De uiteindelijk af te spreken bijdrage is afhankelijk van het opbrengstpotentieel van het plan. Wanneer er sprake is van kostenverhaal via een kostenverhaalsbeschikking gelden de macro-aftoppingsregels. Dat wil zeggen dat de gemeente slechts kosten kan verhalen tot ten hoogste het bedrag van de opbrengsten van het plan. Bovendien is er dan sprake van een eindafrekening. In het omgevingsplan wordt in dat geval vastgelegd wanneer deze eindafrekening plaats vindt. Een ontwikkelaar kan vanaf 5 jaar na de betaling om een tussentijdse afrekening vragen.
De eindafrekening kan alleen tot een terugbetaling leiden, nooit tot een nabetaling. Pas bij de eindafrekening ontstaat definitieve zekerheid over de bijdrage(n) van de particuliere eigenaren.
De gemeente geeft echter de voorkeur aan kostenverhaal via privaatrechtelijke (anterieure) overeenkomsten. De macro-aftoppingsregels, die gebaseerd zijn op een moeilijk te controleren fictieve situatie gelden niet voor deze overeenkomsten. Uitgangspunt is, dat bij het sluiten van een anterieure overeenkomst, afspraken worden gemaakt over de kosten. Naar verwachting regelt dit zichzelf. Een initiatiefnemer zal geen overeenkomst sluiten op basis van een onhaalbare businesscase.
In het geval van kostenverhaal via privaatrechtelijke overeenkomsten kan het college afzien van (een deel van) het kostenverhaal als vanwege gebiedscomplexe factoren aantoonbaar is dat de ontwikkeling financieel niet haalbaar is. Deze situatie zal zich vermoedelijk slechts sporadisch voordoen, omdat een ontwikkeling die onhaalbaar wordt als gevolg van het kostenverhaal, vermoedelijk ook mèt korting niet van de grond zal komen. Indien in de overeenkomst wordt vastgelegd dat er geen of minder kostenverhaal plaats vindt, dan zal hier altijd de voorwaarde aan worden verbonden dat de ontwikkeling ook daadwerkelijk binnen een vastgestelde periode tot stand komt. Mocht de ontwikkeling worden uitgesteld, dan vervalt de korting, zodat bij latere ontwikkeling de dan geldende situatie opnieuw kan worden beoordeeld.
Foto JJFoto
Hoofdstuk 4 › Paragraaf 4.5
Artikel 4.5.3
Macro-aftopping, uitzondering en afrekening
Onderdeel van Nota Gebiedsoverstijgende Voorzieningen 2025