriteitssysteem: een samenhangende configuratie van instrumenten en instituties zoals integriteitstrainingen, regelmatige agendering, toegespitst personeelsbeleid, risicoanalyses, registratieprocedures, meldpunten, integriteitscommissies, vertrouwenspersonen en ethisch leiderschap. Dit brengt ook tot uitdrukking dat integriteit permanente aandacht vergt, bijvoorbeeld om oog te houden voor wanneer het hebben van een goed netwerk overgaat in oneerlijke beïnvloeding. Sancties zijn in dit geheel het sluitstuk.
Het is belangrijk dat raadsleden hun eigen integriteitsbewustzijn door ontwikkelen. Hierdoor zijn zij nog beter in staat om te voorkomen dat het misgaat en zijn zij tevens beter in staat om zich een oordeel te vormen over de aan hun voorgelegde integriteitskwesties. Dit hoort bij de verdere professionalisering van raadsleden en speelt niet alleen in Brunssum.
Gebleken is dat raadsleden het niet altijd makkelijk vinden om gedrag en houding (omgangsvormen) te beoordelen, er is behoefte aan houvast. Duidelijke integriteitschendingen, zoals strijd met verboden handelingen, zijn objectief van aard en daardoor beter feitelijk te beoordelen dan gedrag en houding.
Het leren omgaan met verschillende omgangsvormen vergt een proces van gedachtewisseling, onder begeleiding van deskundigen, over hoe je zelf benaderd wilt worden en over hoe men met elkaar wilt omgaan. Belangrijk hierbij is ook dat raadsleden instaat zijn om elkaar aan te spreken en er een “zelfreinigend vermogen” ontwikkeld wordt.
De recent vastgestelde gedragscodes voor zowel raads-, commissie als ook collegeleden, gaan ook uit van die zelfreflectie. Daarbij wordt o.a. concreet het gereedschap van het zeven-stappenplan voor zelfreflectie aangeboden.
Artikel 9.
Proces van verinnerlijking: bijeenkomsten en trainingen
Onderdeel van Commissie en protocol Integriteit gemeente Brunssum 2024