Het thema armoede, schulden en geldzorgen heeft de afgelopen jaren, mede door de coronacrisis en energiecrisis, zowel landelijk als lokaal meer aandacht gekregen dan ooit tevoren. De overheid heeft geprobeerd om inwoners die getroffen werden door de energiecrisis te ondersteunen met regelingen zoals de Energietoeslag en het prijsplafond. Ondanks deze maatregelen blijft de financiële bestaanszekerheid van mensen met een laag inkomen landelijk onder druk staan. Dit gaat niet alleen over voldoende inkomen, maar ook over de voorspelbaarheid en toegankelijkheid van het systeem van toeslagen en tegemoetkomingen. De Commissie Sociaal Minimum8SCP, ‘advies Commissie sociaal minimum: landelijke aanpak bestaanszekerheid, september 2023. stelt bovendien dat de verhouding tussen gemeenten en de Rijksoverheid uit balans is: er zijn aanzienlijke verschillen in het armoedebeleid van gemeenten, wat leidt tot ongelijkheid. De commissie adviseert de Rijksoverheid dan ook om te zorgen voor landelijke, toereikende regelingen voor mensen op het sociaal minimum, zodat gemeenten zich meer kunnen richten op individueel maatwerk.
In de meest recente voortgangsrapportage9Voortgang aanpak geldzorgen, armoede en schulden, juni 2024 van de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden van voormalig minister Carola Schouten, is te lezen dat de armoede in de afgelopen drie jaar is gedaald met 1,4%, en kinderarmoede zelfs met 2,3%. Hierdoor leven er nu zo’n 230.000 mensen minder in armoede, waarvan 73.000 kinderen. Echter, problematische schulden zijn in diezelfde periode juist toegenomen. In 2022 had 7,7% van de huishoudens te maken met problematische schulden, en dat percentage is inmiddels gestegen naar 8,8%. Hoewel de overheid effectief gezinnen in armoede kan ondersteunen via toeslagen, heeft ze minder grip op het ontstaan en aanpakken van schulden. Daarom is er landelijk veel aandacht voor het verbeteren van de schuldhulpverlening. Er is een plan opgesteld voor een basisdienstverlening voor schuldhulpverlening, met als doel de toegankelijkheid en kwaliteit van de gemeentelijke schuldhulp te verbeteren. Het streven is dat alle gemeenten de richtlijnen van ‘Elementen van Basisdienstverlening’ implementeren, zodat er minimaal een gelijkwaardig hulpaanbod beschikbaar is in elke gemeente.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.4
Artikel 2.4.1
Landelijke ontwikkelingen
Onderdeel van Beleidsplan Geldzorgen 2025-2028